16.7.10

sayabar chala tiwi ki chal

winita, tumase sarwajanik roop se eershya wyakt karata hoon. itana aur behatar n likh pane ka malal hamesha rahata hai. tum us awadharana ka ghanaghor apawad ho jo jyada likhane par ul-julool likhane lagata hai. itani ऑthentisiti ke sath likha kam hi milata hai. log likhate huye jhalamudhi banane lagate hain. wahin ho jata hai tela.

badhiya likhe. ek bhi mahattwapoorn bat n chhootane diya. daraasala, bahas kayade se ho, isake liye tathyon ka hona jaroori hai. sabase pahale aur eksakloosiw banane ke chakkar men midiya (tamam prajatiyon ki) jis tarah se khabaron ki wat lagate hain, usaka asaradar asar in dantakanmon par dikhane laga hai. lagane laga hai ki lokapriyata ke firak men ye bajar ke aage kholakar bichh jane ko taiyar ho chale hain.

'kisi bhi bahas ki poorwapithika kya hoti hai, shayad main jan nahin paya hoon ya jo jana hai wo galat hai. mujhe lagata tha/hai ki kisi bhi bahas men ek hi wyakti chit aur pata, donon ki tarafadari nahin karega/ी. kam se kam aayojakon ka koee n koee paksh aur najariya jaroor hoga. n jane kyon, mujhe is bar jyada jor se yah mahasoos huaa ki bahas men pwayant skor karane wali bhawana jyada hawi rahi. mukhyadhara ki midiya ke bare men sabhagar men sutradhar se lekar waktaon aur shrotaon tak ne jo chintayen wyakt ki, jo sawal uthaye kya wo midiya ki kisi aur prajati ke sandarbh men jayaj nahin hoga?

mukhyadhara ke midiya se jo kayade ka kam n kar pane ka dard liye bahar huye, ya nyooj room men ghusate hi jinaka matha tanakane lagata hai, ya jinako nojiya aur badahajami ki shikayat hone lagati hai; we kam-se-kam bahar aakar waisi aab-o-hawa ka nirman to nahin hi karenge jisase pind chhudakar we aaye hain.

kal sootradhar aanand pradhanaji ne sumit awasthi ko aamantrit karate huye esapi wale aajatak ke indiya tiwi ke sath kadamatal karane par apani nirasha wyakt kiya tha, par usake liye sumit ko jimmedar nahin thaharaya tha. bilkul sahi kiya tha. dilip mandal aur prannjay guha thakurata ko sunane ke bad laga ki sumit ki aukat to is poore khel men ek pyada se jyada nahin hai. wahan to bade-bade lala aur ghagh naukarashah angadi panw jamaye jame pade hain. sootradhar mahoday ke sath-sath manimala tatha mandal aur thakurata moshay ne apane-apane dhang se sthiti men badalaw ke prati ummid jatayi thi. winit ki rapat men isaka wistar se ullekh hai. lagabhag charo diggajon ne waikalpik midiya ke prati ummid jatayi. ye jaroor mana unhonne ki sayabar midiya ki pahunch filahal simit hai aur nikat bhawishy men isake dayare men wistar ki koee sanbhawana nahin hai. fir bhi ummid sayabar prajati se hi hai.

yahan, jab sayabar jagat men dekhata hoon to lagata hai tiwi wale kya ladenge! unase jyada tiaarapi to is ऑltaranetiw midiya ko chahiye. wahi tikadama, wahi prapanch jote ja rahe hain jise chhapasaganj aur wahyaprasaran wahan wale abhyas karate hain. wash chale to patta bhi chala den breking nyooj ka. tikar-pikar taip ki chij to dikhane hi lagi hai. kahe, aapako kahe eksakloosiw khabar ki jaroorat padane lagi? ham jo aapako den wo aur kisi ko n den, par bataiye to kyon?

baharahala, sawal to hai hi ki midiya kisake paksh men kam karega, lokatantr ki majabooti men isaki koee bhoomika ab hogi?

