mangalawara, २६ janawari २०१०

doha shrrnkhala (doha kramank ८१)

niyam todana jab bani,
aaj hamari shana.

kya? kahalata hai yahi,
sanwidhan ka mana॥

- wijay tiwari " kisalay "

budhawara, २० janawari २०१०

doha shrrnkhala (doha kramank ८०)

sangharshon ke nir men,
bahati jiwan nawa.

par usi ki lage jo,
badhate parakh bahawa॥

- wijay tiwari " kisalay "

somawara, १८ janawari २०१०

doha shrrnkhala (doha kramank ७९)

man ashanta, chhooten swajana,
ankhiyan bite rain
daulat wah kis kam ki,
jo n de sukh chain
- wijay tiwari "kisalaya"

shaniwara, ९ janawari २०१०

chhayakar shri rajanikant yadaw manawatawadi aur aadhunik sanwedanaon se bharapoor wyaktitwa.

dinank ९ janawari २०१० ko jabalapur ke rani durgawati sangrahalay men wikhyat chhayakar

(shri rajanikant yadawa)

shri rajanikant yadaw ki "narmada ghati sanskrti chhayachitr pradeshini" ke udaghatan ke sath hi sambandhit wyakhyan ka bhi aayojan huaa. apane wyakhyan men shri yadaw ne bataya ki duniya bhar men pichhale ७००० warsh men wikasit huee prakrti par aadharit jiwan shailiyon men narmada ghati ki sanskrti aaj bhi apane swabhawik roop men dekhi ja sakati hai. unhonne nawin takanikiyon ke duroopayog aur aisi wikas prakriya par chinta jahir ki jis se aam aadami ko rahat aur fayada n mile. unhonne aage bataya ki bade bade bandhon se sinchaee aur widyut utpadan men huee wrddhi se aaj tak n hi anaj sasta huaa aur n hi widyut hi sasti mili . rashtriy aur antararashtriy manch par apane chhaya chitron ki pradarshani, dakyoomentri filmon aur samachar patron ke madhyam se apani pahachan sthapit kar chuke shri rajanikant yadaw ne lok sanskrti aur baiga- aadiwasiyon par bhi kam kiya hai.
is awasar par apane adhyakshiy udbodhan men antar rashtriy khyatiprapt sahityakar shri jnyanaranjan ji ne shri yadaw ko manawatawadi aur aadhunik sanwedanaon se bharapoor wyaktitw ki sanjnya di. unhonne kaha ki jab shri yadaw ki kitaben khandon men prakashit hongi tab log gramyanchala, aadiwasiyon sahit narmada tatiy sanskrti-paramparaon se awagat honge


karyakram men amrt lal wegada, dan. krshnakant chaturwedi, hanuman warma, shyam katare, kamata sagara, ramashankar mishra, onkar thakura, ramesh saini, dan. wijay tiwari "kisalaya", sooraj ray sooraja, sudhir pandeya, arun pandeya, basant kashikara, shakti prajapati, sushant dube, sachchidanand shekatakar aadi nagar ke ganyaman log upasthit the. pragatishil lekhak sangh ke is aayojan men shri rajendr dani , shri arun yadaw aur shri pankaj swami ka wishesh sahayog raha.
- wijay tiwari " kisalay "

budhawara, ६ janawari २०१०

jabalapur ke kalchuri tirth men shri ashok "aananda" ke "manaw mandira" ki sakar hoti parikalpana - ek paramarthik wiwaran

bharat ke madhy men sthit jabalapur ka aitihasika, dharmika, aadhyatmik ewan sahityik mahatw to adbhut hai parantu prachara, prasar aur jagarookata ke abhaw men wah prasiddhi nahin mil paee jo aaj dilli, nalanda, ilahabad athawa waranasi jaise shaharon ke khate men gaee hai tripurari ki yuddh-sthali, shishupal ki rajadhani , osho aur maharshi mahesh yogi ki nagari, "khoob ladi mardani wah to jhansi wali rani hai" amar kawita ki rachayita subhadra kumari chauhan aur wyangy widha ke janak harishankar parasaee ki karmabhoomi "jabalapura" se aaj log bhale hi anabhijny hon parantu rashtriy aur antararashtriy kshitij par uparokt nam kisi prasiddhi ke mohataj nahin hain.
aaj ka jabalapur poorw ka 'gondawana', usake poorw kalchuriyon ki rajadhani 'tripuri' hai. mahabharat kalin shishupal ka 'chedi rajya' aur prthwiraj chauhan ka 'nanihala' bhi hai. wartaman ke jnyat itihas men kalchuri kalin shasakon ne jo waibhawa, khyati, samman aur mahatw prapt kiya hai wah swarnakshari itihas hi nahin shasan-prashasan ka bhi manak ban gaya hai. prashasanik wyawasthaon ne jahan kalchuri rajy ko wistarit kiya wahin dharmik aastha ke chalate anek mahatwpoorn dharm sthalon aur moortikala ko naye aayam diye jisake udaharan aaj bhi is kshetr men widyaman hain. wartaman jabalapur ke aasapas ya yoon kahen ki kalchuriyon ki rajadhani tripuri ke bhagnawashesha, prachin moortiyan, prachinatam sikke, shilalekh ewan awyawasthit-khandit sthalon ka waibhaw aaj bhi anubhaw kiya ja sakata hai.


