સાધનાજી,ઉપાસનાજી, ઉર્ફ…

બાબાઓઁ કા હલ્લા હૈ। બલ્કિ દિલ્લી કે બાબા ભીમાનંદ કા વિકટ કાલગર્લી રૈકેટ દેખકર યહ નહીં સમઝ આ રહા હૈ કિ અબ બાબાજી કા કૌન સા મુહલ્લા હૈ। સારે મુહલ્લે હી ઉનકે નજર આ રહે હૈં। જિસે બાબા સમઝો વહ કાલ ગર્લ કા ઍજેંટ નિકલતા હૈ। જિસે કાલ ગર્લ કા ઍજેંટ સમઝો, વહ વિધાયક નિકલતા હૈ। જિસે વિધાયક સમઝો વહ હથિયારોં કા દલાલ નિકલતા હૈ। જિસે સિર્ફ હથિયારોં કા દલાલ સમઝો, વહ કાલગર્લ્સ કા દલાલ નિકલતા હૈ। ઔર જિસે કાલગર્લ્સ કા દલાલ સમઝો વહ બાબા નિકલતા હૈ, સાઈંરામ કહતા હુઍ મિલતા હૈ। ઍક નહીં દો બાર।
બેટા બાબા કઈ પ્રકાર હોતે હૈં-કક્ષા મેં મૈં બાબાઓં કે બારે મેં સમઝા રહા થા।
જી મુઝે પતા હૈ કિ આજકલ તીન તરહ કે બાબાઓં કા હલ્લા હૈ। કાલગર્લ્સ વાલે ઢોંગી બાબા, બહુત શાદી કરને વાલે ફર્જી બાબા ઔર સાઊથ મેં ઍક્ટ્રેસ કે સાથ સત્સંગ કરને વાલે બાબા। બાબાગિરી કા કામ બહુત મુશ્કિલ હૈ। યા તો કાલગર્લ્સ કા કારોબાર ચલાયે બંદા યા ફિર ઍક્ટ્રેસ કે સાથ ऱૈટ-પૈટ કરના પડ़તા હૈ। સાધના કા માર્ગ અત્યધિક હી મુશ્કિલ હૈ, યહ બાત ઐસે હી નહીં કહી જાતી-ઍક છાત્ર ને બતાયા।
નહીં બેટે, સાધના કી બાત સમઝને કી કોશિશ કરો। ઢોંગી બાબા કે કેસ મેં સાધના ઔર ઉપાસના કાલગર્લ્સ કે નામ હૈં। મંત્ર ઔર તંત્ર ઉન દલાલોં કે નામ હૈં, જો બાબા કી કાલગર્લ્સ કે લિઍ ગ્રાહક લાતે થે। બાબા હર ડીલ સે પહલે દો બાર ભગવાન કા નામ લેતે થે। યે ઉનકા કોડ વર્ડ થા-કરને કી કોશિશ કી।
હાં આપને બતાયા થા કિ હર મહત્વપૂર્ણ કામ સે પહલે દો બાર ભગવાન કા નામ લેના ચાહિઍ, બાબાજી ભી યહી કરતે થે। બાબાજી આપકે સ્ટૂડેંટ રહે થે ક્યા-દૂસરા છાત્ર પૂછ રહા હૈ।
નહીં, કાલગર્લ્સ કા કારોબાર કરને વાલે મેરે છાત્ર નહીં રહે હૈં-મૈંને ડાંટતે હુઍ કહા।
જી વહી મેરી સમઝ મેં આતા હૈ। કાલગર્લ્સ કા કારોબાર કરને વાલોં કે તો અપને સ્કૂલ, કાલેજ અસ્પતાલ હોતે હૈં। ઇસ ઢોંગી બાબા કા ભી અસ્પતાલ બન રહા થા। કાલગર્લ્સ કારોબાર વાલે તો પઢ़ાને કી હૈસિયત રખતે હૈં, વો કહીં આપસે પઢ़ને કે લિઍ ક્યોં આયેંગે-ઍક ઔર સ્ટૂડેંટ ને બહુત સમઝદારીપૂર્ણ બાત કહી।
નહીં બેટે તુમ બાત કો સમઝ નહીં પા રહે હો। બાબા ઢોંગી થા, બહુત બદમાશ થા-મૈંને સમઝાને કી કોશિશ કી।
સરજી કોઈ સીધી સચ્ચા બંદા કહાં પહુંચ પાતા હૈ બાબા કે લેવલ પર। મેરે ચાચાજી બિલકુલ સીધે સચ્ચે માસ્ટર હૈં, ચાચી તક નહીં પૂછતીં ઉન્હેં। ઇધર બાબા કે સત્સંગ મેં છહ સૌ કાલગર્લ્સ રહતી થીં, ઉનકી બાત સુનતી થીં। બંદા હૈસિયત બનાયે તો ઐસી-ઍક છાત્ર અપને ચાચા કી દુર્દશા કી બાત કહ રહા હૈ।
બેટા તુમ બાત કો પૂરે તૌર પર સમઝને કી કોશિશ કરો। જરુરી નહીં હૈ કિ કાલગર્લ્સ કા કારોબાર કરને વાલા હર બંદા બાબા કે લેવલ પર પહુંચ જાયે। કઈ તો વિધાયક યા પાર્ષદ કે લેવલ પર પહુંચ કર રુક જાતે હૈં। ઇતના આગે જાને વાલે કમ હી હોતે હૈં-મૈંને અપની તરફ સે ઍક્સપ્લેન કરને કી કોશિશ કી।
સર પહલે ક્લિયર કીજિયે કિ આપ બાબાઓઁ કે બારે મેં બાત કર રહે હૈં યા ચોર ઉઠાઇગીરોં કે બારે મેં। બીચ મેં આપ વિધાયક, પાર્ષદોં કી બાત ભી છેડ़ દેતે હૈં-ઍક છાત્ર આબજેક્શન કર રહા હૈ।
બેટા ઠગોં સે બાત શુરુ કરો, તો બાબાઓઁ તક પહુંચ જાતી હૈ। બાબાઓં કી બાત શુરુ કરો, તો કાલગર્લ્સ તક પહુંચ જાતી હૈ। બડ़ે મિક્સ મિક્સ સે મામલે હૈં ઇનકે। તુમ સમઝને કી કોશિશ કરો ના-મૈંને આગે સમઝાને કી કોશિશ કી।
સર આપ સમઝા હી કહાં પા રહે હૈં-છાત્ર નારાજ હોકર કહ રહા હૈ।
વૈસે બતાઇયે, વો ગલત કહ રહા હૈ ક્યા।