4.6.10

gairabarabari ko badhawa dete aashram

naresh goswami apane purane mitr hain. 'dharm aur bajara' ke sanbandhon ki padatal kar rahe hain dilli wishwawidyalay men. dhansu likhad hain. hindi aur angreji men saman roop se lekhan karate hain. tanaw ki sthiti men khoob likhate hain, badhiya likhate hain. pesh hai nareshaji ka yah aalekh jo shri shri rawishankar ji par hamale ke agale roj dainik bhaskar men chhapa tha. lekhak aur prakashak donon ko aabhara.


guru paranpara kendrit ek dharmik samuday ke uttar

bharat ke lagabhag har shahar men aashram hain. in

aashramon men har saptah bhaktajan ya sanpraday ke

anuyayi jutate hain. parisar ki fasalon aur bagawani ki

dekharekh sewadar karate hain. is kam ko shramadan kaha

jata hai. is kam ka koee mehanatana nahin hota. yah ek

swaichchhik kary hota hai. is behad napi-tuli wyawastha ke

prabhamandal ke chalate koee anuyayi yah nahin janana chahata

ki itani jamin kharidane aur us par bhawan nirman karane

ke liye paisa kahan se aata hai.


in aashramon ke jalason men bhaktajan guru ki jhalak

pane bhar ke liye betab rahate hain. guru swarg ka marg dikhane

ke alawa rojamarra ke jiwan aur samajik sanbandhon ko

madhur banane ke liye koee nuskhe tajawij nahin karate. we

kabhi-kabhi ek bhitari roshani ki bat karate hain, lekin

us roshani se samajik sanbandhon men pasare andhere kone

prakashit nahin ho pate. idhara, badhate bajar aur

upabhoktawad ki lalak ne samaj se milane wale

aashwasanon ko jabase chhinn-bhinn kar diya hai, tabase in

sanpradayon aur aashramon men anuyayiyon ki bhid betahasha

badhi hai. hal men aise hi ek aashram men bhagadad machane se

kaee mahilaon ki maut bhi ho gaee thi.

yahan hamari mansha kisi sanpraday ya aashram ki ninda

karana kataee nahin hai. sawal bas itana hai ki apane

anuyayiyon ko swarg aur samrddhi ka rasta batakar kya

ye sanpraday lagatar arajakata aur awyawastha ki taraf

badh rahe samaj ko behatar ya waikalpik jiwan darshan de

sakate hain? kya aise dharmik samagamon se samaj ka jiwan

sachamuch shantipoorna, sarthak ya udatt ho pata hai? agar

prarthana bhawan men kuchh wishisht logon ko baithane ke liye narm

gaddiyan di jati hain aur baki logon ko soot ki sadharan

dariyon par baithaya jata hai, to isaka matalab saf hai ki

wahan bhi ek tarah ki warn-wyawastha lagu hai.

aadhyatmikata ka arth yadi manushy ke hone matr ko garima

pradan karana hai, to fir is shrenikaran ko kis tarah

jayaj thaharaya ja sakata hai?

aam taur par aisi sangaton ke awasar par guru ke aasan

ke ekadam pas wala kshetr lagabhag wiaaeepi jon hota hai.

wahan khas haisiyat ke logon ko jagah di jati hai. jaise

aam jiwan men log jhooth bol kara, wastawik pahachan ke

bajay khud ko wishisht wyakिt batakar apana kam

nikalate hain, lagabhag aisa hi kuchh yahan bhi hota hai. is

jagah men prawesh pane ke liye koee agar khud ko kahin ka

yemayelaye ya profesar bata de, to use turant mafiname ke

sath andar dakhil kar liya jata hai. aise men yah sochana

jaroori ho jata hai ki agar in naye sanpradayon men bhi

sanatani shreniyon ke hisab se wyawahar kiya jayega, to

manushy ki moolabhoot barabari ke aadarsh ka kya hoga?

agar in sanpradayon ke samajik aadhar par najar

dali jaye, to maute taur par yah bat samane aati hai ki

in sanpradayon ka prabhaw mukhyat: un warga, samudayon aur

samoohon ke bich hai jinhen dharm ki shastrokt wyawastha men

sammana, garima aur barabari ka hakadar nahin mana jata

tha. lekin udar arthawyawastha ke in do dashakon men samaj

ke dastakar aur karigar warg ke liye dharnajan ke kuchh

naye raste khule hain. nirman men aaee teji aur shaharikaran

ki prakriya men aaye uchhal se un jatiyon aur samoohon ko

nishchay hi kuchh aarthik labh pahuncha hai, jo harit kranti

ke bad lagabhag bekam aur berojagar ho gaye the.

