ਬਿਕਤਾ ਹੈ ਕਾਨੂਨ ਖਰੀਦਾਰ ਚਾਹਿਯੇ

ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਗਯਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਕਾਨੂਨ ਔਰ ਇਂਸਾਫ਼ ਜੈਸੇ ਸ਼ਬ੍ਦੋਂ ਕੀ ਕੋਈ ਅਹਮਿਯਤ ਨਹੀਂ। ਅਗਰ ਆਪਕੇ ਪੈਸਾ ਔਰ ਤਾਕਤ ਹੋ ਤੋ ਘਿਨੌਨੇ ਸੇ ਘਿਨੌਨਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਭੀ ਬਚ ਸਕਤੇ ਹੈਂ। ਸੀਬੀਆਈ ਜੈਸੀ ਜਾਂਚ ਏਜੇਂਸਿਯਾਂ ਆਪਕੋ ਬਚਾਨੇ ਮੇਂ ਮਦਦ ਕਰੇਂਗੀ। ਅਗਰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਤੋ १९८४ ਕੇ ਦਂਗੋਂ ਕੇ ਆਰੋਪੀ ਆਜ ਜਸ਼੍ਨ ਨਹੀਂ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹੋਤੇ। ਦਿਲ੍ਲੀ ਕੀ ਸਡ਼ਕੋਂ ਪਰ ਸਿਖੋਂ ਕਾ ਨਰਸਂਹਾਰ ਕਰਨੇ ਔਰ ਕਰਾਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੋ ਸਜ਼ਾ ਜਰੂਰ ਮਿਲਤੀ। ਲੇਕਿਨ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁਆ। ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਏਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਇਟਲਰ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਚਲ ਰਹੇ ਕੇਸ ਕੋ ਬਂਦ ਕਰਨੇ ਕੀ ਇਜਾਜਤ ਮਾਂਗੀ ਹੈ। ਸੀਬੀਆਈ ਕੀ ਸ਼ਹ ਪਰ ਟਾਇਟਲਰ ਅਬ ਮੀਡਿਯਾ ਕੋ ਕਠਘਰੇ ਮੇਂ ਖਡ਼ਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਟਾਇਟਲਰ ਕੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੀਡਿਯਾ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕੇਸ ਕੋ ਜਿਂਦਾ ਰਖਨਾ ਚਾਹਤੀ ਹੈ, ਵਰਨਾ ਉਨਕੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਕਬ ਕੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੋਤੀ।

ਦੂਸਰਾ ਮਾਮਲਾ ਸਂਜਯ ਦਤ੍ਤ ਕਾ ਹੈ। ਸਂਜਯ ਦਤ੍ਤ ਨੇ ਕਾਨੂਨ ਮਂਤ੍ਰੀ ਹਂਸਰਾਜ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਪਰ ਧਮਕਾਨੇ ਕਾ ਆਰੋਪ ਲਗਾਯਾ ਹੈ। ਜਿਸਕੇ ਜਵਾਬ ਮੇਂ ਹਂਸਰਾਜ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਸਂਜਯ ਦਤ੍ਤ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਕੇ ਅਹਸਾਨ ਭੂਲ ਗਏ। ਕੌਨ ਸੇ ਅਹਸਾਨ? ਕ੍ਯਾ ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਨੇ ਸਂਜਯ ਦਤ੍ਤ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਮੇਂ ਮਦਦ ਕੀ ਹੈ? ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਯੇ ਅਹਸਾਸ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਂਜਯ ਦਤ੍ਤ ਕੀ ਮਦਦ ਕੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਭੀ ਕੋ ਯੇ ਅਂਦਾਜਾ ਹੈ ਕਿ ਸਂਜਯ ਦਤ੍ਤ ਕੋ ਬਚਾਯਾ ਗਯਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਤੋ ਅਬੂ ਸਲੇਮ ਕਾ ਸਾਥੀ ਆਜ ਏਕ ਬਡ਼ੀ ਪਾਰ੍ਟੀ ਕਾ ਮਹਾਸਚਿਵ ਨਹੀਂ ਬਨ ਪਾਤਾ। ਫਿਰ ਭੀ ਕਾਨੂਨ ਮਂਤ੍ਰੀ ਕੋ ਇਸ ਖੌਫਨਾਕ ਸਚ ਕਾ ਇਜਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਯੇ। ਐਸਾ ਕਰਕੇ ਵੋ ਨ੍ਯਾਯਪਾਲਿਕਾ ਔਰ ਨ੍ਯਾਯਿਕ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਕੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਰ ਸਵਾਲ ਖਡ਼ੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਸਾਥ ਹੀ ਉਨ ਹਜਾਰੋਂ, ਲਾਖੋਂ ਲੋਗੋਂ ਕੀ ਉਸ ਆਖਿਰੀ ਉਮ੍ਮੀਦ ਕੋ ਭੀ ਤੋਡ਼ ਰਹੇ ਹੈਂ ਜਿਸਕੇ ਬਲ ਪਰ ਵੋ ਲੋਗ ਇਂਸਾਫ਼ ਕੀ ਲਡ਼ਾਈ ਲਡ਼ਤੇ ਹੈਂ।

ਰੋਨਾ ਛੋਡ਼ ਕਰੇਂ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਕੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕਾ ਸ੍ਵਾਗਤ

ਦੈਨਿਕ ਹਿਂਦੁਸ੍ਤਾਨ ਕੀ ਸਂਪਾਦਕ ਮृਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਅਪਨੇ ਲੇਖ ਮੇਂ ਕੁਛ ਅਹਮ ਮੁਦ੍ਦੇ ਉਠਾਏ ਹੈਂ. ਪਹਲਾ ਮੁਦ੍ਦਾ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕੇ ਗਿਰਤੇ ਸ੍ਤਰ ਸੇ ਜੁਡ਼ਾ ਹੈ. ਮृਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਰਵਿਵਾਰ ਕੋ ਅਪਨੇ ਕॉਲਮ ਕਸੌਟੀ ਮੇਂ ਲਿਖਾ ਹੈ ਕਿ “ਯਹ ਏਕ ਵਿਡਂਬਨਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਕ੍ਤ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਅਨੇਕ ਮਹਤ੍ਵਪੂਰ੍ਣ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੇ ਜਨਕ ਔਰ ਵਰਿਸ਼੍ਠ ਪਤ੍ਰਕਾਰ, ਇਂਟਰਨੇਟ ਔਰ ਅਭੂਤਪੂਰ੍ਵ ਆਰ੍ਥਿਕ ਮਂਦੀ ਕੀ ਦੋਹਰੀ ਚੁਨੌਤਿਯੋਂ ਸੇ ਜੂਝਤੇ ਹੁਏ ਨਈ ਰਾਹੇਂ ਖੋਜ ਰਹੇ ਹੈਂ, ਵਹੀਂ ਹਮਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ (ਸਂਭਵਤ: ਪਹਲੀ ਬਾਰ) ਲਹਲਹਾ ਚਲੇ ਜ੍ਯਾਦਾਤਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੋ ਯਹ ਗਲਤਫਹਮੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤਂਤ੍ਰ ਕਾ ਯਹ ਗੋਵਰ੍ਧਨ ਜੋ ਹੈ, ਉਨ੍ਹੀਂ ਕੀ ਕਾਨੀ ਉਂਗਲੀ ਪਰ ਟਿਕਾ ਹੁਆ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਵੇ ਕਾਨੂਨ ਸੇ ਭੀ ਊਪਰ ਹੈਂ”।