બગૈર ઉનકે જ્યોં નાલી બગૈર કૂડ़ા

<!– /* Font Definitions */ @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1; mso-font-alt:宋体; mso-font-charset:134; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:3 135135232 16 0 262145 0;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-charset:1; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:32768 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:”\@SimSun”; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1; mso-font-charset:134; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:3 135135232 16 0 262145 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:”"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:”Times New Roman”; mso-fareast-font-family:SimSun;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} –>

હાય હાય ક્યા ચર્ચા નિકલ પડ़ી હૈ કિ દિલ્લી સે આટો વાલે હટાયે જાયેંગે।

દિલ્લી કો અગર આટો વાલોં સે અલગ કર કે દેખેં, તો દિલ્લી બહુત હી ચિરકુટ ટાઇપ કા શહર હૈ। યહ શહર કિતના ચંટ ઔર બદમાશ હૈ, યહ પતા દિલ્લી મેં આતે હી કૈસે લગતા હૈ, આટો વાલોં સે ડીલ કરકે। ઍક મેહમાન ને આટો વાલે કે હાથોં કટને કે બાદ કમેંટ કિયા થા, ઇસ શહર કે આટો વાલે જબ યે હૈં, નેતા જાને ક્યા હોંગે। જબ રાત હી ઇતની મતવાલી, તો સુબહ કા આલમ ક્યા હોગા ટાઇપ કમેંટ કે પીછે આટો વાલોં કી તારીફ થી યા કુછ ઔર, ઉન્હોને સાફ નહીં કિયા।

આટો વાલોં કે બગૈર દિલ્લી કુછ યૂં હૈ જ્યોં મોર અપને પંખોં કે બિના, જ્યોં નાલી કૂડ़ે કે બગૈર હો ઔર સિગરેટ તંબાકૂ કે બગૈર હો। જ્યોં ઇંસપેક્ટર તોંદ કે બગૈર હો, ઔર કવિ અપની કવિતા કે બગૈર હો। રાખી સાવંત નંગઈ કે બગૈર હોં ઔર માયાવતીજી અપની માલાઓં કે બગૈર હોં। મુશર્રફ ઔર બુશ ઍકદમ સચ બોલ રહે હોં, ઔર ક્લિંટન અપને કો ઍકૈદમ ચરિત્રવાન બતા રહે હોં।

