સુદર્શન

મિત્રોં, રામચરિતમાનસ કા પાઠ અપકે અગલ-બગલ મેં કભી ન કભી તો હુઆ હી હોગા । આપકે ઘર મેં ભી હુઆ હો યા પ્લાનિંગ ચલ રહી હોગી ઇસ નવરાત્ર મેં પીટ દેને કી । હે રામચંદ્ર જી! મુઝકો માફ કર દો । મૈં તુમ્હારે ભક્તોં પર વ્યંગ્ય કરને જા રહા હૂઁ । ફિલહાલ મેરે પड़ોસ મેં બાલકાણ્ડ બોહની કર ચુકા હૈ । મુઝકો સમઝ મેં નહીં આતા કિ ભોંપૂ કા અવિષ્કાર હોને કે પહલે રામાયણ પાઠ ઔર અજાન કિસ તરહ સે કી જાતી થી । કેંદ્ર સે 100 મીટર કી દૂરી તક કે સભી મકાનોં કે ખિड़કી દરવાજે પૂરી કુશલતા કે સાથ બંદ હોંગે । ઉનમેં રહને વાલે કાનોં મેં રૂઈ ઠૂઁસ કર બૈઠે હોંગે । ઉનકો શ્રી રામ 24 ઘંટે તક લગાતાર યાદ આયેંગે । સાથ હી યાદ આયેંગે ભયાનક રાક્ષસ ઔર ઉત્પાતી શોર મચાતે ઉદ્દંડ વાનર । ”પ્રભૂ તુમ્હારી ફોટો કે સામને હી તો ઇતના શોર હો રહા હોગા । ક્યા તુમ્હારા સિર દર્દ સે નહીં ફટતા ?”

રામાયણ બૈઠાને કે દો દિન પહલે સે હી તૈયારીયાઁ શુરૂ હો જાતી હૈ । ઉન વિશેષજ્ઞોં કી લિસ્ટ બનાઈ જાતી હૈં જો ઢોલક, મંજીરા પીટને મેં ઔર હરમોનિયમ ક્યાં-ક્યાં કરને મેં સિધ્દહસ્ત હૈં । ”અરે રાકેશ કે સાલે સુરિંદર કો ફોન કિયા કિ નહીં । ટૉપ કી રામાયણ ગાતા હૈ । ” સુરિંદર ભાઈ કૉલેજ મેં ”મેરી પેંટ ભી સેક્સી” ગાતે હૈં ઔર રામાયણ મેં ચૌપાઈ ભી ઉસી ધુન પર રગેદ દેતે હૈં । ચાહે દશરથ હા રામ! કા વિલાપ કર સ્વર્ગવાસી હો રહે હોં યા સીતા જી રાવણ કો તિનકા દિખ કર ધમકા રહી હોતી હૈં પર સુરિંદર ભાઈ ”ગોરે ગોરે મુખड़ે પર કાલા કાલા ચશ્મા” ગા રહે હોતે હૈં । તુલસીદાસ જી ઊપર બૈઠે સોચતે હોંગે થોड़ા લેટ પૈદા હુયે હોતા તો બાલીવુડ મેં અચ્છા ચાંસ થા । યા ફિર હાથ જોड़ કર રામચંદ્ર જી સે માફી માંગતે ”પ્રભૂ મુઝકો માફ કર દો । મુઝકો નહીં પતા થા કિ આપકી કથા કી કભી ઐસી દુર્ગતી ભી હો સકતી હૈ ।”

”ચુન્નુ બેટા, તુમ્હારે દોસ્તોં કો ખબર કર દી કિ નહીં । તુમ લોગ અભી સો જાઓ, રાત કો તુમ્હી લોગો કો ખીંચના હૈ ।” ઍક ઍહસાન હૈ રામજી પર । તુમ્હારી કન્વેસિંગ કર રહે હૈં રઘુપતિ ઔર ક્યા ચાહિયે તુમ્હેં । ઍક મહાત્મા કે પ્રવચન મેં સુના થા કિ જહાં કહીં શ્રી રામ કથા હોતી હૈ, બજરંગબલી વહાઁ ઍક બાર જરૂર પહુઁચતે હૈં । ગલત હૈ । જહાઁ કહીં ભી લાઉડસ્પીકર બાંધ કર રામ કથા હો રહી હોગી, બજરંગબલી ક્યા જો ભી દેવતા આસ-પાસ હોગા સિર પર પૈર રખ કર ભાગેગા । ઇતની ચિલ્લહટોં ઔર ધ્વનિ પ્રદૂષણ મેં સિર્ફ પૂड़ી-પંજીરી કી આસ વાલે રૂકેંગે ઔર કોઈ નહીં ।