swarojagar ya fir niji udyam ke dam par wrhattar samaj

men apani maujoodagi darj karane wale in samoohon ka

wishwabodh aadhunikata men page shikshit warg ka wishwabodh

nahin hai.

asal men, takanika, poonji aur rajanitik satta ki

arajakata se janme anishchay ke bich har wyakti kisi

nishchit ya sthir sahare ki talash men hai. misal ke taur

para, aadhunik wicharon men pale-badhe aur sanpann log

krshnamoorti ki or chale jate hain tatha jinhen poonjiwad ka

utsaw manate-manate kisi tarah ka aparadh bodh satane

lagata hai, we osho ki lik pakad lete hain. inake baraks

jin logon ko sanpannata, paisa, sukh ke aadhunik

upakarana, sundar ghar jaise pratik hal filahal hath lage

hain, we sirf swarg chahate hain ya doosari tarah se kahen to narak

ke dand se bachana chahate hain. kya guru kendrit sanpraday is

deshi madhyawarg ko swarg ka bharosa dekar ek tarah ki

samajik gair-barabari ko badhawa nahin de rahe?

3.6.10

dhebari men tel naikhe, madaee anhar ba


chhah mahine se blanlikhi se bahar tha. kaee martaba man huaa ki ghoshana hi kar diya jaye ki ab haftawar ka shatar daun kar raha hoon. par laga, n aisa n kiya jaye. dukan rahega to saman to aata-jata rahega. mandi aur teji to shashwat saty hai. dekhiye, tab wiwek se kam liya. thiha jamaye rakha. aaj saman bhi le aaya hoon. mitron, chhatr aandolan ke jamane men apane rum met bhooshanaji ke sath milakar kuchh likha tha. likhate wakt hi gunagunakar dhun bhi nikal li thi hamalogon ne. agale roj bhojapuri git ke taur par doston ko sunaya. 'sanskrtik mandali ke sathiyon ne faisala sunaya, 'kuchh bhi ho, par hamara likha git nahin hai'. hamare andar ka rachanakar mar hi gaya, samajhiye. bad men kuchh mitron ne bataya ki jharakhand ke bidi patta majadooron men hamari ye panktiyan behad lokapriy hai... baharahala, fir se yaddasht batorakar panktiyon ko jod-jad kar aapake liye laya hoon. apani ray dijiyega. aur han, koshish rahegi ki ab thoda niyamit ho jaun.

suni panche suni panche badi-badi bat ba
dhebari men tel naeekhe madaee anhar ba

kanlej ke halat dekhin badhat jale fisiya
kaise padhaib laika sujhe na jugatiya
shiksha ke nam par kesariya bukhar ba
dhebari men tel naikhe, madaee anhar ba

raur laika digri leke khojata naukariya
naukari n pawe bital sagari umariya
naukari par unakar bapauti adhikar ba
dhebari men tel naikhe, madaee anhar ba

khet men ke biya sukhal sukh gail dhanawa
kanhe kudali le ke rowata kisanawa
ab t petento ego naya jamidar ba
dhebari men tel naikhe madaee anhar ba

ghar men se nikalal doobhar chhootal padhaiya
hathe thamawal gail kalachhul kadhahiya
sita ke nam par gulami thokat ba
dhebari men tel naikhe madaee anhar ba

uthi bhaiya uthi bahana fere khatir dinawa
aayin sathe chali tabe badali kanoonawa
inanhin se bat kail bilakul bekar ba
dhebari men tel naikhe madaee anhar ba


saransh yahan aage padhen ke aage yahan

25.11.09

chainalon ki fusafas

banbaee men liyopold kaife men shiwasena ki hudadang par winit ne aaj ek post likha hai. kuchh takaniki dikkat ki wajah se meri ray wahan post nahin ho pa rahi hai, lihaja yahan aapake sath sajha kar raha hoon:

kya kahate ho bhaiya isi enaditiwi ko kisanon ka pradarshan shahar men awyawastha failata dikhata hai! bhaee shiwasena ya kisi bhi sena dwara bhadakaye jane wale dange-fasadon ka main bhi ghorawirodhi hoon. par kam se kam apane wiwek ko khula rakhata hoon ki andh shiwasena wirodh ya andh manase wirodh ke chakkar men behad mahattawapoorn masalon par nigah dalane se meri aankhen inakar n de.