દિલ્લી આટો વાલોં કે બગૈર કુછ યૂં હી ટાઇપ લગતી હૈ, જૈસે નાદિરશાહ બગૈર લૂટપાટ કે ચુપૈચાપ નિકલ રહા હો। બલ્કિ ઇસ ખાકસાર કા માનના હૈ કિ યે આટો વાલે અગર પહલે દિલ્લી મેં હોતે, તો દિલ્લી કઈ બાર બરબાદ હોને સે બચ જાતી। નાદિરશાહ આકર દિલ્લી વાલોં સે લૂટપાટ કરતે, તો ઉન્હે જવાબ મિલતા કિ આટો વાલે તો પહલે હી લૂટ કર લે ગયે હૈં, અબ લુટને કો બચા ક્યા હૈ, સારી। પાનીપત કી તીસરી લડ़ાઈ મેં પાનીપત મેં આટો વાલોં કો ભેજ દેતે, તો નાદિરશાહ કે સૈનિક આટો મેં ચલને કી રેટ સુનકર હી બેહોશ હો જાતે। નાદિરશાહ કે તમામ સૈનિક નાદિરશાહ સે કહ રહે હોતે-મહારાજ ચલો વાપસ લૌટ લો, કોઈ ફાયદા નહીં હૈ। દિલ્લી મેં લાલ કિલે સે નેહરુ પ્લેસ જાને કા વહ આટો વાલા ઍક હજાર અશર્ફી માંગ રહા હૈ। ઇતની રકમ તો અફગાનિસ્તાન સે દિલ્લી આને મેં ખર્ચ ના હુઈ, જિતની લાલ કિલે સે નેહરુ પ્લેસ જાને મેં ખર્ચ હો જાયેગી। ક્યા કરેંગે, ઇત્તી લૂટપાટ મચાકર, હમ તો ઉતની રકમ ભી ના બચા પાયેંગે, જિતને મેં દરિયાગંજ સે કુતુબમીનાર વાયા આટો જાને કા ઇંતજામ હો જાયે।

આટોવાલે ભારત કે ભૂગોલ મેં પહલે હુઍ હોતે, તો ભારત કા ઇતિહાસ કુછ ઔર હોતા।

મૈં આટો વાલોં કો દિલ્લી સે હટાયે જાને કે સખ્ત ખિલાફ હૂં। આટો વાલોં કે સાથ ડીલ કરકે ચરિત્ર મેં કઈ ગુણોં કા વિકાસ હોતા હૈ। પેશેંસ ક્યા હોતી હૈ, ધૈર્ય ક્યા હોતા હૈ, યહ સમઝ મેં આ જાતા હૈ, આટો વાલોં સે બાત કરકે।

માનિયે, આપ આઈટીઓ સે કનાટ પ્લેસ જાને કે લિઍ આટો વાલે સે બાત કર રહે હૈં, તો બાતચીત ઇસ પ્રકાર હો સકતી હૈ-

ઐ ભઈયા કનાટ પ્લેસ ચલ રહે હૈં ક્યા।

ના હમ તો નેહરુ પ્લેસ જાયેંગે।

જહાં આપકો જાના હોતા હૈ, આટો વાલે કો નહીં જાના હોતા। આપ હી ઉસ જગહ ચલે જાઇયે, જહાં આટો વાલા જા રહા હૈ। યહ ગુણ જો વિકસિત કરને લગતા હૈ, ઉસમેં અપાર ધૈર્ય કા ભાવ વિકસિત અપને આપ હોને લગતા હૈ।

આપ નેહરુ પ્લેસ જાને કે લિઍ તૈયાર હો જાયેં, તો આટો વાલા બતાયેંગે કિ યહાં સે નેહરુ પ્લેસ આઠ સૌ રુપયે લગેંગે।