ਯਹੀ ਨਹੀਂ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੀ ਹਕੀਕਤ ਕੋ ਬਯਾਂ ਕਰਨੇ ਕੇ ਬਾਦ ਵੋ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਕੇ ਏਕ ਸਚ ਕੋ ਬਡ਼ੀ ਬੇਬਾਕੀ ਸੇ ਬਯਾਂ ਕਰਤੀ ਹੈਂ. ਉਨਕੇ ਮੁਤਾਬਿਕ “ਐਸੇ ਤਮਾਮ ਉਦਾਹਰਣ ਆਪਕੋ ਵਹਾਂ ਮਿਲ ਜਾਏਂਗੇ, ਜਹਾਂ ਹਿਨ੍ਦੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਨੇ ਛੋਟੇ-ਬਡ਼ੇ ਸ਼ਹਰੋਂ ਮੇਂ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਖਬਰ ਦੇਨੇ ਯਾ ਛਿਪਾਨੇ ਕੀ ਅਪਨੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕੇ ਬੂਤੇ ਏਕ ਮਾਫਿਯਾਨੁਮਾ ਦਬਦਬਾ ਬਨਾ ਲਿਯਾ ਹੈ”। ਵੋ ਇਸੇ ਔਰ ਭੀ ਆਗੇ ਬਢ਼ਾਤੀ ਹੈਂ। ਵੋ ਕਹਤੀ ਹੈਂ ਕਿ ਚਂਦ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਦਲਾਲੀ ਕੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਉਤਰ ਆਏ ਹੈਂ। “ਵੋ (ਪਤ੍ਰਕਾਰ) ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕ੍ਤਿਯਾਂ, ਤਬਾਦਲੋਂ ਔਰ ਪ੍ਰੋਨ੍ਨਤਿਯੋਂ ਮੇਂ ਬਿਚੌਲਿਯਾ ਬਨਕਰ ਗਰੀਬੋਂ ਸੇ ਪੈਸੇ ਭੀ ਵਸੂਲ ਰਹੇ ਹੈਂ ਔਰ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟ ਸਤ੍ਤਾਰੂਢ਼ ਨੇਤਾਓਂ ਕੋ ਮੁਫ੍ਤ ਮੇਂ ਓਬਲਾਇਜ ਕਰਕੇ ਉਨਸੇ ਸਸ੍ਤੇ ਮੇਂ ਜਮੀਨੀ ਔਰ ਖਦਾਨੀ ਪਟ੍ਟੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ, ਇਸਕੇ ਭੀ ਕਈ ਚਰ੍ਚੇ ਹੈਂ”।

ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਮृਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਂਸ੍ਥਾਨੋਂ ਔਰ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਪਰ ਯੇ ਬਹੁਤ ਸਂਗੀਨ ਆਰੋਪ ਲਗਾਏ ਹੈਂ। ਲੇਕਿਨ ਅਪਨੇ ਇਸ ਲੇਖ ਮੇਂ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਕਿਸੀ ਏਕ ਸਂਸ੍ਥਾ ਔਰ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਨਾਮ ਤਕ ਨਹੀਂ ਲਿਯਾ ਹੈ। ਯੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਨਰਲਾਇਜ੍ਡ ਸ੍ਟੇਟਮੇਂਟ ਹੈ ਔਰ ਐਸੇ ਸ੍ਟੇਟਮੇਂਟ ਕਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ। ਮਗਰ ਮृਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ ਸ਼ਖ੍ਸ ਨਹੀਂ ਹੈਂ। ਵੋ ਏਕ ਅਨੁਭਵੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਹੈਂ। ਏਕ ਬਡ਼ੇ ਔਰ ਸਮ੍ਮਾਨਿਤ ਅਖਬਾਰ ਕੀ ਸਂਪਾਦਕ ਹੈਂ। ਕਈ ਕਿਤਾਬੇਂ ਲਿਖ ਚੁਕੀ ਹੈਂ। ਇਸਲਿਏ ਉਨਕੇ ਆਰੋਪੋਂ ਕੋ ਗਂਭੀਰਤਾ ਸੇ ਲੇਨਾ ਚਾਹਿਯੇ। ਸੋਚਨਾ ਚਾਹਿਯੇ ਕਿ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਿ ਕ੍ਯੋਂ ਹੁਈ ਹੈ? ਕ੍ਯੋਂ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਕਾ ਸਮ੍ਮਾਨ ਘਟਾ? ਔਰ ਕ੍ਯੋਂ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਦਲਾਲ ਬਨ ਗਏ? ਇਸੇ ਸਮਝਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮਗਰ ਜ੍ਯਾਦਾ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲ ਭੀ ਨਹੀਂ।

ਮृਣਾਲ ਕੇ ਲੇਖ ਸੇ ਉਠੇ ਸਵਾਲੋਂ ਕਾ ਆਧਾ ਜਵਾਬ ਉਨਕੇ ਲੇਖ ਕੇ ਪਹਲੇ ਹਿਸ੍ਸੇ ਮੇਂ ਹੈਂ। ਆਧਾ ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਆਧਾ ਸਚ ਹੀ ਲਿਖਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਯਦ ਪੂਰਾ ਸਚ ਲਿਖਨੇ ਕਾ ਸਾਹਸ ਉਨਮੇਂ ਨਹੀਂ ਥਾ। ਮृਣਾਲ ਲਿਖਤੀ ਹੈਂ ਕਿ “ਪਾਠਕੋਂ ਕੋ ਸਬਸੇ ਸਸ੍ਤਾ ਅਖਬਾਰ ਦੇਨੇ ਕੀ ਹੋਡ਼ ਮੇਂ ਅਖਬਾਰ ਦਾਮੀ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਕੇ ਬੂਤੇ ਅਪਨੀ ਅਸਲੀ ਲਾਗਤ ਸੇ ਕਹੀਂ ਕਮ (ਲਗਭਗ 1/10ਵੀਂ) ਕੀਮਤ ਪਰ ਬੇਚੇ ਜਾਤੇ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਔਰ ਇਧਰ ਬਾਜਾਰ ਕੀ ਮਂਦੀ ਕੇ ਕਾਰਣ ਵਹ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੀ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੁ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ”।

