નામ સે કામ હોતા હો યા કામ સે નામ, યહ તો તય માનના હી ચાહિઍ કિ નામ હૈ તો ઉસકા કુછ મતલબ ભી હૈ। જન્મ કે બાદ નામ મિલતા હૈ। જીવન કે સાથ ઔર જીવન કે બાદ ભી કુછ રહ જાતા હૈ તો યહી નામ। નામ સે હી વ્યક્તિ ઔર ઉસકે વ્યક્તિત્વ કા નિર્ધારણ હોતા હૈ, નામ કા ઇતના મહત્વ હોતે હુઍ ભી હમ મેં જ્યાદાતર લોગ નામ કો લેકર ગમ્ભીર નહીં રહતે જબકિ ઘર મેં પાલે ડॉગ કો ભી અપને નામ કી અહમિયત પતા હોતી હૈ। આંખ મૂન્દે ડॉગ કા ધીરે સે ભી નામ પુકારેં તો ઉસકે કાન ખड़ે હોને કે સાથ હી પૂંછ ભી હરકત કરને લગતી હૈ। સड़ક સે ગુજર રહી ગાય કો હમ દૂસરી મંજિલ સે ગાય-ગાય કહકર પુકારતે હૈં, વહ ગર્દન ઘુમાકર આવાજ વાલી દિશા મેં દેખને લગતી હૈ।કિસી સાર્વજનિક સમારોહ મેં ઍક હી નામ કે બીસ લોગ હી ક્યોં ન જુટે હોં લેકિન બાત જબ કામ સે જુड़ે નામ કી હો તો કોઈ ઍક આદમી હી પ્રતિક્રિયા દેતા હૈ। આખિર ઐસા ક્યોં હૈ કિ કોઈ ઍક તો નામ સે પહચાન પા જાતા હૈ ઔર ઉસી નામ વાલે અન્ય લોગ યા તો પહચાન નહીં બના પાતે યા ભીड़ કા હિસ્સા હોકર રહ જાતે હૈં। ક્યા હમ અપને નામ કી સાર્થકતા કો લેકર વાકઈ પ્રયાસરત રહતે હૈં? કહને કો તો કહ સકતે હૈં નામ મેં ક્યા રખા હૈ, મન સમઝાને કો યહ ભી કહ સકતે હૈં બદનામ હુઍ તો ક્યા હુઆ નામ તો હુઆ! જન્મ કે બાદ અનામ હોને તક તો હમેં કોઈ ફર્ક નહીં પड़તા લેકિન નામ જુड़ને ઔર સમઝદારી વિકસિત હોને કે સાથ હી હમારી ઍકમાત્ર ચિન્તા રહતી હૈ બદનામ ન હો જાઍં। જિસ સન્તાન કા હમ નામકરણ કરતે હૈં ઉસે ભી બાત-બાત પર ઉલાહના દેતે રહતે હૈં હમારા નામ મત ડુબા દેના। બદનામ હોને પર નામ હોના તભી અચ્છા હૈ જબ હમારી બદનામી મીરા, રાધા, સૂર, કબીર, સુકરાત જૈસી હો જાઍ। યૂં તો લૈલા-મજનૂઁ કા ભી નામ હૈ લેકિન પ્રેમ કી વૈસી પવિત્રતા અબ રહી નહીં લિહાજા ચાહે જિસે લૈલા-મજનૂં કહ કર ઇસ નામ કો ભી હલ્કા બના દિયા ગયા હૈ।નામ કો લેકર ચિન્તિત રહને વાલે ઇસ શબ્દ કો પલટ કર દેખેં તો મના બન જાતા હૈ જિસકા સહજ અર્થ હૈ જિસે સમાજ સ્વીકृતિ ન દેં યા જિસે મન ના કહે વહ કામ ન કરેં। ઇસ મના કા યદિ હમેશા ધ્યાન રખેં તો હમેં નામ કો લેકર તનાવ મેં નહીં રહના પड़ે। ચૌબીસ ઘંટે મેં સે કુછ વક્ત નામ જપ કરકે ભી તનાવ મુક્ત રહા જા સકતા હૈ નાનક સે લેકર નરસી મેહતા તક કા નામ ભી નામ જપ સે હુઆ હૈ।