ભઈયા યે મીટર કાહે કે લિઍ હૈ।

ઇસકે જવાબ મેં આટો વાલા હંસને લગતા હૈ કિ ચિરકુટ ઇત્તા તક ના જાનતા યહ આધુનિક કલા કા ઍક નમૂના હૈ, ઇસકા સિર્ફ ઇતના ઇસ્તેમાલ હૈ કિ ઇસે દેખા જાયે, યહ ક્યા હૈ ઔર ક્યોં હૈ, યહ ના પૂછા જાયે। આટો વાલોં સે લગાતાર ડીલ કરકે હર બંદા અપને અંદર ઍક સૌંદર્ય દૃષ્ટિ, કલા દૃષ્ટિ વિકસિત કર સકતા હૈ।

જી આપસે આઈટીઓ સે નેહરુ પ્લેસ જાને કે આઠ સૌ લિયે, આપ તો સસ્તે મેં નિબટ ગયે। હમસે તો ડેઢ़ હજાર રુપયે રખા લિયે થે।

આપકી જેબ સે સિર્ફ આઠ સૌ કટે હૈં, ઔરોં કે ઇસસે બહુત જ્યાદા કટે હૈં, યહ ભાવ કિત્તી તસલ્લી દેતા હૈ ઔર બંદા ખુદ કો બહુત સ્માર્ટ ટાઇપ માનને લગતા હૈ। અબ બતાઇયે, જિસકે આગે આપ સ્માર્ટ ફીલ કરને લગેં, સૌંદર્ય દૃષ્ટિ વિકસિત કરને લગેં, ઉસે શહર સે બાહર નિકાલા જાયે। ના ભઈયા ના, આટો વાલોં સંઘર્ષ કરો, હમ તુમ્હારે સાથ હૈં।