રામાયણ પાઠ કા જબ ઇતના પ્રભાવ હૈ તબ શ્રી રામ ને ફાલતુ મેં હી રાવણ સે ઇતના લંબા યુધ્દ કિયા । બાનરી સેના કી ભી જરૂરત નહી પड़તી । અયોધ્યા સે ઍક દર્જન રામાયણ પાઠ કરને વાલે ગવૈયે બુલાકર લંકા કે સામને અખંડ રામાયણ શુરૂ કરવા દેતે । રાવણ પગલા જાતા । દૌड़ા ચલા આતા ઔર નિવેદન કરતા । હે રામ! યે ચિલ્લહટો બંદ કરવાઓ, યે રહી તુમ્હારી સીતા ।

રામયણ બૈઠાના ઍક યજ્ઞ હૈ । બड़ી મુશ્કિલ સે ગાને વાલે મિલ પાતે હૈં । વો ભી ઍક-દો ઘંટા કાટ કર ચલ દેતેં હૈં । દિન તો કટ જાતા હૈ પર રાત મેં ક્યા કિયા જાયે । સ્પેશલ ઇંસ્ટ્રક્શન દિયે જાતે હૈં । જગદીશ, ગિરીશ, બબ્લૂ ઔર કલ્લૂ આજ ઘર પર હી રૂકેંગે। રાત કે ઍક બજ રહે હૈં । ઘર કી ઍક મહિલા કી ડયૂટી ચાય પર લગી હૈ । હર આધે ઘંટે પર ચાય આ રહી હૈ । સૌંફ, ઇલાયચી, ગરી કા બુરાદા પ્લેટ મેં રખા હૈ । બબ્લૂ રામાયણ પકડે પકड़ે હી લેટ ગયે હૈં ઔર જગદીશ આધે ઘંટે સે પેશાબ કરને ગયે હૈં । બહુત બड़ી જિમ્મેદારી હૈ બિના ખંડિત હુયે રામાયણ પાઠ । દોનો યોધ્દા ઇસ તેજી સે ચૌપાઈ કા પાઠ કર રહે હૈં માનો સુગ્રીવ, જામવંત ગદા લેકર નિશાચરોં કી સેના મેં કૂદ પड़ે હૈં । ચારોં તરફ હાહાકાર મચ ગયા હૈ । પર બસ આધે ઘંટે તક । ફિર નલ, નીલ યાનિ બબ્લૂ, જગદીશ કી બારી આયેગી ।

ઍક ઘટના બતાતા હૂઁ । ઍક બાર હમારે પड़ોસ મેં ઍક સજ્જન કે યહાઁ લड़કા પૈદા હુઆ તો ઉન્હોંને સભી દેવી દેતાઓં કે મંદિરોં મેં જા કર ઉનકે દર્શન કિયે, સબકો ધન્યવાદ જ્ઞાપિત કિયા ઔર ઘર લૌટકર રામચરિત માનસ કે અખંડ પાઠ કા સંકલ્પ ભી લિયા । નિશ્ચિત દિન પર લાઉડસ્પીકર આદિ ટાંગ દિયે ગયે । નિશ્ચિત સમય પર પંડિત જી ને આકર પૂજા પાઠ કી ઔર ગવૈયોં ને રામચરિતમાનસ કા પાઠ શુરૂ કિયા । દિન ભર ભક્તોં કી ટીમ આતી રહી ઔર પૂરા મુહલ્લા શ્રી રામ કથા મેં ડૂબા રહા । રાત મેં સ્પેશલ ભક્તોંકી ટીમ આયી । સ્પેશલ ભક્ત વે હોતે હૈં જો કિ પૈસા લેકર રામ ચરિત માનસ કા પાઠ કરતે હૈં । ઇનકી આવ ભગત ભી વિશેષ તરહ સે કરની પड़તી હૈ ।

