ખુજલી ઔર સમાધાન

કલ શામ ટહલ રહી થી। હવા કાફી તેજ થી પર તેજ હવા મે ટહલને કા ભી અપના આનન્દ હોતા હૈ.. આગે બઢ઼ી તો ચુન્ની અપને ઘર સે દૌડ઼તી ભાગતી ચલી આ રહી થી। આતે હી તુરન્ત આકે ગલે લગને લગી, મૈને પુછા ચુન્ની ક્યા બાત હૈ? ઇસ ખુશી કા રાજ઼ તો બતાઓ, તો વહ બોલી કિ "આપ"... (યૂઁ તો મુઝે ઇસ બાત કી ખુશફહમી પાલને કી આદત પડ઼ ગયી હૈ :)... ) ફિર ભી મૈને પુછા વો કૈસે? તો ઉસને જવાબ દિયા આપને જો ઉપાય બતાયા થા ના ખુજલી કે લિયે વો કામ આ ગયા ઔર ગર્મી મે ભી મુઝે ખુજલી નહી હૂઈ ના દવાઈયાઁ ખાની પડ઼ી ના રાત કો મમ્મી કો ઔર મુઝે જાગના પડ઼ા... યહ હુઈ ના સબસે જ્યાદા ખુશી કી બાત, યહ સબ કુછ આપકે કારણ હુઆ તો આખિર મે ખુશી કી વજહ ભી આપ હી હૈં...।
ઉસકી બાત સુનકર મૈ ભી મુસ્કુરા્યે બિના નહી રહ સકી। હાઁ સચ મે યહ તો અત્યંત ખુશી કી બાત હૈ ચુન્ની... ફિર ખિલાઓ મિઠાઈ। ધત્ત દીદી રોજ મુઝે કડ઼વે ઍલોવેરા કે ગુદા કા રસ પીના પડ઼તા હૈ ઔર આપ મિઠાઈ ખાઓગી? ચલો આપકો ઍલોવેરા હી પિલાતી હૂઁ। ચુન્ની ને ચુટકી લે લી। નહી નહી મુઝે તો અભી મિઠાઈ હી ખાની હૈ મૈ ભી ભોર સલોને ઍલોવેરા પીતી હૂઁ દિન મે તો મિઠાઈ હી ચાહિયે... ઔર હમારી બાત કુછ દેર ચલતી રહી

ચુન્ની કી તો અલગ બાત હૈ... પર ચુન્ની કી તરહ કઈ બચ્ચે,બડ઼ે ભી ગર્મી કે દિનો મે અપની સેન્સટિવ સ્કિન કે કારણ કિસી ન કિસી પ્રકાર કી ખુજલી સે પરેશાન રહતે હૈં। જિતની સાધારણ પરેશાની યહ લગતી ઉતની હૈ નહી, જો ઇસકા ભુક્તભોગી હૈ વો તો યહી કહતા હૈ "હે ભગવાન યહ ગર્મી ક્યોં આતી હૈ" અગર આપ યા આપકે અપનો મે સે કોઈ ઇસકા ભુક્તભોગી હૈ તો આપ ઇસ દર્દ કો સમઝ સકતે હૈં।
પર જ્યાદા પરેશાન હોને કી જરૂરત નહી હૈ, મૈ બતાતી હૂઁ કુછ સામાન્ય ઉપાય જિસસે આપ ઇસ પરેશાની સે બચ સકતે હૈં।

१. સબસે પહલા કામ, ઍકદમ સૌમ્ય સાબુન કા હી ઇસ્તેમાલ કરેં, બેહતર હૈ કી આપ બેબી સોપ કા ઇસ્તેમાલ કરેં।
२. હલ્કે ગુનગુને પાની મે થોડ઼ા સા નમક ડાલકર ઉસસે દિન મે દો બાર રોગગ્રસ્ત હિસ્સે કી સફાઈ કરેં। ઉસકે બાદ ઍલો વેરા કે ગુદા મૈશ કરકે ઉસમે ગ્લિસરીન મિલાકે ફિર ત્વચા પર લગાયેં આધે ઘન્ટે બાદ હલ્કે ગુનગુને પાની સે સાફ કર લેં।
३. ત્વચા કો રૂખા ના હોને દેં, જૈતુન કા તેલ લગાયેં (મેરી પસન્દ) અથવા કૈલેન્ડુલા ક્રીમ ગ્લિસરીન કી સાથ મિલાકર લગાયેં।
४. ખાને પીને કા ધ્યાન રખેં, મિર્ચ મસાલો સે પરહેજ ઔર સાદા ભોજન, યૂઁ તો ગર્મી મે સાદા ભોજન હી સભી કે લિયે અચ્છા હોતા હૈ।
५. મૌસમી ફલ જૈસે કી ખીરા, કકડ઼ી, તરબુજ, ખરબુજ ઇત્યાદિ કા સેવન જિતના હો સકે ઉતના કરેં।
६. કચ્ચે નમક કા સેવન કમ સે કમ કરેં।
७. કિશમિશ, છુઆરે કા સેવન કરેં।
८. રોજ સુબહ ઍક ચમ્મચ ઍલોવેરા કે ગુદા કો નિકાલેં ઔર ઉસે ગરમ પાની મે ઘોલકર છાન લેં ફિર ઇસે પી જાયેં, ખાલે પેટ। યહ જરૂર કરેં।
९. કબ્જ હો તો ઉસકા ભી ઉપાય કરેં।