સંડે યૂં હી-તબ બજટ કિસલિઍ હોતા હૈ

તબ બજટ કિસ લિઍ હોતા હૈ આલોક પુરાણિક કુછ દિનોં પહલે શરદ પવારજી, કેંદ્રીય કૃષિ મંત્રી જો કહતે થે, ઉસકા આશય યહ હોતા થા કિ મહંગાઈ મેં હમારા હાથ નહીં હૈ। અંતરરાષ્ટ્રીય કારક જિમ્મેદાર હૈં। પેટ્રોલિયમ મિનિસ્ટર બતાતે થે કિ અંતર્રાષ્ટ્રીય બાજાર મેં કચ્ચા તેલ મહંગા હો રહા હૈ। ઇસલિઍ હમેં ભી મહંગાઈ કરની પડ़ેગી। હાલ કે બજટ સે પહલે સબસે બડ़ી સમસ્યા રહી હૈ મહંગાઈ કી। હાલ મેં પેશ આર્થિક સર્વેક્ષણ કે મુતાબિક 2010-11 મેં નૌ પ્રતિશત કરીબ કી બઢ़ોત્તરી હોગી। મંદી સે ઉબરને મેં લગી અર્થવ્યવસ્થા કી સ્થિતિ પર ઉત્સાહિત આર્થિક સર્વૈક્ષણ હાલાંકિ યહ ચિંતા વ્યક્ત કરતા હૈ કિ ખાને પીને કી ચીજોં કી મહંગાઈ દૂસરે આઇટમોં તક ભી જા સકતી હૈ। આર્થિક સર્વેક્ષણ મેં ઍક બાત ખુલે તૌર પર સ્વીકાર કી ગયી હૈ, જિસકે બારે મેં દેશ કા આમ ઉપભોક્તા બહુત દિનોં સે જાનતા હૈ। વહ યહ બાત હૈ કિ આર્થિક સર્વેક્ષણ મેં સાફ તૌર પર કહા ગયા હૈ કિ થોક મૂલ્યોં કે મુકાબલે રિટેલ મૂલ્ય દસ ગુના જ્યાદા તેજી સે બઢ़તે હૈં। ખાને પીને કી ચીજોં મેં થોક મૂલ્ય બઢ़ોત્તરી કરીબ બીસ પ્રતિશત હૈ। ઇસકા દસ ગુના કિયા જાયે, તો સાફ હોતા હૈ કિ કરીબ દો સૌ પ્રતિશત કા ઇજાફા ઍક સાલ કે અંદર ખાને પીને કી ચીજોં મેં હો ગયા હૈ। યાની સૌ કા માલ તીન સૌ કા બિક રહા હૈ। સર્વેક્ષણ મેં ભારત સરકાર કી આલોચના કરતે હુઍ કહા ગયા હૈ, “દિસંબર 2009 સે ખાદ્ય પદાર્થોં કી કીમતોં મેં વૃદ્ધિ કે સંકેત દિખ રહે હૈં. ઇસી કે સાથ ઈંધન કી કીમત મેં વૃદ્ધિ ઔર અન્ય વસ્તુઓં કે દામ પર અસર સે અગલે કુછ મહીનોં મેં મહઁગાઈ બઢ़ને કે બારે મેં ચિંતા પૈદા હો ગઈ હૈ। આર્થિક સર્વેક્ષણ દેખકર સાફ હોતા હૈ કિ સરકાર ગઠબંધન કી ચલ રહી હૈ। અપની હી સરકાર કી આલોચના સે સાફ હોતા હૈ કિ કહીં ન કહીં શરદ પવાર પર નિશાના સાધા ગયા હૈ। યહ ભાવ કમ કૈસે હોંગે, ગરીબોં કો ઇસ સંબંધ મેં રાહત કૈસે દી જાયેગી,ઇસ બારે મેં આર્થિક સર્વેક્ષણ મૌન હૈ। પર મહંગાઈ કે ભવિષ્ય કો લેકર આર્થિક સર્વેક્ષણ મૌન નહીં હૈ। ઇસમેં ચેતાવની દી ગઈ હૈ પહલે સે બઢ़ રહી મહઁગાઈ અગલે કુછ મહીનોં મેં ઔર બઢ़ સકતી હૈ. ઇસ સર્વેક્ષણ મેં ખાદ્ય પદાર્થોં કી પ્રબંધન નીતિયોં, વિશેષ તૌર પર ચીની જૈસી ખાદ્ય સામગ્રી કે બઢ़તે દામ કી આલોચના કી ગયી હૈ। યહ આશંકા અગલે હી દિન સામને આ ગયી, જબ બજટ 2010 ને પેટ્રોલ ડીજલ કે ભાવ બઢ़ા દિયે ઔર ઍક્સાઇજ બઢ़ને કે બાદ તમામ કંપનિયોં કે યે બયાન આ ગયે કિ વે અપની કીમતોં મેં બઢ़ોત્તરી કરેંગી। યૂં બજટ ને કુછ કર છૂટેં ભી હૈં। પર