રાત કે ઍક બજ રહે થે । જિન સજ્જન કો પુત્ર રત્ન કી પ્રાપ્તિ હુયી થી વે સપરિવાર નિદ્રા દેવી કી અરાધના મેં લગ ગયે । સ્પેશલ ભક્તોં કો હર આધે ઘંટે મેં ચાય કી જરૂરત પड़તી હૈ । ઉન્હોંને દેખા કિ ઘર કા માલિક સપરિવાર સો રહા હૈ ઔર ઉન લોગોં કે ચાય પાની કા ઇંતજામ ભી કિસી કે મત્થે નહીં હૈ તો ઉન લોગોં કો કાફી દુખ હુઆ । દુખ કી માત્રા ઇતની અધિક થી કિ વે ભાવુક હો ગયે । ભાવના મેં બહ કર ઉન્હોંને ઍક કાણ્ડ કા પત્તા હી સાફ કર દિયા । બજરંગબલી સે પ્રેરણા લે કર ઉન્હોંને ઍક લંબી છલાંગ લગાઈ ઔર અયોધ્યા કાણ્ડ કે બાદ સીધે કિષ્કિન્ધા કાણ્ડ પર જા કર લૈંડ કિયા । અરણ્યકાણ્ડ કા આધી રાત મેં અપહરણ હો ગયા ઔર કિસી કો પતા ભી નહીં ચલા । આમ તૌર પર રામચરિતમાનસ કા પાઠ 24 ઘંટે કા સમય લેતા હૈ પર ઉસ દિન માનસ કા પાઠ 16 ઘંટે મેં હી સમાપ્ત હો ગઈ । સભી લોગ ખુશ । ચલો જલ્દી ખત્મ હો ગયા । પંજિરી ચરણામૃત બાંટ કર છુટ્ટી કરો । દૂસરે કામ-ધામ દેખો । ઇસ બાત કી ખબર કિસી કો નહીં લગતી પર ઉસી સ્પેશલ ટીમ કે ઍક ખિલાड़ી ને દૂસરી જગહ ડીંગ હાંકતે હુયે યે બાત કહી કિ અગર હમારી આવ ભગત મેં કોઈ કમી રહ જાતી હૈ ઔર ઘર કા માલિક નાદારદ રહતા હૈ તો હમ ઇસી તરહ સે રામયણ ગાતે હૈં । જબ માલિક કો હી ફિક્ર્ર નહીં હૈ તો હમ કહે ફિક્ર્ર કરેં ।

સવેરે સે રામાયણ પાઠ ચિત્રહાર કા મજા દે રહા હૈ । જિસ ઉમ્ર કી ટીમ આ રહી હૈ ઉસ દૌર કે ગાને સુનને કો મિલ રહે હૈં । પિતાજી બતા રહે હૈં ”યે મધુમતી ફિલ્મ કા ગાના હૈ । યે નયા દૌર કા । ઇસ ગાને પર તો શમ્મી કપૂર બહુત ઉછલા થા ।” છોટા ભાઈ બતા રહા હૈ ”યે ગાના વીર કા હૈ । યે ધુન કાઇટ્સ કી હૈ ।” ”પ્રભૂ મુઝકો તુમસે પૂરી હમદર્દી હૈ । કલ મેં પ્રસાદ મેં દો પત્તે ઍનાસિન કે જરૂર ચઢાઊંગા । તુમ્હારા સિર દર્દ સે ફટા જા રહા હૈ ન । ભક્તો કે લિયે તુમકો હમેશા સે હી કષ્ટ સહના પड़ા હૈ । પર ઇતના તો કભી નહી સહે હોંગે । ફોટો મેં રામ જી સીતા જી સે કહ રહે હૈં । ”મૈં રાવણ સે સૌ બાર યુધ્દ કર સકતા હૂઁ પર અબ યહાં નહીં બૈઠા જાતા હૈ ।”