સામાન્ય તરહ કી ગર્મી કે દિનો મે હોને વાલી ઍલર્જી, ખુજ઼લી, દાદ કે લિયે યહ થા સામાન્ય ઉપાય ઇન્હે અપનાયેં, આપકો અચ્છા લગેગા।
અબ ગંભીર મસલા હો તો
८. મેડિટેશન પર સ્કીન ઍલર્જી સીખ લેં ઔર ઉસે નિયમિત કરેં
९. ઔરા ચેક-અપ કરાયેં, ઔર હીલ કરવાયેં
१०. અપને ઔરા કે મુતાબિક કृસ્ટલ પહનેં।
११. ઍક્યુપ્રેશર યા સુજોક ઔર સીડ થેરેપી કો અપનાયેં।

ઇતના સબ કરિયે જરૂર ફાયદા હોગા... ફિર આપ ભી મેરી તરહ ગર્મી કા સ્વાગત કરેંગે મીઠે મીઠે આમ ઔર મૌસમી ફલો કે બહાર કો ચખને કે લિયે।

મેદોદોષ(Obesity)મે યોગત્રયમ ।

યોગ ન० १---- બેલ, અરણી, સોનાપાઠા, ગમ્ભારી, ઔર પાઢલ ઇન પાઁચો કી જડ કી ત્વચા કા કાઢા બનાકર શહદ મે મિલાકર સભી પ્રકાર કે મેદોવિકાર નષ્ટ હોતે હૈ ।
યોગ ન० २---ત્રિફલા કા કાડા બનાકર શહદ મિલાકર પીને સે સભી પ્રકાર કે મેદોદોષ નષ્ટ હોતે હૈ ।

યોગ ન० ३---પાની કો ગરમ કરકે ઠન્ડા હોને પર શહદ મિલાકર પીને સે ભી સભી પ્રકાર કે મેદોવિકાર નષ્ટ હોતે હૈ ।

વિશેષ-- શહદ કાઢે કા ચતુર્થાંશ લેના ચાહિયે, २० ગ્રામ ઔષધિ કો ३२० ગ્રા. પાની મે જબ તક ધીમી આઁચ પર ગરમ કર જબ તક કી વો આધા નહી રહ જાતા । પ્રાત: કાલ કાઢે કા સેવન કરેં। (શા. સં,મ,ખ,२)

દાદ પર વિચિત્ર ચુટકલા , yeast infection, fungal infection of skin

દાદ અપની પ્રકृતિ સે હી જિદ્દિ હોતા હૈ , સમય પર ચિકિત્સા ન કરને પર યહ ચિરસ્થાઈ રહને વાલા રોગ હોતા હૈ ખાસકર ગુહ્યય અંગો કે ઔર ગર્દન પર હોને વાલા દાદ । પુરાના હોને પર ભલે હી આપ કિતની હિ ઍંટી ફંગલ ક્રીમ લગાલે પર કુછ દિનો બાદ ફિર અપને રુપ મે આ જાતા હૈ ।
                  યદિ આપકો કોઈ પુરાના દાદ યા ઉસ જૈસા કોઈ ઇન્ફેક્સન હૈ તો આપ નિમ્ન બાતોં કા ધ્યાન રખેં----
 