યહ કર છૂટેં સિર્ફ ઉચ્ચ શ્રેણી કે કરદાતાઓં કો મિલેંગી,જબકિ મહંગાઈ મેં ભાવ બઢ़ેંગે સબકે લિઍ। યાની રાહત કુછ કો, પર કષ્ટ સબકો। આર્થિક સર્વેક્ષણ કે અનુસાર, “ભારત કે લિઍ યે પૂરી તરહ સે સંભવ હૈ કિ ઉસકી વિકાસ દર દસ યા ઉસસે અધિક હો જાઍ ઔર વહ અગલે ચાર સાલ મેં દુનિયા કી સબસે તેજ़ ગતિ સે બઢ़ને વાલી અર્થવ્યવસ્થા બન સકતી હૈ.” ઔર યહ સબ તેજી ઇસકે બાવજૂદ કિ આર્થિક સર્વેક્ષણ કહતા હૈ કિ 2009-10 મેં ખેતી ઔર ઉસસે જુડ़ી ગતિવિધિયોં મેં દશમલવ દો પ્રતિશત કી ગિરાવટ દર્જ કી ગયી હૈ। બજટ ને કૃષિ વિકાસ કે લિઍ 400 કરોડ़ રુપયે કા આંકડ़ા રખા હૈ। ઇસ આંકડ़ે સે કૃષિ કી બેહતરી હો પાયેગી, ઇસમેં સિવાય સંદેહ કો કુછ નહીં કિયા જા સકતા। અર્થવ્યવસ્થા કે ઍક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર કી દુર્ગતિ કે બાવજૂદ ભવિષ્ય કી તેજી કે અનુમાન આર્થિક સર્વેક્ષણ મેં બદસ્તૂર હૈં। આર્થિક સર્વેક્ષણ મેં ઍક બાત સાફ તૌર પર ઉભરતી હૈ કિ સરકાર ખાને પીને કી ચીજોં કી મહંગાઈ કો ચિંતાજનક જરુર માનતી હૈ। આર્થિક સર્વેક્ષણ યહ ફૂડ કૂપનોં કે જરિયે ગરીબ પરિવારોં કો સીધે તૌર પર ખાદ્ય અનુદાન દેને કા પ્રસ્તાવ કરતા હૈ।યહ પ્રસ્તાવ અમલી જામા કૈસે પહનેગા, યહ સવાલ બહુત હી મહત્વપૂર્ણ હૈ। રાશન કી દુકાનોં તરહ વ્યવસ્થા ભી ભ્રષ્ટ તત્વોં દ્વારા બરબાદ ન હો, યહ સુનિશ્ચિત કિયા જાના ચાહિઍ। પર ઇસ સંબંધ મેં આર્થિક સર્વેક્ષણ કોઈ આશ્વાસન નહીં દે સકતા। કુલ મિલાકર આર્થિક સર્વેક્ષણ ઔર બજટ અપની જિમ્મેદારિયોં કો રાષ્ટ્રીય ઔર ગ્લોબલ કારકોં પર ડાલતે હુઍ દિખતે હૈં ઔર ઉસી કે અનુરુપ આચરણ કરતે હુઍ દિખતે હૈં। યહ સહી હૈ કિ ગ્લોબલ બાજાર મેં કચ્ચે તેલ કે ભાવ લગાતાર બઢ़ રહે હૈં, પર ઇસકી પ્રતિક્રિયા સિર્ફ યહી હો કિ ભારત મેં ભાવ બઢ़ા દિયે જાયેં, તો ફિર બજટ ઔર સરકાર કી ક્યા જરુરર હૈ। સબ કુછ બાજાર કો હી તય કરના હો, તો બજટ ઔર સરકાર કી ભૂમિકા ખત્મ હો જાતી હૈ। બાજારી શક્તિયોં કે ચલતે આમ આદમી પરેશાન ના હો, યહ સુનિશ્ચિત કરના સરકાર કા કામ હૈ। પર સરકાર વહ કામ કરતી હુઈ નહીં દિખતી। પ્રણવ મુખર્જી સે ઉમ્મીદ થી કિ કુછ નયે રાસ્તે નિકાલેંગે। વિકાસ કો પટરી લાયેંગે, બિના મહંગાઈ કે। યહી ચુનૌતી થી। ઇસ ચુનૌતી કો મુખર્જી પૂરા નહીં કર પાયે। આને વાલે દિન વિકટ મહંગાઈ કે હોને વાલે હૈં, ઇસ બજટ કા યહી સંદેશ હૈ। યહી સંદેશ તો બાજાર સે આ રહા હૈ। અગર બાજાર ઔર બજટ ઍક સી ભાષા બોલને લગે, તો ફિર બજટ કા અર્થ ક્યા રહ જાતા હૈ। અબ સબસે બડ़ા સવાલ ઇસ બજટ કે બાદ યહ હૈ કિ આખિર બજટ હોતા કિસલિઍ હૈ।