ਯਹਾਂ ਪਾਠਕੋਂ ਕੋ ਸਬਸੇ ਸਸ੍ਤਾ ਅਖਬਾਰ ਦੇਨੇ ਕੀ ਹੋਡ਼ ਨਹੀਂ ਥੀ। ਜਬ ਟਾਇਮ੍ਸ ਔਫ ਇਂਡਿਯਾ ਔਰ ਹਿਂਦੁਸ੍ਤਾਨ ਟਾਇਮ੍ਸ ਮੇਂ ਦਾਮ ਕਮ ਕਰਨੇ ਕੀ ਹੋਡ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁਈ ਤੋ ਯਕੀਨਨ ਉਸਕਾ ਮਕਸਦ ਜ੍ਯਾਦਾ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਪਾਠਕ ਬਟੋਰਨਾ ਥਾ। ਮਗਰ ਇਸਲਿਏ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜ੍ਯਾਦਾ ਅਖਬਾਰ ਬੇਚ ਕਰ ਜ੍ਯਾਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਏਂਗੇ, ਬਲ੍ਕਿ ਇਸਲਿਏ ਕਿ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਕੋ ਯੇ ਕਹਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਹਮਾਰਾ ਅਖਬਾਰ ਸਬਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਬਿਕਤਾ ਹੈ (ਛਪਤਾ ਹੈ) ਇਸਲਿਏ ਆਪ ਹਮੇਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਜ੍ਯਾਦਾ ਦੇਂ। ਇਸ ਤਰਹ ਇਨ ਬਡ਼ੇ ਅਖਬਾਰੋਂ ਨੇ ਪਾਠਕੋਂ ਕੇ ਪੈਸੇ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਅਹਮਿਯਤ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਕੋ ਦੀ। ਯਹੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਆਗੇ ਚਲ ਕਰ ਇਨ੍ਹੋਂਨੇ ਪਾਠਕੋਂ ਸੇ ਜ੍ਯਾਦਾ ਹਿਤ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਕਾ ਸਾਧਾ। ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਯੇ ਪਾਠਕੋਂ ਕੇ ਹਿਤੋਂ ਸੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨੇ ਮੇਂ ਗੁਰੇਜ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ। ਕੁਛ ਖਬਰੋਂ ਕੋ ਦਬਾਨੇ ਔਰ ਕੁਛ ਖਬਰੋਂ ਕੋ ਖੇਲਨੇ ਕਾ ਮਕਸਦ ਭੀ ਕਂਪਨਿਯੋਂ ਸੇ ਸਂਬਂਧੋਂ ਕੇ ਆਧਾਰ ਪਰ ਤਯ ਹੋਤਾ ਹੈ।

ਅਬ ਇਸੀ ਸਚ ਕਾ ਦੂਸਰਾ ਪਹਲੂ। ਆਪ ਸਬਕੋ ਮਾਲੂਮ ਹੋਗਾ ਕਿ ਕੁਛ ਦਿਨ ਪਹਲੇ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੇ ਨੁਮਾਇਂਦੋਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆਰ੍ਥਿਕ ਮਂਦੀ ਸੇ ਉਠੀ ਮੁਸ਼੍ਕਿਲੋਂ ਕਾ ਜਿਕ੍ਰ ਕਿਯਾ ਥਾ। ਜਿਸਕੇ ਬਾਦ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨੋਂ ਕਾ ਕੋਟਾ ਬਢ਼ਾ ਦਿਯਾ ਗਯਾ। ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੁ ਪਂਪ ਹੋਨੇ ਲਗੀ। ਫੇਂਫਡ਼ੋਂ ਮੇਂ ਨਈ ਜਾਨ ਆ ਗਈ। ਆਖਿਰ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਜ੍ਞਾਪਨ ਕਿਸਕੇ ਜਰਿਯੇ ਮਿਲਤੇ ਹੈਂ? ਨੇਤਾ ਔਰ ਅਧਿਕਾਰਿਯੋਂ ਕੇ ਜਰਿਯੇ। ਜਬ ਨੇਤਾ ਔਰ ਅਧਿਕਾਰਿਯੋਂ ਕਾ ਅਹਸਾਨ ਇਨ ਅਖਬਾਰੋਂ ਪਰ ਇਤਨਾ ਬਡ਼ਾ ਹੋ ਤੋ ਯੇ ਉਨਕੇ ਖਿਲਾਫ ਕੈਸੇ ਲਿਖੇਂ ਔਰ ਕੈਸੇ ਛਾਪੇ? ਯੇ ਦਲਾਲੀ ਕਾ ਏਕ ਬਡ਼ਾ ਸਚ ਹੈ। ਨਿਚਲੇ ਸ੍ਤਰ ਪਰ ਮੌਜੂਦ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਔਰ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੀ ਇਤਨੀ ਔਕਾਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵੋ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕੇ ਮੁਂਹ ਪਰ ਕਾਲਿਖ ਪੋਤ ਸਕੇਂ... ਉਨਕੀ ਇਤਨੀ ਹੈਸਿਯਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵੋ ਲੋਕਤਂਤ੍ਰ ਕਾ ਸੌਦਾ ਕਰ ਸਕੇਂ... ਸਚ ਯਹੀ ਹੈ ਕਿ ਯੇ ਕਾਮ ਬਡ਼ੇ ਅਖਬਾਰੋਂ ਔਰ ਬਡ਼ੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਨੇ ਕਿਯਾ ਹੈ। ਇਸਲਿਏ ਭਲਾ ਤੋ ਯਹੀ ਹੋਤਾ ਕਿ ਮृਣਾਲ ਪਾਂਡੇ ਅਪਨਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਬਸੇ ਪਹਲੇ ਉਨ ਬਡ਼ੇ ਦਲਾਲੋਂ ਕੀ ਤਰਫ ਸਾਧਤੀ। ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ। ਫਿਰ ਭੀ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਆਧਾ ਹੀ ਸਹੀ ਏਕ ਸਚ ਬਯਾਂ ਕਰਨੇ ਕਾ ਸਾਹਸ ਤੋ ਕਿਯਾ ਹੈ। ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਾਧੁਵਾਦ।

ਅਬ ਮृਣਾਲ ਕਾ ਏਕ ਔਰ ਆਰੋਪ। ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਯੇ ਆਰੋਪ ਇਂਟਰਨੇਟ ਔਰ ਬ੍ਲॉਗ ਜਗਤ ਕੇ ਕੁਛ ਗਿਦ੍ਧੋਂ ਪਰ ਲਗਾਏ ਹੈਂ। ਮृਣਾਲ ਲਿਖਤੀ ਹੈਂ ਕਿ “ਇਂਟਰਨੇਟ ਪਰ ਕੁਛੇਕ ਵਿਵਾਦਾਸ੍ਪਦ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਨੇ ਬ੍ਲਾਗ ਜਗਤ ਕੀ ਰਾਹ ਜਾ ਪਕਡ਼ੀ ਹੈ, ਜਹਾਂ ਵੇ ਜਿਹਾਦਿਯੋਂ ਕੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਮੇਂ ਰੋਜ ਕੀਚਡ਼ ਉਛਾਲਨੇ ਵਾਲੀ ਢੇਰੋਂ ਗੈਰ-ਜਿਮ੍ਮੇਦਾਰ ਔਰ ਅਪੁਸ਼੍ਟ ਖਬਰੇਂ ਛਾਪ ਕਰ ਭਾਸ਼ਾਯੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕੀ ਨਕਾਰਾਤ੍ਮਕ ਛਵਿ ਕੋ ਔਰ ਭੀ ਆਗੇ ਬਢ਼ਾ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਊਂਚੇ ਪਦ ਪਰ ਬੈਠੇ ਵੇ ਵਰਿਸ਼੍ਠ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਯਾ ਨਾਗਰਿਕ ਉਨਕੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈਂ, ਜਿਨ ਪਰ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਕਰ ਵੇ ਅਪਨੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰ ਅਹਂ ਕੋ ਤੋ ਤੁਸ਼੍ਟ ਕਰਤੇ ਹੀ ਹੈਂ, ਦੂਸਰੀ ਓਰ ਪਾਠਕੋਂ ਕੇ ਆਗੇ ਸੀਨਾ ਠੋਂਕ ਕਰ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਖੋਜੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਹੋਨੇ ਕੇ ਨਾਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਸੇ ਬਡ਼ੇ-ਬਡ਼ੋਂ ਪਰ ਹਲ੍ਲਾ ਬੋਲ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਯਹਾਂ ਜਿਨ ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਨਰ੍ਗਲ ਆਕ੍ਸ਼ੇਪ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਂ, ਵੇ ਦੁਵਿਧਾ ਸੇ ਭਰ ਜੋਤੇ ਹੈਂ, ਕਿ ਵੇ ਇਸ ਇਕਤਰਫਾ ਸ੍ਥਿਤਿ ਕਾ ਕ੍ਯਾ ਕਰੇਂ? ਕ੍ਯਾ ਘਟਿਯਾ ਸ੍ਤਰ ਕੇ ਆਧਾਰਹੀਨ ਤਥ੍ਯੋਂ ਪਰ ਲਂਬੇ ਪ੍ਰਤਿਵਾਦ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਯਾ ਸ਼ੋਭਨੀਯ ਹੋਗਾ? ਪਰ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਨ ਕਿਯਾ, ਤੋ ਸ਼ਾਲੀਨ ਮੌਨ ਕੇ ਔਰ ਭੀ ਊਲਜਲੂਲ ਅਰ੍ਥ ਨਿਕਾਲੇ ਤਥਾ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਕਿਏ ਜਾਏਂਗੇ”। ਯੇ ਮਸਲਾ ਬਹੁਤ ਗਂਭੀਰ ਹੈ। ਅਗਰ ਕੋਈ ਸਿਰ੍ਫ ਅਪਨੀ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰ ਅਹਮ੍ ਕੋ ਤੁਸ਼੍ਟ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਔਰ ਬਤੌਰ ਖੋਜੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਸ੍ਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਐਸਾ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ ਤੋ ਉਸੇ ਦਂਡ ਮਿਲਨਾ ਚਾਹਿਯੇ। ਕਿਸੀ ਕੋ ਭੀ ਯਹ ਹਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵੋ ਬਿਨਾ ਕਿਸੀ ਸਬੂਤ ਦੂਸਰੋਂ ਪਰ ਕੋਈ ਆਰੋਪ ਲਗਾਏ ਯਾ ਫਬ੍ਤਿਯਾਂ ਕਸੇ। ਐਸੇ ਲੋਗੋਂ ਕੇ ਖਿਲਾਫ ਸਖ੍ਤ ਕਾਰ੍ਰਵਾਈ ਹੋਨੀ ਚਾਹਿਯੇ। ਕੇਸ ਦਰ੍ਜ ਕਿਯਾ ਜਾਨਾ ਚਾਹਿਯੇ। ਲੇਕਿਨ ਕੇਸ ਨ੍ਯਾਯ ਪਾਨੇ ਕੀ ਮਂਸ਼ਾ ਸੇ ਦਰ੍ਜ ਹੋ ਤੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨੇ ਕੀ ਮਂਸ਼ਾ ਸੇ ਨਹੀਂ। ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਕੁਛ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਨੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਪਰ ਔਰ ਕੁਛ ਅਖਬਾਰੋਂ ਨੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਪਰ ਜੋ ਕੇਸ ਦਰ੍ਜ ਕਿਯੇ ਹੈਂ ਉਨਮੇਂ ਨ੍ਯਾਯ ਪਾਨੇ ਕੀ ਮਂਸ਼ਾ ਕਮ ਅਪਨੀ ਤਾਕਤ ਕੇ ਜਰਿਯੇ ਦੂਸਰੋਂ ਕੋ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨੇ ਕੀ ਮਂਸ਼ਾ ਜ੍ਯਾਦਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸੀ ਸੇ ਜੁਡ਼ੀ ਏਕ ਔਰ ਬਾਤ। ਅਖਬਾਰ ਅਗਰ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕਾ ਅਤੀਤ ਔਰ ਵਰ੍ਤਮਾਨ ਹੈਂ ਤੋ ਇਂਟਰਨੇਟ ਔਰ ਬ੍ਲॉਗ ਭਵਿਸ਼੍ਯ। ਏਕ ਸਂਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ਖ੍ਸ ਅਪਨੇ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਕੋ ਹੇਯ ਦृਸ਼੍ਟਿ ਸੇ ਦੇਖੇ ਯੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਂਟਰਨੇਟ ਔਰ ਬ੍ਲॉਗ ਨੇ ਯੇ ਸੁਵਿਧਾ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਅਗਰ ਚਾਹੇ ਤੋ ਮੁਫ੍ਤ ਮੇਂ ਯਾ ਫਿਰ ਚਂਦ ਪੈਸੋਂ ਮੇਂ ਅਪਨੀ ਬਾਤ ਪਾਠਕੋਂ ਤਕ ਪਹੁਂਚਾ ਸਕੇ। ਵੋ ਬਾਤ ਜਿਸੇ ਛਾਪਨੇ ਔਰ ਦਿਖਾਨੇ ਕਾ ਸਾਹਸ ਨਾ ਤੋ ਅਖਬਾਰੋਂ ਮੇਂ ਹੈ ਔਰ ਨਾ ਹੀ ਟੀਵੀ ਨ੍ਯੂਜ ਚੈਨਲੋਂ ਮੇਂ। ਇਸ ਲਿਹਾਜ ਸੇ ਦੇਖੇਂ ਤੋ ਬ੍ਲॉਗ ਔਰ ਇਂਟਰਨੇਟ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਕੋ ਅਪਨਾ ਕਰ੍ਮ ਔਰ ਧਰ੍ਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨੇ ਕੀ ਸਹੂਲਿਯਤ ਦੀ ਹੈ। ਸਾਥ ਹੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਪਰ ਸਂਸ੍ਥਾਓਂ ਕੀ ਤਰਹ ਸੇ ਹੋ ਰਹੇ ਅਨ੍ਯਾਯ ਕੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧ ਬੋਲਨੇ ਕੇ ਮਂਚ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰ ਔਰ ਅਭਿਵ੍ਯਕ੍ਤਿ ਕੀ ਆਜਾਦੀ ਕੋ ਨਯਾ ਆਯਾਮ ਦਿਯਾ ਹੈ। ਯੇ ਬਹੁਤ ਬੇਹਤਰੀਨ ਚੀਜ ਹੈ ਔਰ ਇਸਲਿਏ ਜਬ ਮृਣਾਲ ਯੇ ਕਹਤੀ ਹੈਂ ਕਿ “ਕ੍ਯਾ ਆਪ ਜਾਨਤੇ ਹੇਂ ਕਿ ਆਜ ਭੀ ਇਂਟਰਨੇਟ ਪਰ 85 ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਖਬਰੋਂ ਕਾ ਸ੍ਰੋਤ ਪ੍ਰਿਂਟ ਮੀਡਿਯਾ ਹੀ ਹੈ। ਵਜਹ ਯਹ, ਕਿ ਸਰ੍ਚ ਇਂਜਿਨ ਗੂਗਲ ਹੋ ਅਥਵਾ ਯਾਹੂ, ਦੁਨਿਯਾਭਰ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਮਂਜੇ ਹੁਏ ਸਂਵਾਦਦਾਤਾਓਂ ਕੀ ਬਡ਼ੀ ਫੌਜ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮੇਂ ਅਭੀ ਕਿਸੀ ਇਂਟਰਨੇਟ ਸ੍ਰੋਤ ਨੇ ਖਰ੍ਚਾ ਨਹੀਂ ਕਿਯਾ ਹੈ। ਔਰ ਵਹ ਕਰੇ ਭੀ, ਤੋ ਰਾਤੋਂਰਾਤ ਅਖਬਾਰ ਕੇ ਕੁਸ਼ਲ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਜੈਸੀ ਟੀਮ ਵਹ ਖਡ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਂਗੇ” ਤੋ ਵੋ ਗਲਤ ਕਹਤੀ ਹੈਂ। ਇਸਸੇ ਜਾਹਿਰ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹੇਂ ਇਂਟਰਨੇਟ ਕਾ “ਕ...ਖ...ਗ...” ਭੀ ਨਹੀਂ ਮਾਲੂਮ। ਯਹੀ ਤੋ ਇਂਟਰਨੇਟ ਕੀ ਖਾਸਿਯਤ ਹੈ ਕਿ ਉਸੇ ਐਸਾ ਕੁਛ ਭੀ ਕਰਨੇ ਕੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ। ਅਮੇਰਿਕਾ ਸੇ ਲੇਕਰ ਭਾਰਤ ਕੇ ਏਕ ਛੋਟੇ ਕਸ੍ਬੇ ਮੇਂ ਬੈਠਾ ਲੇਖਕ ਅਪਨੀ ਬ੍ਲॉਗ ਯਾ ਸਾਇਟ ਪਰ ਜੋ ਕੁਛ ਭੀ ਲਿਖ ਰਹਾ ਹੈ ਵੋ ਪੂਰੀ ਦੁਨਿਯਾ ਕੇ ਲਿਏ ਉਪਲਬ੍ਧ ਹੈ। ਅਗਰ ਆਪਕੋ ਜਰੂਰਤ ਹੋ ਤੋ ਆਪ ਉਸ ਖਬਰ ਯਾ ਵਿਚਾਰ ਕੋ ਪਢ਼ੇਂ। ਉਸਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਤਹਕੀਕਾਤ ਕਰ ਲੇਂ। ਏਕ ਦੋ ਜਗਹੋਂ ਸੇ ਉਸਕੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਲੇਂ। ਅਗਰ ਵੋ ਬਾਤ ਗਲਤ ਹੈ ਤੋ ਉਸੇ ਛੋਡ਼ ਦੇਂ। ਅਗਰ ਸਹੀ ਹੈ ਤੋ ਉਸਕਾ ਇਸ੍ਤੇਮਾਲ ਕਰ ਲੇਂ। ਘਰ ਔਰ ਦਫ੍ਤਰੋਂ ਮੇਂ ਬੈਠ ਕਰ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਜਾਰੋਂ, ਲਾਖੋਂ, ਕਰੋਡ਼ੋਂ ਕੀ ਸਂਖ੍ਯਾ ਮੇਂ ਯੇ ਲੋਗ ਹੀ ਤੋ ਇਂਟਰਨੇਟ ਕੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਹੈਂ। ਯੇ ਇਂਟਰਨੇਟ ਕੇ ਰਿਪੋਰ੍ਟਰ, ਲੇਖਕ, ਵਿਚਾਰਕ ਔਰ ਸਂਪਾਦਕ... ਸਬਕੁਛ ਹੈਂ। ਗੂਗਲ ਤੋ ਸਰ੍ਚ ਇਂਜਨ ਹੈ ਔਰ ਇਸ ਸਰ੍ਚ ਇਂਜਨ ਨੇ ਇਂਟਰਨੇਟ ਕੇ ਇਨ ਤਮਾਮ ਰਿਪੋਰ੍ਟਰੋਂ, ਲੇਖਕੋਂ ਔਰ ਵਿਚਾਰਕੋਂ ਕੋ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਸੇ ਜੋਡ਼ ਦਿਯਾ ਹੈ।