     १) સામાન્ય નહાને વાલી સાબુન, શૈમ્પુ, આદિ કેમિકલ કા પ્રયોગ બન્દ કર દે ! નહાને કે લિયે કેવલ ગિલિસિરિન સોપ કા પ્રયોગ કર સકતે હૈ
    २)યદિ આપ કોઈ ઍટી ફંગલ ક્રીમ લગા રહે હૈ તો આપ ઉસે લગાતાર લગાઍં, ઐસા મત કરે કિ  १-२ દિન લગાઈ ઔર કુછ ઠીક હોને પર ફિર છોડ દી ! ઇસસે દાદ ઔર ભી જિદ્દિ હો જાતા હૈ
   ३) નહાને કે બાદ નારિયલ કા તૈલ લગાઍં।
    ४)  પહનને વાલે કપડે અચ્છી તરહ ધુલે હુઍ ઔર સુખે હુઍ હોને ચાહિયે , મેરા કહને કા અભિપ્રાય યહ હૈ કિ  ઉનમે ડિટર્જણ્ટ કા મામુલી સા અંશ ભી નહી રહના ચાહિયે।
      


 યે મામુલી સી બાતે આપકો વિભિન્ન ત્વક વિકારોં સે બચા સકતી હૈ ।
   અબ જિદ્દિ દાદ કે લિયે કુછ આયુર્વેદિક યોગ--
  પકને વાલે દાદ કે લિયે-  ત્રિફલા કો તવે પર ઍક  જલા લે (  ત્રિફલા કો તવે પર રખ કર  ઉસ પર કટોરી ઉલટી કર કે રખ દે તાકિ ધુવાં ત્રિફલા કી ભસ્મ મે હી રમ જાઍ) ફિર ઉસમે કુછ ફિટકરી મિલા કર  ઔર વનસ્પતિક ઘી, કુછ દેસી ઘી, સરસો કા તૈલ, ઔર  કુછ પાની  , સબકી સમાન માત્રા હોની ચાહિયે , ઇન સબ કો મિલાકર ઇનકો ખરલ મે અચ્છી તરહ મર્દન  કરે , ઔર મલહમ બના લે । બસ આપકી ક્રીમ તૈયાર ,  પકને વાલે ઔર સ્રાવ યુક્ત દાદોં પર ઇસે લગાઍ ।
જિદ્દિ ઔર રુખે દાદ કે લિયે------
પલાશ કે બીજ, મુર્દાશંખ, સફેદા,  કબીલા, મૈનશિલ,  ઔર માજુ ફલ  ઇનકા ચુર્ણ સમાન માત્રા મે,  કરન્જ કે પત્તોં કા રસ, નિમ્બુ ક રસ, ઇનસે ભાવના દેકર સારા દિન મર્દન કરેં । બસ ઔષધિ તૈયાર હૈ । ઇન સબ કી ગોલી બનાકર સુખા લે ઔર ગુલાબ જલ કે સાથ ઘીસ કર પ્રભાવિત સ્થાન પર લગાલે ।

કમર દર્દ , કટિ શૂલ

આદરણીય ડાક્ટર સાહબ,મેરી ઉમ્ર ३५ સાલ હૈ !મૈં પિછલે કુછ વર્ષોં સે કમર દર્દ સે પીड़િત હૂઁ!વિશેષત સોતે સમય પૂરા શરીર પત્થર કી તરહ કઠોર હો જાતા હૈ,કરવટ ભી નહીં બદલી જા સકતી!પીઠ ગરમ ભી રહતી હૈ..!યદિ કોઈ ઉપચાર હો તો અવગત કરાઍઁ....ધન્યવાદ!-રજનીશ પરિહાર,બીકાનેર..
    
          રજનીશ જી સબસે પહલે તો આપ વાત પ્રપોકપ આહર વિહાર જૈસે કિ  ચાવલ લસ્સી ઠન્ડે પેય પેય પદાર્થ અર્જીર્ણ મે ભોજન કરના, બાર બાર ખાના, સામને કિ હવા કા સેવન, લગાતાર ઍક હિ સિથિતિ મે બૈઠે રહના, દેર રાત તક જાગરણ કરના, ઠન્ડે પાની સે સ્નાન કરના ,ઝુકકર કાર્ય કરના ,  આદિ સે પરહેજ રખેં।
           આયુર્વેદિક ઔષધિયોં મે નિમ્નલિખિત યોગ કો કરેં---
 
વृહદ વાત ચિન્તામણિ રસ -१२५ મિ. ગ્રા.
યોગરાજ ગુગ્ગુલુ-            ४०० મિ. ગ્રા.
અશ્વગન્ધા ચુર્ણ-             આધા ચમચ ।
સુબહ શામ દુધ કે સાથ યા  કોષ્ણ જલ કે સાથ ।
     

રાત કો ઍરણ્ડ તૈલ દુધ મે ડાલકર પીના (  માત્રા १ ચમચ સે બડાકર આવશ્યકતા અનુસાર ઇતની બઢા લે જિસસે સુબહ હલ્કા સા દસ્ત લગે)
२१ દિનો તક ઇસ યોગ કો લે ।
      આહાર મે -- ખસખસ કા હલુવા બનાકર દિન મે ઍક બાર અવશ્ય ગ્રહણ કરેં।
  વિહાર મે-  ઐસે વ્યયામ કરે જિસસે કમર કે મેરુ દ્ણ્ઢ કા પ્રસારણ હો , ।