kisanon ke pradarshan se shahar men awyawastha failane ke pichhe tark ye diya gaya ki pradarshanakariyon ne jamakar shahar men utpat machaya, sarakari aur niji sanpattiyon ko nukshan pahunchaya, aadi-aadi. main unaki baton se is bat se sahamat hoon ki han, pradarshanakariyon ne waisa kiya. par sawal ye hai ki kya sare pradarshanakari hudadang men shamil the? chaliye, isase bhi kya ho jayega ... par kya unaki mang najayaj thi, kya desh ke door-daraj se log bada khush hokar aate hain dilli men pradarshan karane, jab pradarshanakari lathi khakar dard sahalate jate hain tab kaun awyawastha faila raha hota hai aur kaun nirankush? pankaj pachauri aur unake sanidhy men patrakarita karane walon ko jara in baton par bhi wichar karana hoga.

'hamalog' wale shirshasth patrakar sahab ye bata payenge ki agar pashchimi uttar pradesh ke kisan jis jantar-mantar par 'utpat' macha rahe the wahin desh bhar ke garib-gurba aur aadiwasi jama hokar apane jamin par apane hak ke liye pratirodh sabha kar rahe the, unaki neta medha patakar bhi kam kaddawar nahin thi, kyon nahin us par apana kaimara ghumawa liye?

'aaibiyen lokamat' ke daftar men jab lanpaton ne hamala kiya tha tab kaise chhati pit-pit kar lokatantr ko bachane ki guhar kar rahe the, pankaj babu ne kaha tha ki brandakast editars gild (ya esoshiyeshan ne mujhe thik se yad nahin aa raha is wakta) ne yah tay kiya tha ki midiya walon ko bula kar ki jane wali karrawaee ko kawar nahin kiya jayega. badi achchhi bat hai, kitani bar palan kiya aapane!

bhaiya, yahi log hain jo 'rashtriy mahattw' ki shilpa-kundara ki shadi ko hedalain batate hain aur us par speshal paikej lekar aate hain.

bhaiya, kahe bholepan se bhari sawal ki or ishara karate ho. ye chainal-wainal ek badi sajish ka hissa hain. waise kisi masale ya waisi kisi niti ki taraf ye ishara nahin karenge jisase logon ki roji-roti judi huee hai. pashchimi uttarapradesh ke kisan ya hon ya widarbh ke ya fir baliya ya sitamadhi ke, ya desh bhar ke aadiwasi: unake sawalon men kisi bhi midiya ki dilachaspi nahin hai. pratik ke taur par mahangaee ka jikr karate kabhi inake log okhala ya aajadapur mandi se aaloo-pyaj ke bhaw batate dikh jayenge, kabhi-kabhar kisi madhyawargiy kanloni ki italiyan marwal thuke kichen se kisi mahila ka bigadata masik bajat suna denge. basa. khurja, sonipat, dhullai, saharanapur, shahajahanpur, pasighat, dimapur, kokarajhar ya dehari ऑn sann men is mahangaee se pahale bhi kaise logon ki kamar tedhi ho rahi thi - kabhi n bataya n batayenge.

chahiye masala, chatapata masala. aisa ki dalen to chana jor garam ban jaye. garib, garibon ki samasyayen aur unaki jaddojahad ko aaj ka midiya aur khasakar koee chainalawala kabhi stori ka plant nahin banata. apawad aur misal bhale gina den, gina hi sakate hain. basa.

aatankawad, shiwasena, thakare faimili, film, faishan, laif-stail, bajar, rahul baba, yu-tyoob, chamatkar, baba-ojha se itar sochana bhi inhen pahad lagata hai.

aatankawad aur pakistan n hota to 24 ghante wale chainalon ki kaisi dugarti hoti, kalpana ki ja sakati hai. aise men bhawanaon, sanwedanaon, hatyaon, kurbaniyon aur sanbandhon ka bajarikaran bada sahara deta hai.

main to ab bhi is 'bhram' men rahoonga ki nagarik hoon, aur skooliya jnyan par bhi abhi bharosa kayam hai. isaliye ummid hai ki shayad kabhi angoolimal se inaki bhent hogi aur ye mara-mara se ram-ram men badalenge. galat kaha?