કોઈ પॅૂછને જાયે, ભઇયા યે લાઉડસ્પીકર ક્યોં લગા રખા હૈ । રામાયણ પાઠ કરો પર અપને ઘર મેં કરો । પૂરે મુહલ્લે કો ક્યોં ઍહસાન કે તલે દાબ રહે હો । હમ દૂસરે કામ નહીં કર પા રહે હૈં । તો ઉત્તર મિલેગા ”અનાયાસ હી સહી સબકે કાનોં મેં પ્રભૂ કી કથા જા રહી હૈ, પુણ્ય મિલેગા ।” યાર હમારે પુણ્ય કે લિયે તુમ ક્યોં ખટ રહે હો । ઇસ વક્ત પુણ્ય નહીં ચાહિયે અગલે હફ્તે સે બચ્ચોં કે ઇમ્તિહાન હૈં । નંબર ચાહિયે ।

ઐસા નહીં હૈ કિ મૈં રામાયણ પાઠ કા વિરોધી હઁ । બચપન મેં કિસ્સે કહાનિયાઁ પઢને કા ઇતના શૌક થા કિ ઘર મેં રખે સારે ધાર્મિક ગ્રંથ, રામચરિતમાનસ, પ્રેમસાગર, પુરાણ ઇત્યાદિ કક્ષા 5 મેં હી પઢ ડાલે થે । કિતની અખંડ રામાયણ મેં હમ માઈક પ્રેમ કી વજહ સે બાલકાણ્ડ સે ઉત્તરકાણ્ડ તક ચિલ્લાતે રહતે થે । લેકિન ઇસ તરહ રામાયણ પાઠ સે કુછ નહીં મિલને વાલા । અપના ટાઈમ તો ખરાબ હી કરો ધ્વનિ પ્રદૂષણ સે આસ પड़ોસ મેં ભી પરેશાની ખड़ી કર દો ।

શ્રી રામ કથા બિના અર્થ જાને તોતે કી તરહ પઢ જાઓગે તો તોતા હી રહા જાઓગે । અર્થ સમઝોગે તો ભાવ ઉત્પન્ન હોંગે । ભાવ ઉત્પન્ન હુઆ તહાં બેड़ા પાર સમઝિયે । પભૂ તો ભાવ કે ભૂખે હૈં, કન્વેસિંગ કે નહીં । રામચરિતમાનસ ઇતના લોકપ્રિય ઔર પ્રસિધ્દ ગ્રંથ હૈ ક્યોંકિ ઇસમેં શ્રીરામ કથા કે માધ્યમ સે સામાજિક રહન સહન ઔર સ્વચ્છ જીવન કે અસંખ્ય ફાર્મૂલે ભરે પड़ે હૈં । પુરનિયાઁ લોગોં કો માનસ કી ઢેરોં ચૌપાઇયાઁ યાદ રહતી હૈં । કોઈ કામ ફંસા તો ફલા ચૌપઈ સુના કર માર્ગદશન કર દિયા ગયા । માનસ તો મર્યાદા પુરોષોત્તમ કી કથા હૈ, જો અવતાર હી આદર્શ પ્રસ્તુત કરને કે લિયે લિયે થે । ઇસકો ઍક બાર ભાવ સે પઢિયે । ભક્તિ કે સાગર મેં ન ડૂબતે ઉતરાતે મિલેં તો કહિયે । અહા! ઐસા વર્ણન તો સિર્ફ ઍક ભક્ત, સંત હી કર સકતા હૈ । કિસી પુરાણ, વેદ, ઉપનિષદ મેં ઐસા આનંદ કહાં જો માનસ મેં હૈ । ભક્તિ કી ચાસની મેં લિપટા યહ ગ્રંથ તો બજરંગબલી કો ભી ઇતના પ્રિય હૈ કિ ઉનકો ઍક બાર ઉસ જગહ આના હી હૈ જહાં રામ કથા હો રહી હૈ । રામચરિતમાનસ કા આનંદ લેના હૈ તો કિસી ભક્ત કી વાણી સે સુનિયે । વો સ્વંય તો આનંદ, ભક્તિ કે સાગર મેં ડૂબેગા હી આપકો ભી વહ લહરેં નહલા દેંગી ।