પુરુષત્વ વृદિ કે લિયે

આહાર મે દુધ કા પ્રયોગ , ઉડદ કા પ્રયોગ, નયે દેસી ઘી કા સેવન, નયે અન્નॊ કા સેવન, સાઠી ચાવલ દુધ કે સાથ સેવન, સુખે મેવે, ખજુર , મુન્નકા, સિંઘડા, મધુ, મક્ખન, મિશ્રિ, આદિ આહાર વીર્ય વર્ધક હોતે હૈ ।

       અમિષ ભોજોનો મે તાજા માંસ, પક્ષિયોં કે અણ્ડોં કા સેવન, વન્ય ચટક પક્ષિ કા માંસ, મગર કે અણ્ડે યા માંસ કા સેવન  વીર્ય વર્ધક હોતા હૈ ।
           
            આયુર્વેદિક ઔષોધિયોં મે , અશ્વગન્ધા લેહ, શતાવરી ઘृત, કામદેવ ચુર્ણ, ધાતુ પૌષ્ટિક ચુર્ણ, ક્રોંચ પાક , મુસલી પાક, આદિ બહુત હી ઉપયોગી હોતે હૈ । જિનકॊ પ્રાય: અવસાદ કી સ્થિતિ બની રહતી હૈ ઉનકે લિયે ઇન આહાર ઔર ઔષધિયોં કા સેવન બહુત હી હિતકર હોતાહૈ ।
     દેસી ગાય કા દુધ સદા હી હિતકર હોતા હૈ ઔર માનસિક રોગોં કો જડ સે ખત્મ કરતા હૈ

કુમારી , ગ્વારપાઠા, ઘृતકુમારી (Alove vera)

ઘીકુવાંર મુખ્ય રુપ સે કફ પિત્ત શામક હોતાહૈ । યહ શીત, સ્નિગ્ધ, પિચ્છિલ, ગુરુ, રસ મે કટુ,   વિપાક મે  મે ભી કટુ, ઔર વીર્ય શીત હોતા હૈ ,  ઇસકે રસ કે ઘન કો ઍલુઆ ય મુસ્સ્બ્બર કહતે હૈ ઔર યહ ઊષ્ણ હોતા હૈ ।

આધુનિક ઔષધિ વર્ગીકરણ મે ઇસે પિત્તવિરેચન વર્ગ મે રક્ખા ગયા હૈ । ઇસકી મુખ્ય ક્રિયા વृહદાઆન્ત્ર પર હોતી હૈ જિસસે ઇસકી પેશીયોં કા પ્રબલ સંકોચ હોકર ઇસકી પેરીસ્ટાલિક મુમૈંટ બઢ જાતી હૈ । ઇસ તરહ સે યહ કબ્જ મે મુખ્ય રુપ સે કામ કરતા હૈ ।
કુલ મિલાકર યહ અપાન વાયુ પર કાર્ય કરતા હૈ
આચાર્ય ભાવમિશ્ર ને ઇસકે યે ગુણ , દોષકર્મ બતાઍં હૈ ----ભેદની -- યાનિ રુકે હુઍ મલ કા ભેદન કરને વાલી
  २ શીત
 ३. તિક્ત
  ४ નેત્રॊં કે લિયે હિતકર
 ५. રસાયન ( બુઢાપે કો રોકને વાલી ઔર વ્યાધિક્ષમ્ત્વ બઢાને વાલી)
 ६બृંહણીય ( શરીર કો મોટા કરને વાલી)
વृષ્ય,  બલ્ય, વાતશામક, વિષનાશક,  ગુલ્મ ( બાય કા ગોલા), પ્લીહારોગ, યકृત વિકાર,  કફરોગ નાશક,  જ્વરહર, ગ્રન્થિ નાશક( ટુમર, સીસ્ટ,) નાશક, જલે હુઍ મે લાભકારી, ત્વચા કે લિયે હિતકર,પૈતિક ઔર રક્ત્જ રોગોં કા નાશક।