ਅਬ ਆਖਿਰੀ ਬਾਤ। ਅਗਰ ਕਿਸੀ ਅਖਬਾਰ ਮੇਂ ਇਂਟਰਨੇਟ ਵਿਂਗ ਹੈ ਤੋ ਉਸ ਵੇਬ ਵਿਂਗ ਕਾ ਅਪਨਾ ਅਲਗ ਅਸ੍ਤਿਤ੍ਵ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰਹ ਆਪ ਅਖਬਾਰ ਕੇ ਮਾਲਿਕ ਕੇ ਤਮਾਮ ਕਾਰੋਬਾਰੋਂ ਕੋ ਅਖਬਾਰ ਕਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਮਾਨ ਸਕਤੇ ਠੀਕ ਉਸੀ ਤਰਹ ਵੇਬਸਾਇਟ ਕੋ ਭੀ ਅਖਬਾਰ ਕੀ ਮਿਲ੍ਕਿਯਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਨਾ ਚਾਹਿਯੇ। ਯੇ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਨਾ ਚਾਹਿਯੇ ਕਿ ਵੇਬਸਾਇਟ ਪਰ ਕਾਮ ਕਰ ਰਹਾ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਕਿਸੀ ਮਾਯਨੇ ਮੇਂ ਅਖਬਾਰੋਂ ਕੇ ਦਿਗ੍ਗਜ ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਸੇ ਕਮਤਰ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮ੍ਪ੍ਯੂਟਰ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਬੈਠ ਕਰ ਠੁਕ... ਠੁਕ ਕਰਤਾ ਵਹੀ ਨਯਾ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਭਵਿਸ਼੍ਯ ਮੇਂ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕਾ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਜਾਏ।