ભય પ્રકટ કૃપલા દીન દયાલા કૌસલ્યા હિતકારી ।
હરષિત મહતારી મુનિ મન હારી અદભુત રૂપ બિચારી ॥

પ્રભૂ ઍક બાર ઔર પ્રકટ હો જાઓ । પ્રેસ કાંફ્રેસ બુલવાઓ ઔર અપને ભક્તોં સે અપીલ કરો કિ લાઉડસ્પીકર ન લગાયા કરેં । ડિસ્ટર્બ હોતા હૈ । બોલો સિયાવર રામચંદ્ર કી જય । રામ કથા સમાપ્ત હોતી હૈ । સબ લોગ આરતી લે લેં ઔર થાલી સે છુટ્ટે પૈસે ન ઉઠાયેં ।

ઐસા તો નહીં હૈ કિ આપ કભી બીમાર નહીં પड़ે હોંગે । (અરે ભાઈ બદુઆયેં નહીં દે રહા હઁ ।) છીકેં હોંગે । કભી બુખાર ચઢા હોગા । મલેરિયા, ટાઇફાઈડ, કૉલરા, ટી.વી., શુગર । અરે ડરિયે નહીં બड़ી આમ બિમારી હૈં । મેરે કહને કા મતલબ હૈ કિ દવા કૌન સી લેતે હૈં । ઍલોપૈથ યા હોમ્યાપૈથ । ઇન પૈથિયોં કા અર્થશાસ્ત્ર ભી ભિન્ન ભિન્ન હોતા હૈ । ભિન્ન ભિન્ન તરીકા હોતા હૈ । અબ અગર આપકો કોઈ બિમારી હો ગઈ હૈ (માફ કરેં । કભી ન હો । સિર્ફ ઉદાહરણ કે લિયે) ઔર આપકી બિમારી કા ખર્ચ આપકા વિભાગ ઉઠા રહા હો તબ ઍલોપૈથ ચલેગી । ઇસકા સ્ટૈંડર્ડ થોड़ા ઊંચા હોતા હૈ । મેડિકલ ઇક્જામ મેં ભી ચે ઊંચી ચીજ હોતી હૈ । અગર આપ નગદઊ કો સ્વાસ્થ્ય સે કમ ચાહતે હૈં તો ઍલોપૈથ કી શરણ મેં જાયેંગે । ઇસકે બારે મેં ઍક નકારાત્મક તથ્ય યહ હૈ કિ યે બિમારી કે સાથ શરીર કી પ્રતિરોધક ક્ષમતા કો ભી નષ્ટ કર દેતી હૈ । ઇસલિયે બુધ્દિમાન વ્યક્તિ સલાહ દેતે હૈં કિ ઇમરજેંસી મેં હી ઇસકો સેવા કા અવસર દિયા જાયે ।

મીઠી ગોલિયાઁ । હોમ્યોપૈથ । ઇસકા અર્થશાસ્ત્ર થોड़ા આમ આદમી કે લેવલ કા હોતા હૈ । બસ ડાક્ટર સાહબ ફીસ ઊંચી ન લેં । દવા દારૂ વાલી ઉક્તિ કો ઇન્હોંને જ્યાદા તત્પરતા સે ગ્રહણ કિયા હૈ । ઇસલિયે ઇનકી અધિક્તર દવાઍં ઍલકોહલ હોતી હૈં  । દો બૂંદ દારૂ દવા હૈ । દો પૈગ મસ્તી હૈ । ઉસસે જ્યાદા પીને પર પીને વાલા રોતા હૈ ઔર દુનિયા હંસતી હૈ । ઇસકે બારે મેં ઍક ખાસ બાત યહ હૈ કિ યહ મર્જ કો દબાતી નહીં હૈ બલ્કિ ઉસકા સમુચિત ઉપચાર કરતી હૈ ।