 ઇસકા ઘન યાનિ ઍલુઆ મુખ્ય રુપ સે આર્તવજનન હોતા હૈ ।

અબ સવાલ આતા હૈ કિ ઇસકા પ્રયોગ કૈસે કરે યા કિસ રુપ મે કરે? આપકે પાસ દો વિક્લ્પ હૈ , ઍક ઍલોવ વેરા જૂસ ઔર અન્ય  આયુર્વેદિક શાસ્ત્રિય યોગ જૈસે કિ કુમાર્યાસવ । આઈઍ ઇનકા તુલનાત્મક અધ્યયન કરકે દેખેતે હૈ ।
ઍલોવ વેરા જૂસ મે સિર્ફ ઍક ઘટક યાનિ ગ્વારપાઠા હોતા હૈ , જિસમે કમ્પનિયા ઇસકો સુરક્ષિત રખને કે લિયે વિભિન્ન પ્રકાર કે પ્રિજર્વેટિવ  કેમિકલ ડાલતી હૈ જૈસે કી - સિટ્રીક ઍસિડ , સોડિયમ બેન્જોઍટ, આદિ આદિ,।

અબ  ऋષિમુનિયોં દ્વારા વર્ણિત યોગ યાનિ કુમાર્યાસવ કા અધ્યયન કરતે હૈ ---
 મુખ્ય દ્રવ્ય- ગ્વારપાઠે કા રસ
  २ શહદ, ३, લોહ્ભસ્મ,४,પુરાનાગુડ,
 મુખ્ય  પ્રેક્ષપ દ્રવ્ય---
  હલ્દી, અકરકરા, ત્રિફલા, ત્રિકટુ, નાગકેશર, પિપ્પ્લીમૂલ, મુલેઠી, પુષ્કરમૂલ, ગોખરુ,કેવાંચ કે બીજ, ઉટંગન કે બીજ,  પુનર્નવા,  લોંગ, ઇલાયચી, દેવદારુ આદિ( શા० સં०)
કલ્પના-- સન્ધાન કલ્પના ( કુદરતી ઍલ્કોહાલ )
જૈસા કિ પહલે બતાયા હૈ  મુખ્ય રુપ સે ગ્વારપાઠા કફપિત્ત શામક હોતાહૈ  યાનિ યદિ લગાતાર ઇસ કો અકેલે હિ પ્રયોગ કરતે હૈ તો યહ શરીર મે દોષોં કો અસામ્ય કર સકતા હૈ । ઍલોવ વેરા જુસ મે  કેમિકલ ભી હોતે હૈ યહ ભી સોચીયે  ..........?

લેકિન  કુમાર્યાસવ મે કોઈ કેમિકલ નહી હોતા ઔર ન હી સિર્ફ ઍક હી દ્રવ્ય , ગ્વાર પાઠે કે વિપરિત પ્રભાવ કો દુર કરને કે લિયે ઇસમે અન્ય દ્રવ્ય બહુત હૈ ।
અત: મેરે વિચાર મે  ઍલોવ વેરા જુસ કી આપેક્ષા કુમાર્યાસવ લેના હિતકર હૈ ।

 

Blogged with the Flock Browser

દાઢી મે સફેદ બાલ !

DEAR SIR OR MADAM,
I M 27 YEARS OLD BOY. MERE DADHI K BAL SAFED HO RAHE HAIN , SARIR K KAI HISSON K EK-DO BAL SAFED HO GAE HAIN, PLZ KOI PRABHAVSALI ELAJ BATAIEN. MAI AAPKA ABHARI RAHUNGA.
ROHIT GUPTA

રોહિત જી, અભી સે આપકે દાઢી કે બાલ સફેદ હોને લગે ! યહ તો ચિન્તા કા વિષય હૈ। સબસે પહલે તો આપ શેવિન્ગ ક્રીમ સે શેવ કરના બન્દ કર દીજીયે ઇસકી જગહ આપ ગાય કે દુધ સે શેવિન્ગ કરે , લગતા હૈ આપ કી પૈતિક પ્રકृતિ હૈ અત: આપ આઁવલા કા પ્રયોગ કરે १ ચમચ દો બાર સુબહ શામ તાજે પાની કે સાથ ઔર ભृંગરાજાસવ १५ મિ. લિ. + १५ મિ. લિ. પાની , સુબહ શામ ખાના ખાને કે બાદ દો બાર । ષડ બિન્દુ કા નસ્ય દો દો બુન્દે દિન મે કમ સે કમ ઍક બાર ।
હર પ્રકાર કે શૈમ્પુ ઔર કેમિકલ કા પ્રયોગ બન્દ કર દે । સ્થાનિક પ્રયોગ કે લિયે પન્ચતિક્ત ઘृત ઔર ભृંગરાજ તૈલ દોનો કો મિલાકર પ્રયોગ કરે । લગાતાર પ્રયોગ કરે ઔર રિજ્લટ દેખે અપની આઁખોં સે !!