ટ્રેન કા સફર હમ સભી ને કિયા હૈ ઔર કરતે રહતે હૈં। યહ સફર હમારે લિઍ જિંદગી કી પાઠશાલા સે કમ નહીં હોતા પર હમ કહાં સીખ પાતે હૈં। ટ્રેન કે સફર મેં હમારા જો વ્યવહાર રહતા હૈ વૈસે હમ સામાન્ય જીવન મેં નહીં રહતે। જબકિ હમ સબ ઍક તરહ સે નॉન સ્ટાપ લાઇફ ઍક્સપ્રેસ મેં સફર કર રહે હૈં। હમ સબકા ટિકટ પહલે સે કટ ચુકા હૈ, સીટ ભી રિજર્વ હૈ ઔર મંજિલ તો હમ સબ કો પતા હૈ હી। ઇસ સબ કે બાદ ભી હમ ઍક અચ્છે યાત્રી નહીં બન પાતે કિ બાદ મેં લોગ હમેં યાદ રખેં। હમેં તો યહ ભી ચિંતા નહીં કિ જબ હમ સફર પર નિકલેંગે તબ હમેં વિદા કરને ચાર લોગ ભી જુટેંગે યા નહીં।
ઠસાઠસ ભરી ટ્રેન મેં પૈર રખને જૈસી હાલત ભી નહીં થી। અગલે સ્ટેશન પર જિતને લોગ ઉતરતે ઉનસે અધિક સંખ્યા ચઢને વાલોં કી થી। ફિર ભી હર કોઈ ઇસ વિશ્વાસ કે સાથ ડિબ્બે મેં ચલા આ રહા થા કિ ભીડ઼ હૈ તો ક્યા અપના સફર તો અચ્છા રહેગા। મુઝે ભી ટ્રેન કા સફર અચ્છા લગતા હૈ। મેરા તો માનના હૈ જિંદગી કી પાઠશાલા કે કઈ પીરિયડ કા જ્ઞાન ઍક ટિકટ કા મૂલ્ય ચુકા કર પ્રાપ્ત કિયા જા સકતા હૈ।જાને વાલા ઍક હોતા હૈ લેકિન છોડને વાલે ઍકાધિક। આંખોં સે ટપકને કો આતુર આંસુઓં કો પલકોં મેં હી રોક કર મુસ્કુરાતે હુઍ બાતચીત કરતે રહને કે દृશ્ય પ્લેટફાર્મ કે અલાવા આસાની સે ઔર કહીં દેખને કો નહીં મિલતે। ઇસ સફર મેં હી યહ સત્ય ભી છુપા હોતા હૈ કિ જો આયા હૈ ઉસે ઍક ન ઍક દિન જાના હી હૈ। જાને વાલે કો ભી પતા હોતા હૈ કિ જો છોડને આતે હૈં વો સાથ નહીં જાતે। ટ્રેન રવાનગી કે બાદ જો ઘર કી ઓર કદમ બઢ઼ાતે હૈં તો વો સબ ભી માન કર ચલતે હૈં કિ જબ હમ જાઍંગે તો લોગ હમેં ભી ઇસી તરહ છોડને આઍંગે।
જિંદગી ઔર મૌત કે બીચ ભી તો ટ્રેન કે સફર જૈસે હી હાલાત રહતે હૈં। હમ સબ કે અંતિમ સફર કે ટિકટ પહલે સે હી રિજર્વ હૈં। હમેં ભલે હી પતા ન હો લેકિન ટ્રેન કો સબ પતા હૈ કબ, કિસે લેને જાના હૈ। જબ બહુત તબીયત બિગડને ઔર ડॉક્ટરોં કે જવાબ દેને કે બાદ ભી કિસી ચમત્કાર કી તરહ બોનસ લાઇફ મિલ જાઍ તો માન લેના ચાહિઍ કિ આરઍસી કી વેટિંગ લિસ્ટ મેં નંબર થા ઔર ઉસ સ્વીકृત સૂચી મેં હમારા નંબર ઐન વક્ત પર આતે આતે રહ ગયા।