ઍક હૈ અપની ખાસ ચિકિત્સા પધ્દતિ, આયુર્વેદ । દેશી ચીજ । યે સસ્તી ભી હોતી હૈ ઔર મંહગી ભી । અગર આપકો ગૈસટિક ટ્રબુલ હૈ તો ત્રિફલા  ફાંક લીજિયે યા હીંગ, અજવાઇન ઔર ભી બહુત સે દેશી મસાલે હૈં । ઔર અગર આપ શાહી ઇલાજ ચાહતે હૈં તો ફિર યે દસ તોલા સોના ભી જલા કર ખિલવા સકતે હૈં પર યે ગૈસ કે લિયે નહીં હૈં । ઇસકી ખાસિયત યહ હૈ કિ ઇસકે લિયે ઘર મેં હી કાફી કુછ ઉપલબ્ધ હોતા હૈ ઔર અગર જ્યાદા પ્રભાવ ચાહિયે તો કિસી વૈદ્ય જી કે નિકટ જાઇયે । યે ઐસી ઐસી જड़ી બૂટિયોં કા નામ ગિના દેંગે કિ ખોજે ન પાઇયેગા । મિલતી હૈ પર શહર કી કિસી ખાસ દુકાન પર જિસકી આપકો જાનકારી નહીં હોગી । સી.આઈ.ડી. વાલે ખોજને મેં મદદ કર સકતે હૈં યદિ ઉનકો ભી કોઈ બિમારી  આયુર્વેદ સે હી દુરૂસ્ત કરની હો યા ઉનકા કોઈ મુજરિમ અપના હાજમા ઠીક કરને કે લિયે ઉસ દુકાન પર આતા હો ।

અબ ઍક ઐસી ચિક્તિસા પધ્દતિ કી બાત કરને જા રહા હઁ જો કી ફ્રી ફંડ કી હૈ । ઍક્યૂપંચર ઔર ઍક્યૂપ્રેશર પધ્દતિ । ઇસ પધ્દતિ મેં કોઈ દવા-સવા ખાને કી જરૂરત નહીં હૈ બસ શરીર કા યા હાથ કા હી કોઈ હિસ્સા દબા કર બૈઠ જાઓ । જ્યાદા તેજ આરામ ચાહિયે તો સુઈયાં ખરીદ લો ઔર અપને કો પંચર કરવા લો । ઇસકે અનુસાર હમારે શરીર કે જિતને ભી મુખ્ય અંગ હૈં ઉન સબકા કનેક્શન કુછ નસોં કે દ્વારા હોતા હૈ જો કિ પૂરે શરીર મેં ફૈલી હોતી હૈં । હર તરહ કી બિમારી, જુકામ સે લેકર કૈંસર તક આપ ઇસસે ઠીક કર સકતે હૈં । (બતાને વાલે ને તો યહી બતાયા । )

આપને કભી ઐસે સાધુઓં કો દેખા હોગા જો કિ સુઈ કે બિસ્તર પર યા કાંટો કી ઝાड़ પર  લેટે હોતે હૈં । મુઝકો લગતા હૈ કિ ઍક્યૂપ્રેશર યા ઍક્યૂપંચર કી શુરૂઆત ઐસે હી હુયી હોગી । ચીન વાલે તો ઝૂઠ બોલને મેં માહિર હી હૈં । કહ દિયા હમને ખોજા હૈ । ઝૂઠે, ધોખેબાજ કહીં કે (ચીન કે) । હાં તો મૈં કહ રહા થા કિ કાંટોં કે બિસ્તર પર કોઈ બીમાર સાધુ બેહોશ હો કર ગિર ગયા હોગા । કુછ દેર મેં ઉસકી સારી નસેં તड़ાક ફड़ાક ઠીક હો ગઈ હોગી । બુધ્દિ હરી હો ગઈ હોગી । સટાક સે ઉસને ચિલમ નિકાલી હોગી । ગાંજા ભરા હોગા । ઍક સુટ્ટા ખીંચા હોગા ઔર જોર સે ચિલ્લાયા હોગા ‘યૂરેકા’ ‘યૂરેકા’ મતલબ ફ્રી ફંડ કા ઇલાજ ।