ਕੁਛ ਦਿਨ ਜ਼ਿਂਦਗੀ ਕੇ ਨਾਮ

ਬ੍ਲॉਗ ਕੀ ਦੁਨਿਯਾ ਮੇਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਬਾਦ ਲੌਟ ਰਹਾ ਹੂਂ। ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੋਂ ਮੇਂ ਮੈਂਨੇ ਅਪਨੇ ਲਿਯੇ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਲਿਖਾ। ਸਿਰ੍ਫ ਨੌਕਰੀ ਕੀ, ਲੇਕਿਨ ਅਬ ਨੌਕਰੀ ਸੇ ਮੁਕ੍ਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੂਂ ਔਰ ਵੋ ਹਰ ਕਾਮ ਕਰ ਰਹਾ ਹੂਂ ਜਿਸਕੇ ਲਿਏ ਮਨ ਤਰਸਤਾ ਥਾ। ਸੁਬਹ ਦੇਰ ਤਕ ਸੋਤਾ ਹੂਂ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਪਢ਼ਤਾ ਹੂਂ। ਕਿਤਾਬੇਂ ਪਢ਼ਤਾ ਹੂਂ। ਬਚ੍ਚੇ ਕੇ ਸਾਥ ਖੇਲਤਾ ਹੂਂ। ਗਾਨਾ ਸੁਨਤਾ ਹੂਂ। ਰਾਤ ਦੇਰ ਤਕ ਟੀਵੀ ਦੇਖਤਾ ਹੂਂ। ਅਪਨੇ ਦੋਸ੍ਤ ਗਿਰਿਜੇਸ਼ ਕੇ ਪਾਸ ਸੇ २९ ਬੇਹਤਰੀਨ ਫਿਲ੍ਮੋਂ ਕੀ ਡੀਵੀਡੀ ਲੇ ਆਯਾ ਹੂਂ ਔਰ ਹਰ ਰੋਜ ਰਾਤ ਗ੍ਯਾਰਹ ਬਜੇ ਕੇ ਬਾਦ ਏਕ ਫਿਲ੍ਮ ਦੇਖਤਾ ਹੂਂ। १२ ਤਾਰੀਖ ਕਾ ਰਿਜਰ੍ਵੇਸ਼ਨ ਹੈ ਗਾਂਵ ਜਾ ਰਹਾ ਹੂਂ। ਕਰੀਬ ਦੋ ਹਫ੍ਤੋਂ ਕੇ ਲਿਏ ਗਾਂਵ ਮੇਂ ਰਹੂਂਗਾ। ਆਲੂ ਕੀ ਪਹਲੀ ਫਸਲ ਪਕ ਚੁਕੀ ਹੈ ਔਰ ਅਬ ਆਲੂ ਕੋਡ਼ਨੇ (ਜਮੀਨ ਸੇ ਆਲੂ ਨਿਕਾਲਨੇ) ਕਾ ਵਕ਼੍ਤ ਹੈ। ਵਹੀਂ ਖੇਤ ਮੇਂ ਆਲੂ ਭੂਨ ਕਰ ਖਾਊਂਗਾ। ਗਂਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠ ਕਰ ਜ਼ਿਂਦਗੀ ਕੋ ਕਰੀਬ ਸੇ ਦੇਖੂਂਗਾ। ਅਗਲੇ ਦੋ-ਤੀਨ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਸਿਵਾਯੇ ਘੂਮਨੇ ਔਰ ਸੋਚਨੇ ਕੇ ਕੁਛ ਔਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਸੋਚਨਾ ਚਾਹਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਲੌਟੂਂ ਯਾ ਪੂਰੀ ਤਰਹ ਗਾਂਵ ਲੌਟ ਜਾਊਂ। ਗਾਂਵ ਲੌਟਨੇ ਕੇ ਖ੍ਯਾਲ ਕਾ ਸਬ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਦੋਸ੍ਤ ਔਰ ਘਰ ਕੇ ਲੋਗ ਭੀ। ਸਬਕਾ ਕਹਨਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂਵ ਲੌਟਨੇ ਲਾਯਕ ਨਹੀਂ ਰਹ ਗਏ ਹੈਂ। ਬਾਤ ਸਹੀ ਹੈ। ਗਾਂਵ ਕੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਕ੍ਯਾ ਮੀਡਿਯਾ ਰਹਨੇ ਲਾਯਕ ਹੈ। ਕ੍ਯਾ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਵੋ ਬੁਰਾਇਯਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈਂ ਜੋ ਗਾਂਵੋਂ ਮੇਂ ਹੈਂ ਯਾ ਫਿਰ ਇਸ ਪੂਰੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾ ਮੇਂ ਹੈਂ। ਜਾਤਿ ਕੀ ਰਾਜਨੀਤਿ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਭੀ ਹੈ। ਧਰ੍ਮ ਕੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਭੀ ਹੈਂ। ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਦ ਭੀ ਹਾਵੀ ਹੈ। ਦਲਾਲੀ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਲੋਗ ਭੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਚਂਦ ਅਪਵਾਦੋਂ ਕੋ ਛੋਡ਼ ਦੇਂ ਤੋ ਜਿਤਨਾ ਬਡ਼ਾ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਉਤਨਾ ਬਡ਼ਾ ਦਲਾਲ। ਸਾਜ਼ਿਸ਼ੇਂ ਯਹਾਂ ਭੀ ਖੂਬ ਹੋਤੀ ਹੈਂ। ਆਪ ਕੋਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਮਤ ਕਰਿਯੇ, ਲੇਕਿਨ ਆਪਕੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੇ ਵਾਲੋਂ ਕੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਗੀ। ਤੋ ਫਿਰ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਕ੍ਯੋਂ ਲੌਟਾ ਜਾਏ? ਕ੍ਯਾ ਸਿਰ੍ਫ਼ ਇਸਲਿਯੇ ਕਿ ਯਹੀ ਕਾਮ ਕਰਨਾ ਆਤਾ ਹੈ ਔਰ ਉਮ੍ਰ ਕੇ ਇਸ ਪਡ਼ਾਵ ਪਰ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਕਾਮ ਕਰਨਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ। ਰੋਜੀ ਰੋਟੀ ਚਲਾਨੀ ਹੈ ਤੋ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਕਿਸੀ ਤਰਹ ਬਨੇ ਰਹਨਾ ਹੋਗਾ। ਜੋਂਕ ਕੀ ਤਰਹ ਚਿਪਕੇ ਰਹਨਾ ਹੋਗਾ।