સફર ચાહે ટ્રેન કા હો યા જિંદગી કા, યહ હંસતે ખેલતે તભી કટ સકતા હૈ જબ હમ સબ કે સાથ ઍડજસ્ટ હોકર ચલેં। હમ ટ્રેન મેં કિઍ પિછલે કિસી લંબે સફર કો યાદ કરેં તો આશ્ચર્ય ભી હો સકતા હૈ કિ જવાન હોતે બચ્ચોં કી શાદી કે લિઍ કોઈ ઠીકઠાક રિશ્તા દિખાને કા આગ્રહ, કારોબારી મિત્રતા યા વર્ષોં બાદ અપને કિસી સ્કૂલી દોસ્ત કે સમાચાર તો હમેં પડ઼ોસ કી સીટ પર બૈઠે ઉસ યાત્રી સે હી મિલે થે જિસે હમ ટ્રેન ચલને કે પહલે તક પહચાનતે તક નહીં થે। કિસી કે ટિફિન સે સબ્જી લેના ઔર બદલે મેં અપને શહર કી ફેમસ નમકીન ઔર મિઠાઈ ખિલાને જૈસે આત્મીય પલ લંબે ઔર ઉબાઊ સફર મેં ભી રંગ ભર દેતે હૈં। તંબાકૂ ઔર તાશ કે પત્તોં સે શુરૂ હુઈ બાતચીત મંજિલ આને તક ઇતની ગહરી મિત્રતા મેં બદલ જાતી હૈ કિ ઍડ્રેસ કા આદાન-પ્રદાન યાદ સે ઘર આને કે અનુરોધ કે સાથ ખત્મ જરૂર હો જાતા હૈ લેકિન અપનોં કે બીચ પહુંચ કર હમ કુછ ઘંટોં કે ઉસ સહયાત્રી કે કિસ્સે સુનાતે રહતે હૈં।
અબ જરા ઇસ ટ્રેન કે સફર કો હમ અપની રોજ કી જિંદગી કે સાથ દેખેં। સફર તો હમ રોજ કર રહે હૈં। દિન, મહીનોં ઔર સાલોં વાલે સ્ટેશનોં પર બિના રુકે નॉન સ્ટાપ લાઇફ ઍક્સપ્રેસ દૌડ઼તી જા રહી હૈ। ટ્રેન મેં તો હમ ફિર ભી બિના કિસી સ્વાર્થ કે અપની લોઅર બર્થ જરા સે અનુરોધ પર અન્ય યાત્રી કે લિઍ ખાલી કર કે ઉસકી અપર બર્થ પર ખુદ કો ઍડજસ્ટ કર લેતે થે લેકિન જીવન કે સફર મેં હમેં ન તો અપનોં કી પરેશાની નજર આતી હૈ ઔર ન હી હમ મેં ઍડજસ્ટ કરને કા ભાવ પૈદા હોતા હૈ। હમ ઇસ સફર મેં અપને મેં હી મસ્ત હૈં। હમ ન તો કિસી કે યાદગાર સહયાત્રી સાબિત હોના ચાહતે હૈં ઔર ન હી અપને આસપાસ કે સહયાત્રી સે કુછ અચ્છા સીખના ચાહતે।
કિસી વક્ત જબ કભી હમેં કુછ ફુર્સત મિલે તો અકેલે મેં ચિન્તન જરૂર કરના ચાહિઍ કિ હમારા અબ તક કા સફર કૈસા રહા। ક્યા હમને ટ્રેન કે ડિબ્બે મેં કુછ ઐસા કિયા કિ બાકી લોગ હમેં ઍક અચ્છે યાત્રી કે રૂપ મેં યાદ રખેં। હમને કુછ ઐસા ભી કિયા યા નહીં કિ લોગ હમેં કિસ્સોં મેં યાદ કરેં। સામાન્ય જિંદગી તો સભી બિતાતે હૈં લેકિન હમને ઇસ સમાજ કા ऋણ ઉતારને કી દિશા મેં કુછ કિયા ભી યા નહીં। હમ સબ કો ટિકટ તો ઉસી ગાડ઼ી કા મિલા હૈ જો કિસી કો જલ્દી તો કિસી કો કુછ દેર સે તય સ્ટેશન પર હી લે જાઍગી। ટિકટ સહી હોને કે બાદ ભી યદિ હમ ગલત ગાડ઼ી મેં બૈઠ કર ઇસ જીવન કો સાર્થક કી અપેક્ષા નિરર્થક બનાઍંગે તો ઇસમેં ન સ્ટેશન માસ્ટર કા દોષ હોગા ન સહયાત્રિયોં કા ઔર ન પટરિયોં કા। હમેં કુછ લોગ સ્ટેશન પર છોડને તભી આઍંગે, જબ હમ કિસી કી પરેશાનિયોં મેં સાથ ખડ઼ે હોને કા વક્ત નિકાલ પાઍંગે। વરના તો આજ ઘર સે શ્મશાનઘાટ તક શવયાત્રા કો કંધા દેને વાલે ભી કમ પડ઼ જાતે હૈં। હર કોઈ સીધે શ્મશાનસ્થલ કે મેનગેટ પર પાંચ મિનટ પહલે પહુંચને કે શાર્ટકટ અપનાને લગા હૈ।