આધુનિક ઍક્યૂપ્રેશર મેં ભી યહી હોતા હૈ । અબ આપ બબૂલ કે દસ ફિટ કે ઝાड़ કો ઘર મેં તો રખ નહીં સકતે હૈં ઇસલિયે પ્લાસ્ટિક કી કાંટેદાર પ્લેટ ચલન મેં હૈં । ઉસ પર ખड़ે હો જાઇયે ઔર સ્વસ્થ અનુભવ કીજિયે । ટોટલ યૌગિક આનંદ ।

અબ ચલિયે ઍક્યૂપંચર કી તરફ । સાઇકિલ મેં પંચર હો તો હવા નિકલતી હૈ । શરીર મેં પંચર હો તો ખૂન નિકલતા હૈ । જ્યાદા બઢિયા ફાયદા ચાહિયે હો તો દસ ઠો સુઈ  ખરીદ લો ઔર કિસી વિશેષજ્ઞ સે ઠુંસવાલો । દર્દ નહીં હોતા હૈ । બસ ચીંટી સી કાટતી હૈ । કભી કભી ખૂન નિકલ આતા હૈ પર ઇસસે જ્યાદા રક્તદાન તો આપ હર રાત મચ્છરોં કો કર દેતે હૈં । ખબરાને કી કોઈ જરૂરત નહીં હૈ સબ ઠીક હો જાયેગા । ઇસસે ભી તેજ ફાયદા ચાહિયે તો વિશેષજ્ઞોં મેં વિશેષજ્ઞ, સયાને (કસાઈ) વિશેષજ્ઞ બિજલી કા ભી ઇંતજામ કિયે રહતે હૈં । ઍક સે બારહ વોલ્ટ કા કરંટ સુઈયોં મેં પ્રવાહિત કર દેંગે । કુછ નહીં હોગા બસ હલ્કા સા ચુનચુનાયેગા । જ્યાદા તેજ હોગા તો આપ ખુદ હી ”સી” કી ધ્વનિ કરતે હુયે હાથ હટા લેંગે । પર ઘબરાઇયે નહીં ફિર સે કોશિશ કીજિયે ।

યે પધ્દતિ હમારે આમ જીવન મેં ભી બહુત કારગર હૈ । અબ જૈસે સાસૂ માં કા સિર દર્દ કર રહા હૈ તો બહૂ ગલે પર ઍક્યૂપ્રેશર કા પ્રયોગ કર સકતી હૈ । યદિ આપકે સિર મેં દર્દ કિસી ‘ણ’ નામ કે આદમી ને ઉત્પન્ન કિયા હો તો આપ ઍક્યૂપંચર વિધી અપનાયેં । ઇસમેં આપ સુઈ કી જગહ ચાકૂ યા કોઈ ભી લંબા નુકિલા ડંડા લે લીજિયે ઔર ‘ણ’ કે શરીર મેં કહીં ભી જૈસે સિર, છાતી યા પેટ મેં ઘુસેड़ દીજિયે । ‘ણ’ ખત્મ, દર્દ ખત્મ ।

ઍક્યૂપ્રેશર ઔર ઍક્યૂપંચર મેં આધે મરીજોં કા દર્દ સુઈ, કરંટ ઔર વિશેષજ્ઞોં કી નિમર્મ તત્પરતા દેખ કર હી ભાગ જાતા હૈ । બાકી આધા મર્જ ભી ચલા હી જાતા હૈ ક્યોંકિ જો ભી હો ચિક્તિસા પધ્દિત તો હૈ હી ।

=>અમ્મા અબ કુછ દિનોં કે લિયે સુધા કે યહાં ભી રહ આઓ । જીજાજી કા ફોન આયા થા કિ સાસૂ માં કી બड़ી યાદ આ રહી હૈ, કુછ હમ ભી મમ્મી કી સેવા કરલેં ।

ન્યૂજ: પત્ની કે બાદ બેટી કો ભી મિલેગી પેંશન । કેન્દ્ર સરકાર કે વિભિન્ન વિભાગોં કે 37 લાખ કર્મચારિયોં કે પરિજન લાભાન્વિત હોંગે । 1 જનવરી 1990 કે બાદ કે સભી કર્મચારી ઔર પેંશનભોગિયોં કો મિલેગા નિયમ કા લાભ ।