saransh yahan aage paden ke aage yahan

16.11.09

safar ke karyakram men aa rahe hain yash malawiy

safar ke aniyamit shrrnkhala aamane-samane men is dafa yash malawiy apane kuchh git sunayenge aur fir prakhyat kawayitri anamika ke sanidhy men shrota unase sidhi batachit karenge.
safar dwara pichhale sal aaranbh kiya gaya yah karyakram sachamooch nayab hai, isaliye ki isake tahat koee bhi rachanakar n kewal samay nikal kar foorsat se apani pasandida rachanayen sunate hain aur fir logon ko unase unaki rachanaon ke sath-sath unake rachana karm aur jiwan ke wibhinn pahaluon par bhi batachit karane ka mauka hota hai. koshish yah hai ki isake jariye log n kewal rachanaon ke marfat unhen janen balki unake wyaktitw aur wyawahar ko bhi janen. safar ko yah khushi hai ki is shrrnkhala ki shuruaat samakalin pasandida rachanakar aur hans ke sanpadak rajendr yadaw ji dwara laghukathaon aur unaki kuchh chuni huee kawitaon ke path ke sath huaa tha aur sath men thin archana warma. wajirabad ki sankari galiyon se gujar kar rajendraji, archana ji aur unako janane-sunane ke ichchhook chalis-paintalis log safar ke daftar men ikattha huye the. usi safalata se prerit ho kar safar ne is bar apane jamane ke pasandida nawagit lekhak tatha lokapriy kawi shri yash malawiyaji ko aamantrit kiya hai. yash malawiy ne udayaprakash ke upanyas par aadharit film 'mohanadasa' ke liye bade sundar git likhe hain. mere khayal se apane jamane men shayad hi koee kawi ya gitakar honge jo akadamiyon ya sabhagaron se bahar jakar kawita path karate honge, yash bhaee us lihaj se bahut bade apawad hain. ilahabad men lagane wala magh mela ka pandal ho, ya dilli men anbedakar jayanti par samudayik park men khule aasaman ke niche hone wale karyakram: unaki giten logon ko tham kar sunane ko majaboor karati rahi hain.
ummid hai dilli men rahane wale sahityapremi aur srjanashil log is mauke ka labh jaroor uthayenge.

saransh yahan aage paden ke aage yahan

9.11.09

hindi aur kshetriy chainalon ke sanbandhon ki padatal ho

mahuaa par bhojapuri ke pahale riyalti sho 'surasangrama' ke finale ke bad mainne apani ray bhojapuri men likhane ki koshish ki thi. us par blangar mitr winit ne fesabuk par lagaye hamare link par apani ray kuchh is tarah jahir ki hai. unaki ray par ganbhiratapoorwak wichar hona chahiye. kyonki teliwijana, bhasha aur usase upajati sanskrti par winit lagatar likh padh rahe hain. hal ke dinon men wibhinn manchon se bhi unhonne yah prashn uthana shuru kiya hai. bharat men tiwi ko lekar ganbhir likhapadhi itani kam huee hai ki akasar log unaki bat sun kar bhaunchak rah jate hain ya fir 'tiwi ne sarwasw loot liya hai'wale andaj men khis nikalate huye aape se bahar ho jate hain. aur to aur buddhijiwiyon ki ek jamat bhi isamen shamil hai. main winit ki us tippani ko yahan aapase sajha karate huye yah ummid karata hoon ki is sawal par charcha aage badhane men aapaka yogadan milega.

maf kijiyega,bhojapuri men likhi post ka jabab hindi men de raha hoon. main nahin janata isamen likhana. achchhi laga ki aapane mahuaa chainal ke jariye ek banati sanbhawana ko pahachanane ki koshish ki hai. mainne naya jnyanoday ke agast ank men isi mijaj ko lekar ek lekh likha- teliwijan wirodhi aalochana aur riyaliti sho. aapaki mahuaa ki is sanbhawana ko hindi ke tamam riyaliyi sho men dekhane ki koshish ki thi aur kaee logon ke bahut hi uttejit fon aaye. jahir si bat hai aap jis rup men mahuaa ko dekh rahe hain,isi tarah se wo hindi ke riyaliti sho dekhane-samajhane ke paksh men nahin the. ek sawal aapase bhi poochhana chahata hoon ki kya jis najariye se aapane mahuaa ke is riyaliti sho ko dekha aur wishleshit kiya hai kya hindi riyaliti sho ko bhi isi rup men bhi wishleshit kiya ja sakata hai? kyonki samajik prshthabhoomi ko lekar wahan bhi kaee aise hi refarens mil jayenge.
post padhate huye laga ki aap chainal ke efart ko shayad isaliye saport kar rahe hain ki wo bhojapuri men hai. kahin-kahin aapake bachapan ka lagaw aur nastanljik etityooda. nahin to hindi chainalon ki tarah isamen bhi foohadata,yek kism ka sastapan hai. main ise kisi bhi rup men galat ya wakawas nahin manata lekin is par bat kiya jana isaliye jaruri hai kyonki yahi hindi riyaliti sho ke aalochana ka aadhar banata hai. isaliye mujhe lagata hai ki is post ke jariye kshetriy bhashaon ke karyakramon aur chainalon aur hindi chainalon ke bich ek tulanatmak adhyayan ki gunjaish banati hai.