aaj jab sanpoorn manaw samaj bhautikata ki andhi daud men shamil ho chuka ho, aise men hamare itihas ki khoj-khabar to door ki bat hai, smaran karana bhi koee apana naitik dayitw nahin samajhata parantu aaj bhi kuchh log hain jinake jehan men apane samaja, apane poorwajon aur apane itihas ko akshuny banane ki samarpan bhawana hiloren le rahin hain. in men se ham ek nam bade garw ke sath le sakate hain wah nam hai ek injiniyar ka- jinhen dharm se lagaw hai, itihas se judaw hai aur behad roochi hai adhyatm aur wed puranon se . gahan adhyayan aur khoji prawrtti ke chalate aaj we hamare samane aise-aise pramanik aur tarkik tathy prastut karane men sanlagn hain jo puratatwawidon aur janakaron ko naye sire se sochane par majaboor kar rahe hain. aise wyaktitw ka nam hai injiniyar ashok raya. ji han, madhy pradesh jabalapur niwasi shri ashok "aananda" ne apani sathottari aayu ko kabhi badhak nahin mana. we apani sakriyata se naw yuwakon ko bhi mat dene ka jajba rakhate hai.


kalchuriyon ki rajadhani tripuri aur isake samip wistarit waibhaw se prabhawit shri ray ne jabalapur ke aasapas faile kalchuri kshetr ki kalpana "kalchuri tirtha" ke roop men ki ewan is disha men we kary bhi praranbh kar chuke hain. jabalapur se pashchim men karib २१ kilomitar door rashtriy marg-12 par shahapura-bhitoni ke pahale hirapur bandha men puny salila narmada ke kinare dharmika, aadhyatmika, sanskrtik ewan manaw sewa se juda ek wishal sthal "shri rajarajeshwar riddhi siddhi siddh pitha" wikasit kiya ja raha hai jo "kalchuri tirtha" ko moortaroop pradan karane men apani mahatwapoorn bhoomika ka nirwahan karega. hirapur bandha ke nikat narmada nadi ke kinare wikasit kiye ja rahe is bahuaayami sthal par wartaman men dushprabhawahin prakrtik chikitsa kendr ki parikalpana ko sakar karane ki disha men prayas jari hain. yahan niःshukla/nyoonatam shulk men we sari suwidhayen upalabdh ho sakengi jo ek aam insan ke liye aaj ki mahangaee ke chalate sanbhaw nahin hai . yahin par wrddh aur asahay janon ke liye sewa kendr bhi banane ki yojana hai jisase yatharth men manaw mandir ka sapana poora ho sakega . lauh dhatu ke grah kop nashak shani dewa, wansh wrddhi, santanotpatti ewan sukh- shanti ki kamana poorn karane wale prachin siddheshwar ewan isi mandap men wanchhit fal dayi gosthapit durlabh shiw ling ke bhi darshan sulabh hain . yahan par kiye ja rahe wrksharopan se paryawaran santulan ewan aushadhi upalabdhata ko bhi sarthakata prapt hogi. isi parisar men naw durga ke nau gufa-mandap banaye gaye hain jaha sadhak ekantawas kar apani sadhana sampann kar sakate hain. yahan par siddheshwar aur gosthapit shiwaling se manokamana hetu arpit nariyal ko bandhane hetu "mannat ka wrksh " bhi hai , jahan nariyal ke bhitar ghi aur shakkar bhar kar bandhane se mangi gaee mannaten awashy poorn hoti hain.

meri drshti men shri ashok "aananda" ke in sadprayason men sahabhagita karana har sachche insan ka kartawy hona chahiye aur shayad isi soch ke karan aaj unase judane walon ki sankhya lagatar badhati hi ja rahi hai. kal ashok 'aananda' ji dwara ek prayas shuru kiya gaya tha , aaj use sakar karane log jut aur jud rahe hain. mujhe to wishwas hai ki nikat bhawishy men ham swayan aur hamari santanen usake sufal chakhengi. usaka sarthak swaroop dekhana hamari prathamikata hai aisa is abhiyan se judane wala har sadasy manata hai. shri ashok "aananda" ewan uparokt uddeshyapoorti hetu kartawyarat mahamanaon ko meri shubhakamanayen.


- wijay tiwari " kisalay