અંધેરે કા સમાજવાદ


અંધેરા હૈ, દૂર તક અંધેરા હૈ। ના જી, યે કોઈ કવિતા નહીં હો રહી હૈ। વિશુદ્ધ યથાર્થવાદ હૈ। બિજલી ગાયબ રહે, તો કવિ જાગૃત નહીં હોતા। કવિતા લિખને કી ન્યૂનતમ જરુરતોં મેં સે ઍક બિજલી કી ઉપસ્થિતિ હૈ। યહ તો વ્યંગ્યકાર હી સખ્ત જાન પ્રાણી હૈ, જો બિજલી જાને પર ભી ચિંતન કર સકતા હૈ। ઇધર બિજલી જાને કી સ્થિતિયોં પર ચિંતન કિયા તો, યે કુછ સામને આયા-

1- બિજલી જાના સમાજવાદી સ્થિતિયોં કી ઓર ઢકેલતા હૈ, સબ ઍક સે હો જાતે હૈં। હર ઘર કે બલ્બ, લાઇટિંગ અલગ તરીકે કી હોતી હૈ। કઈયોં કી બહુત ફૂં ફાં ટાઇપ હોતી હૈ। કઈ કી બહુત ગરીબ ટાઇપ કી હોતી હૈ। ઉજાલે સબકે અલગ અલગ ટાઇપ કે હોતે હૈં। પર અંધેરે સબકે ઍક જૈસે હોતે હૈં। અંધેરા યૂનિવર્સલ હૈ, ઍક જૈસા ગ્લોબલ હૈ। લાઇટિંગ કે ટાઇપ સબ જગહ અલગ અલગ હૈં। કહીં ટ્યૂબ હૈં। કહીં બલ્બ હૈં। રોશની કે પ્રકાર તો દિલ્લી મેં હી પચાસ તરહ કે હૈં, પર અંધેરા અફ્રીકા સે લેકર અમેરિકા તક ઍક હી જૈસા હૈ।

2- ઇસસે સાફ હોતા હૈ કિ ઉજાલા અલગ અલગ ટાઇપ કા હોકર લોગોં કો અલગ અલગ કૈટેગરિયોં મેં બાંટતા હૈ, પર અંધેરા ઍક જૈસા હોકર સબકો ઍકતા કા સંદેશ સા દેતા હૈ। યાની અંધેરા અપને ચરિત્ર મેં સમાજવાદી હોતા હૈ।

3- ઇસસે યહ ભી સાફ હોતા હૈ કિ બિજલી કી સમસ્યા યહ દરઅસલ સિર્ફ ઇતની સી હૈ કિ કુછ ઘરોં મેં બિજલી હૈ, કુછ ઘરોં મેં નહીં। કિસી ઘર મેં ન હો, તો કિસી કો શિકાયત ના હોગી। ઉજાલા સબકો નહીં મિલ સકતા તો ક્યા, અંધેરે કા તો સમાન વિતરણ હો હી સકતા હૈ।

4- બલ્કિ અંધેરા ઉન ઘરોં કે હિસ્સે મેં જ્યાદા આતા હૈ, જો બડ़ે હૈં। પાંચ કમરોં વાલે ઘર કે હિસ્સે મેં પાંચ કમરા ભર કે અંધેરા આતા હૈ, ઔર ઍક કમરે વાલે ઘર મેં ઍક કમરા અંધેરા હી આતા હૈ। ઇસે ન્યાયપૂર્ણ વિતરણ માના જા સકતા હૈ। કમરે જ્યાદા હૈં, તો અંધેરા ભી જ્યાદા। છોટે ઘર કો કમ અંધેરા ઝેલના પડ़તા હૈ। ચાઇસ યહ હૈ કિ યા તો કમરે બડ़ે લે લો, યા ફિર અંધેરા બડ़ા।

આઇયે અંધેરે કી ઓર ચલેં।

કિસસે બાત કરેં


ઍક કામ જો બરસોં સે હોતા રહા હૈ, પર ઇધર કુછ ઠપ સા પડ़ા હુઆ હૈ, વહ હૈ ભારત પાકિસ્તાન કી શાંતિ વાર્તા। જિતની ભી હુઈ, ઉસમેં શાંતિ કમ થી, વાર્તા અધિક થી। પર અબ વહ ભી નહીં હૈ। સવાલ યહ ઉઠતા હૈ કિ પાકિસ્તાન મેં વાર્તા કિસસે કી જાયે ।

1- ક્યા રાષ્ટ્રપતિ જરદારીજી સે બાત કી જા સકતી હૈ। પાકિસ્તાન મેં પબ્લિક કા માનના હૈ કિ જરદારીજી સે કી જા સકતી હૈ, અગર બાત નાન સીરિયસ હો તો। પર ભારત પાક શાંતિ વાર્તા નાન સીરિયસ બાત નહીં હૈ। ઇસલિઍ જરદારીજી સે બાત કરના બેકાર હૈ। જરદારી કે મામલે મેં ઍક બાત ઔર કહી જાતી હૈ કિ જરદારીજી કો કોઈ સીરિયસલી નહીં લેતા, ખુદ જરદારીજી ભી ખુદ કો સીરિયસલી નહીં લેતે।