આગે નિકલને કી હોड़ મેં જબ મન કી નહીં સુનતે તો ફિર નામ કા ધ્યાન ભી કહાં રખ પાતે હૈં।જિતને ભી ઇંસાન હૈં સબકા કોઈ નામ હૈ ઔર વહી નામ ઉનકી પહચાન ભી હૈ। ઇતિહાસ કી બાત કરેં તો અકબર કે નામ કો જિતના સમ્માન મિલ પાયા ઉતના ઔરંગજેબ કો નહીં મિલ પાયા। શાહજહાં કે નામ સે જ્યાદા ઉનકે કરાઍ કામ સે તાજમહલ કા જ્યાદા નામ હો ગયા। ફિલ્મોં મેં શુરુઆતી ભૂમિકા મેં સાત હિન્દુસ્તાની કે ઍક કલાકાર અમિતાભ કી પહચાન કવિ હરિવંશરાય બચ્ચન કે પુત્ર કે રૂપ મેં જ્યાદા થી ઔર આજ અ અનાર કા નહીં અ અમિતાભ કા હો ગયા હૈ।હમ અપને આસપાસ તો નજર ડાલેં સમાજ, સંસ્થાન, કાર્ય ક્ષેત્ર મેં જિતને ભી લોગ રોજમર્રા કી જિન્દગી સે જુड़ે હૈં ઉનમેં સે કિતને અપને નામ કો સાર્થક કર પા રહે હૈં। કિસી કો જલ્દી તો કિસી કો દેર સે હી સહી જો જિસ ક્ષેત્ર મેં હૈ વહાં કાબિલિયત દિખાને કા અવસર તો હમ સભી કો મિલતા હી હૈ, લેકિન કિતને લોગ અવસર કો ઝપટકર અપના નામ ઔર અપની પહચાન બના પાતે હૈં। પૂર્વજોં દ્વારા સંચિત સંપત્તિ કઈ લોગોં કો વિરાસત મેં મિલતી હૈ લેકિન મુકેશ, અનિલ અંબાની કી તરહ કિતની સંતાને ખાનદાન કે નામ કી શાન બનાઍ રખ પાતી હૈં।અનામ જન્મતે હૈં ઔર રામ-નામ સત્ય કે ઉદ્ઘોષ કે સાથ શૂન્ય મેં વિલીન જરૂર હો જાતે હૈં લેકિન શ્મશાન સે ચુની જાને વાલી અસ્થિયોં, નદી મેં પ્રવાહિત કી જાને વાલી રાખ કે સાથ ભી નામ જિન્દા રહતા હૈ। યહી નહીં પરદાદા, દાદા ઔર પિતાજી કે ચિત્રોં પર ઝૂલતે ચન્દનહાર સે નહીં નામ સે હી ઇન પૂર્વજોં કો ભાવી પીઢી જાનતી હૈ। અચ્છા કરેં યા બુરા નામ તો હોના હી હૈ। બુરે સે નામ કમાને કે લિઍ હિમ્મત યા બેશર્મી જરૂરી હોતી હૈ લેકિન અચ્છે કામ સે નામ કમાને કે લિઍ ન ધન ચાહિઍ, ન હિમ્મત, બેશર્મી તો બિલ્કુલ નહીં ચાહિઍ। અચ્છા કરકે દેશ મેં નામ કમાને કા સપના ભી તભી સાકાર હો સકતા હૈ જબ હમ, જિસ ભી ક્ષેત્ર મેં હૈં વહાં, કુછ અચ્છા કરને કી શુરુઆત કરેં। કુછ ન કરને વાલોં કા સિર્ફ મृત્યુ પ્રમાણપત્ર મેં નામ હોતા હૈ ઔર જો કુછ પ્રેરણાદાયી કરકે દિખાતે હૈં ઉનકા નામ ઇતિહાસ મેં દર્જ હો જાતા હૈ।
અગલે હપતે ફૈરૂં, ખમ્મા ઘણી-સા...