6.11.09

jit gail bhojapuriya

bhaee mohan rathaur aa aalok kumar ke dher sara badhaee! aaj bhojapuriya samaj aapan du go sitaran par thappa laga dehalasa. uttar pradesh ke bhaee mohan rathaur aaur bihar ke aalok kumar sanyukt roop se wijeta ghoshit kail gailan mahuaa chainal ke sur sagram karyakram men. ham t bhojapuri aaur maithili ke bich bajjika namak boli men paida bhail bani lekin adosi padosi aa sangi sathi ke jaure rah ke bhojapuri se hamar parichay bhaila. jab se mahuaa chainal shuru bhail tabe se hamar i koshish rahe ki kam se kam sur sangram jaroor dekhin. aaur aaj gandhi maidan patana se jab laiw telikast bhail sur sagram ke finale ke, t daru pinaee biche men chhod ke tiwi ke aage aa gaini.
hamara naikhe maloom ke je ham likh S tani u bhojapuri h ki na, baki etana jaroor kaheb ki mahuaa ke i program apana kisim ke alag karyakram rahe aaur bahut majedar rahe.
han, i jaroor kaheb ki aaj grend finale ke nam par banbaiyo lataka jhataka jaroor bhaila., majedar bat i ki antim duno wijeta men se kauno namachin na rahas aaj se pahiye. diladaranagara, yu pi ke niwasi mohan ke babooji kapada ke feri lagawalan jabaki lakkhisaraya, bihar ke rahe wala aalok kumar ke pariwaro ke aaj se pahile koee khas rarookh na rahe. par aaj se i dunu jana aur inakar pariwar ke samaj men ego sthan tay ho gaila. hamara poora wishwas bate ki duno jana bhojapuri samaj ke kafi aage le jaihana, wishesh karake bhojapuri sangit ke.
hamar khayal ba ki bharatiy riyalti sho ke itihas men shayade kabahun aisan hoil hokhe ki ek ke jagah du jana ke wijeta ghoshit kail gail ho. karyakram ke sanchalak rawi kishan karyakram ke samapan wela men kahalan ki duno kantestent ke paksh men aail wot men dhaee pratishat ke marjin rah gaila, aaur eh bat ke dhyan men rakh ke mahuaa chainal ke malik shri tiwariji i tay kailan ki duno jana ke wijeta wala rakam mili, mane duno jana ke pachis- pachis lakha. ketana sundar wichara, ketana sundar prasthapana. aaj eh bajar ke jamana men jahan chawanni khatir mar ho jala, loot machal ba charo tarafa; manoranjan t chhodin, khabar dekhawe-sunawe ke nam par dhandha kare wala chainal aadha ghanta ke paikej men se lagabhag aadha samay wijnyapan par kharch karake mal kamawe ke 'dharmasootra' men lagal badana, i mahuaa chainal ego mishal kayam kar dihalasa. pachis lakh kauno chhot rakam naikhe. aaj tak ke itihas men aisan na bhaila.
sur sangram ke aapan anubhaw ke aadhar par kahe ke chah S tani ki manoj tiwari bhojapuriye ke na balki samast kala wiradari men adbhood hawana. tatkala, tatkshan kauno wishay par git bana ke sunawe ke adbhood kshamata ke malik hawan manoja. un kar wichara, un kar rahan-sahan se ho sakela ki ham sahamat na hokhin, baki unakar i gunा ke ham kayal ho gaini.