2- ક્યા પાકિસ્તાન કે પ્રધાનમંત્રી ગિલાનીજી સે બાત કી જા સકતી હૈ। ગિલાનીજી અપને સૂટ કી વજહ સે સીરિયસ લગતે હૈં। પર અગર પર્સનલ્ટી મેં સીરિયસનેસ સિર્ફ સૂટ કે ખાતે મેં હી હો, તો ફિર તો સિર્ફ સૂટ સે હી બાત કી જાની ચાહિઍ। સૂટ ચાહે જિતને સીરિયસ હોં, પર બોલતે નહીં હૈ। ઔર ગિલાનીજી ચાહે બોલતે કિતના હી હોં, પર વહ સીરિયસ નહીં હૈં।

3- ગિલાનીજી કો સીરિયસલી ઇસલિઍ નહીં માના જાતા કિ વહ જરદારીજી કે કૈંડીડેટ માને જાતે હૈં। જૈસા કિ બતાયા જા ચુકા હૈ કિ જરદારીજી કો પાકિસ્તાન મેં ઉતના હી સીરિયસલી લિયા જાતા હૈ, જિતની સીરિયસતા કે સાથ ભારત મેં લાફ્ટર ચૈલેંજ દેખા જાતા હૈ।

4- અફગાનિસ્તાન સે તાલિબાનિયોં સે પાકિસ્તાન કે બારે મેં સીરયસલી બાત કી જા સકતી હૈ। જિસ તરહ સે પાકિસ્તાન મેં જગહ જગહ ધમાકે હો રહે હૈં, ઉસે દેખકર તો લગતા હૈ કિ પાકિસ્તાન મેં મુસ્તૈદી સે દિલ લગાકર કામ તો સિર્ફ તાલિબાની હી કર રહે હૈં। કર્મઠ તાલિબાનિયોં સે નિવેદન કિયા જા સકતા હૈ કિ અપના કર્મક્ષેત્ર પાકિસ્તાન તક હી સીમિત રખેં। પર તાલિબાનોં સે બાત ક્યા હો સકતી હૈ। બમ, બંદૂક ઇન મસલોં કે અલાવા તાલિબાની કોઈ દૂસરી બાત નહીં કર સકતે। ઇતને બમ ઔર ઉતની બંદૂકોં સે ઇલાકા તબાહ કરના હૈ,ઇસકે અલાવા દૂસરા વાક્ય તાલિબાનિયોં કી સમઝ મેં નહીં આતા હૈ। તાલિબાની તબાહી કે પ્રતિ ઇતને કટિબદ્ધ હૈં, કિ કહીં દૂસરે ઇલાકે મેં તબાહી નહીં મચા પા રહે હોં, તો અપને હી ઇલાકે મેં મચાના શુરુ કર દેતે હૈં। લાહૌર ઔર પેશાવર કે ધમાકે તો યહી બતાતે હૈં।

5- ક્યા પાકિસ્તાન કે બારે મેં ઓબામા સે બાત કી જાયે। ઓબામા અકસર પાકિસ્તાન કે બારે મેં બાત કરતે રહતે હૈં। પર મસલા યહ હૈ કિ ઓબામા કો પાકિસ્તાન કે નેતા તબ હી સીરિયસલી લેતા હૈ, જબ ઓબામા પાકિસ્તાન કો ડાલર દેને કી ઘોષણા કરતે હૈં। ઓબામા કી નાન ડાલરીય ઘોષણા કો પાકિસ્તાન સીરિયસલી નહીં લેતા। પાકિસ્તાન મેં યૂં ઓબામા ચાહેં, તો જરદારીજી સે બાત કર સકતે હૈં, પર જરદારીજી કે બારે મેં બતાયા જા ચુકા હૈ કિ ઉનકી ચલતી નહીં હૈ। ચલતી તાલિબાનોં કી હૈ, પર વો બાત કરને કે લિઍ તૈયાર નહીં હૈં।

6- બુશ સે બાત કરને કા મતલબ નહીં હૈ। અમેરિકા મેં હાલ યહ હૈ કિ અમેરિકી પત્રકાર ભી ઉનસે બાત નહીં કરતે। અમેરિકા મેં વાશિંગટન સે રિટાયર હુઍ નેતા ઔર હાલીવુડ સે રિટાયર હુઈ અભિનેત્રી કી ગત ઍક સી હોતી હૈ। દોનોં સિર્ફ સંસ્મરણ સુનાને ભર કે રહ જાતે હૈં।

અબ આપ હી બતાઇઍ કિ પાકિસ્તાન મેં કિસસે બાત કી જાયે।