ਆਪ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੈਂ ਕਿ ਨੌਕਰੀ ਛੋਡ਼ ਦਿਯਾ ਹੈ ਤੋ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਰਹਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯਕੀਨ ਮਾਨਿਯੇ ਮੈਂ ਯੇ ਸਬ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚ ਰਹਾ ਹੂਂ। ਬੀਤੇ ਤੀਨ ਸਾਲ ਸੇ ਮੈਂਨੇ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਚਰਿਤ੍ਰ, ਯਹਾਂ ਕੇ ਕਾਮ ਕੇ ਹਾਲਾਤ ਔਰ ਲੋਗੋਂ ਪਰ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰ ਕਿਯਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ११ ਸਾਲ ਮੇਂ ਪਾਂਚ ਮੀਡਿਯਾ ਹਾਉਸ ਮੇਂ ਕਾਮ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੂਂ। ਤੀਨ ਚੈਨਲ ਮੇਂ ਕਾਮ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੂਂ। ਇਸਲਿਏ ਮੀਡਿਯਾ ਕੇ ਹਰ ਸਚ ਔਰ ਝੂਠ ਕੋ ਕਰੀਬ ਸੇ ਜਾਨਤਾ ਹੂਂ। ਕਈ ਬਡ਼ੇ ਰਿਪੋਰ੍ਟਰੋਂ ਕੋ ਜਾਨਤਾ ਹੂਂ ਜੋ ਸਿਂਡਿਕੇਟ ਬਨਾ ਕਰ ਸਤ੍ਤਾ ਕੀ ਦਲਾਲੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਜਾਨਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਕੈਸੇ ਖ਼ਬਰੇਂ ਖਡ਼ੀ ਕੀ ਜਾਤੀ ਹੈਂ, ਖ਼ਬਰੇਂ ਖਰੀਦੀ ਔਰ ਬੇਚੀ ਜਾਤੀ ਹੈਂ ਔਰ ਖ਼ਬਰੇਂ ਦਬਾਈ ਜਾਤੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਜਾਨਤਾ ਹੂਂ ਏਕ ਹੀ ਤਰਹ ਕੀ ਦੋ ਖ਼ਬਰੋਂ ਪਰ ਕ੍ਯੋਂ ਚੈਨਲ ਦੋ ਨੀਤਿਯਾਂ ਅਪਨਾਤੇ ਹੈਂ। ਉਨ ਖ਼ਬਰੋਂ ਮੇਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਚੇਹਰੋਂ ਕੇ ਆਧਾਰ ਸੇ ਚੈਨਲੋਂ ਕੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਤਯ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਚਲ ਰਹੇ ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖੇਲ ਪਰ ਏਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਨੇ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਬਨਾ ਰਹਾ ਹੂਂ। ਉਸਮੇਂ ਬੀਤੇ ਗ੍ਯਾਰਹ ਸਾਲ ਕੇ ਅਪਨੇ ਸਫ਼ਰ ਔਰ ਅਨੁਭਵੋਂ ਕੋ ਦਰ੍ਜ ਕਰੂਂਗਾ। ਉਸਮੇਂ ਮੇਰਠ ਕੇ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰ੍ਟ ਨਗਰ ਮੇਂ ਬੀਤਾਏ ਦਿਨੋਂ ਕਾ ਜਿਕ੍ਰ ਹੋਗਾ, ਸਪਨੇ ਔਰ ਸਚ ਕੇ ਬੀਚ ਹੁਏ ਟਕਰਾਵ ਕੀ ਚਰ੍ਚਾ ਹੋਗੀ। ਵੋ ਟਕਰਾਵ ਜਿਸਮੇਂ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਦਮ ਤੋਡ਼ਤਾ ਹੈ ਔਰ ਏਕ ਕॉਰਪੋਰੇਟ ਜਰ੍ਨਲਿਸ੍ਟ ਜਨ੍ਮ ਲੇਤਾ ਹੈ। ਵੋ ਜਰ੍ਨਲਿਸ੍ਟ ਜੋ ਅਸਲ ਮੇਂ ਏਕ ਸੇਲ੍ਸਮੈਨ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮੇਂ ਹੈ ਜਿਸਕੇ ਲਿਏ ਖ਼ਬਰ ਏਕ ਉਤ੍ਪਾਦ ਹੈ ਔਰ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਉਤ੍ਪਾਦ ਕੋ ਬੇਚਨੇ ਕਾ ਤਰੀਕਾ।