aaj ke program patana ke gandhi maidan men bhaila. uhe gandhi maidan jahan jepi ke lokanayak ke upadhi se nawajal gaila, jekara badaka badaka aandolan ke aaranbh ke gauraw hasil ba; aaj oh maidan par lalu prasad yadaw aaur ramawilas pasawan jaisan wibhootiyan ke samane i karyakram bhaila. fer kaheb ki i politishiyan ke kam-dhandha aaur aacharan se bahut logan ke dikkat hoee baki i ho sanch ba ki i log ke hindustan ke rajaniti men aaur samaj men ego haisiyat ba. log ek aawaj par aajo ohin gaee daud jala jaise gandhi aur jepi ke aawahan par kabahoon daud jat rahe. duno jana baithal rahalen karyakram ke samapan taka. bahut shalinata se, kaune habad-dabad ke bina. ohu se jyada dhyan dewe wala bat i ki kauno tarah ke agadhad-bhagadad na bhaila. sab shanti se nibat gaila. aaur des-duniya ke samane ab i ego mishal ban gaila. baki mukhiya nitishoji ke aabe ke ghoshana bhail rahe manch se, baki antim samay men pata chalal ki tabiyat dhila hoye ke wajah se u na pahunch sakalana. ho sakata ki tabiyat sacho men thik na rahal hoee, lekin lalooji aur ramawilasaji ke upasthiti ke wajah se agar u na aail hokhas t hamara wichar se aapan mati ke sath i unakar nyay na kahal ja sakela. unakaro maloom hoee ki patana kauno banbaee chahe dilli naikhe jahan roje aisan karyakram hola. ohu men kauno boli, kauno sanskrti (manase aaur thakare wala na) ke leke agar kuchh sugabuhat ho rahal ba t ome jaroor sath rahe ke chahin, i hamar wichar ba.
hamar wichar se i bahut niman shuruaat kahal ja sakela jahawan aapan mati, aapan samaj se logan ke i mauka milal aur koee sitara nikal ke des-duniya ke samane aa sakala.
tiwi par dekhaye jaye wala karyakrama, wisheshakar hindi manoranjan aaur samachar chainal ke rang dhang ke leke hamara man men koee wishesh shraddha naikhe. jahan, nag-nagina, sanp-sanpera, bhoot-pret se leke yu tyoob tak se udhar lehal program aaur riyaliti sho se poora ke poora paikej dekhawal jala, uhan mahuaa chainal men kafi kuchh orijan mal milela dekhe ke. sur sangram ke alawa 'bhauji nan. 1' jaisan karyakram shuru kar ke mahuaa bhojapuri samaje men na balki bihar-yoopi aaur okar prabhaw wala kshetran men aapan ego wishesh jagah bana lele ba. aaur i prayas ke jetana sarahana aaur prashansa kail jawa, kame hoee.
ant men fer etane kahe chah S tani ki sur sangram ke marfat mahuaa chainal bihar-yoopi ke dehat ke ladikan-laikin men aapan hunar ke leke ego aatmawishwas jagawe ke kam kailas ha. tarif hoye ke chahin. har riyaliti sho bahut sundar aur riyal na hokhela. tani u 'litil chainpsa' ke yad karin, aaur yad karin ke je duno bachcha-bachchi ohamen enkaring karat rahen unakar bachapanakahan hera gail rahe. ham ehoon bhram men naikhin ki mahuaa men sab thike hoee. kahe bhaiya, bajar ke niyam t S sab par barabare noon lagu hoee! han, i jaroor sawal bate ki bajar ke ehin gaee chhootta sandh niyar haraharaye dihal jaee ki oke kabu men lawe ke upayo par wichar hoye ke chahin. i hamar jamana ke ego bada sawal ha, aaur ekara par wichar hokhe ke chahin. lekin eh bajar men rah ke bhi agar kahin insani mooly dikhata, taS okar sarahana kare men kauno haraj bate!! mohan aaur aalok bhaee ke bahut bahut mubarakabad aaur jiwan men safalata khatir hamar shubhakamana. sur sangram karyakram se judal tamam kalakara, teknishiyana, sahayogi, aayojaka, prayojak aaur mahuaa chainal ke tamam staf ke dhanyawada.
bhojapuri men likhe ke pahila prayas ba, galati-salati kshama kareba.
saransh yahan aage paden ke aage yahan