ਮੀਡਿਯਾ ਮੇਂ ਮੈਂਨੇ ਸਬਸੇ ਅਧਿਕ ਦਿਨ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਮੇਂ ਬਿਤਾਏ ਹੈਂ। ਜਾਹਿਰ ਸੀ ਬਾਤ ਹੈ ਮੇਰੀ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕਾ ਜਿਕ੍ਰ ਸਬਸੇ ਅਧਿਕ ਹੋਗਾ। ਮੈਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਿਗਤ ਤੌਰ ਪਰ ਮਾਨਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕਾ ਖ਼ਬਰੋਂ ਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੇਂ ਟਿਕਾ ਰਹਨਾ ਬੇਹਦ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਜਬ ਭੀ ਕੋਈ ਮੁਝਸੇ ਕਹਤਾ ਹੈ ਕਿ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਆਇਡਿਯਲ ਹੈ ਤੋ ਮੈਂ ਇਸਕਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਤਾ ਹੂਂ। ਮੈਂ ਮਾਨਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕੀ ਮੌਤ ਕਾ ਮਤਲਬ ਏਕ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਟੀਵੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕੀ ਮੌਤ ਹੋਗੀ। ਯਹਾਂ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਟੀਵੀ ਪਤ੍ਰਕਾਰਿਤਾ ਕਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰ੍ਫ ਇਤਨਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾ ਕਿਸੀ ਅਸ਼੍ਲੀਲ ਵੀਡਿਯੋ ਕੋ ਦਿਖਾਏ ਔਰ ਬਿਨਾ ਫੂਹਡ਼ ਹੁਏ ਭੀ ਚੈਨਲ ਚਲਾਯਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਇਸਸੇ ਅਧਿਕ ਮਤਲਬ ਨਿਕਲਨਾ ਗ਼ਲਤ ਹੋਗਾ। ਕ੍ਯੋਂਕਿ ਮੈਂ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ਪਰ ਯੇ ਭੀ ਮਾਨਤਾ ਹੂਂ ਕਿ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਸ੍ਕੂਲ ਔਫ ਜਰ੍ਨਲਿਜ੍ਮ ਕਿਸੀ ਭੀ ਦਿਨ ਆਜ ਤਕ ਸ੍ਕੂਲ ਔਫ ਜਰ੍ਨਲਿਜ੍ਮ ਸੇ ਜ਼੍ਯਾਦਾ ਘਾਤਕ ਹੈ। ਕ੍ਯੋਂ, ਇਸੇ ਸਮਝਾਨੇ ਕੇ ਲਿਏ ਸਿਰ੍ਫ ਏਕ ਛੋਟਾ ਕਿਸ੍ਸਾ ਸੁਨਾਨਾ ਚਾਹੂਂਗਾ।

ਕੁਛ ਸਮਯ ਪਹਲੇ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਨੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਰਕਾਰ ਕੇ ਸਬਸੇ ਅਚ੍ਛੇ ਔਰ ਸਬਸੇ ਖਰਾਬ ਮਂਤ੍ਰਿਯੋਂ ਪਰ ਏਡਿਟਰ੍ਸ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰਾਯਾ ਥਾ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਕੇ ਸਂਪਾਦਕੋਂ ਕੀ ਰਾਯ ਲੀ ਗਈ। ਏਕ ਸੂਚੀ ਤੈਯਾਰ ਕੀ ਗਈ। ਰਾਤ ਆਠ ਬਜੇ ਕੇ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੇਂ ਉਸੇ ਚਲਾਯਾ ਗਯਾ। ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਖਰਾਬ ਮਂਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੀ ਸੂਚੀ ਗਿਰਾ ਦੀ ਗਈ। ਮਗਰ ਅਚ੍ਛੇ ਮਂਤ੍ਰਿਯੋਂ ਕੀ ਸੂਚੀ ਚਲਤੀ ਰਹੀ। ਵੋ ਖਰਾਬ ਮਂਤ੍ਰੀ ਕੌਨ ਥੇ ਔਰ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਨੇ ਵੋ ਸੂਚੀ ਕ੍ਯੋਂ ਗਿਰਾਈ ਇਸ ਪਰ ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਸੇ ਚਰ੍ਚਾ ਕਿਤਾਬ ਮੇਂ ਹੋਗੀ। ਲੇਕਿਨ ਇਸਸੇ ਆਪ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਾ ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ। ਜੋ ਚੈਨਲ ਸਿਰ੍ਫ ਹਲ੍ਕੇ ਸੇ ਦਬਾਵ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਹੀ ਸਰ੍ਵੇ ਕੋ ਤੋਡ਼-ਮਰੋਡ਼ ਸਕਤਾ ਹੈ ਉਸ ਚੈਨਲ ਮੇਂ ਸ੍ਟੇਟ ਕੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧ ਖਡ਼ੇ ਹੋਨੇ ਕਾ ਕਿਤਨਾ ਹੌਸਲਾ ਹੋਗਾ?

ਯਹੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਲਂਬੇ ਸਮਯ ਸੇ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕੋ ਛੋਡ਼ਨੇ ਕਾ ਮਨ ਬਨਾ ਰਹਾ ਥਾ। ਮੇਰੇ ਕਰੀਬੀ ਮੇਰੀ ਉਲਝਨ , ਮੇਰੇ ਦ੍ਵਂਦ ਕੋ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ। ਵੋ ਜਾਨਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕੀ ਝੂਠੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਮੇਂ ਮੁਝੇ ਕਿਸ ਕਦਰ ਘੁਟਨ ਮਹਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਥੀ। ਗ੍ਯਾਰਹ ਸਾਲ ਤਕ ਨੌਕਰੀ ਕਰਤੇ ਕਰਤੇ ਮੇਰੇ ਭੀਤਰ ਕੇ ਪਤ੍ਰਕਾਰ ਨੇ ਦਮ ਤੋਡ਼ ਦਿਯਾ ਥਾ ਔਰ ਵੋ ਏਕ ਬਡ਼ੀ ਵਜਹ ਥੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤਮਾਮ ਘੁਟਨ ਕੇ ਬਾਵਜੂਦ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਕੀ ਨੌਕਰੀ ਛੋਡ਼ਨੇ ਕਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੇ ਪਾ ਰਹਾ ਥਾ। ਮਗਰ ਹਾਲ ਹੀ ਮੇਂ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਪ੍ਰॉਫਿਟ ਸੇ ਏਨਡੀਟੀਵੀ ਇਂਡਿਯਾ ਮੇਂ ਏਕ੍ਸਪੋਰ੍ਟ ਕਿਯੇ ਗਏ ਨਏ ਮੈਨੇਜਿਂਗ ਏਡਿਟਰ ਅਨਿਂਦੋ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਨੇ ਮੁਝੇ ਯੇ ਬਡ਼ਾ ਫੈਸਲਾ ਲੇਨੇ ਕਾ ਬਹਾਨਾ ਦੇ ਦਿਯਾ। ਏਕ ਝਟਕੇ ਮੇਂ ਸਾਰੀ ਉਲਝਨ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਔਰ ਇਸਕੇ ਲਿਏ ਮੈਂ ਉਨਕਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਗੁਜਾਰ ਹੂਂ।

ਸਮਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿਂਹ (०९-१२-०८)

ਜਬ ਜਸ੍ਟਿਸ ਐਸੇ ਹੋਂ ਤੋ ਕੈਸੇ ਬਚੇਗਾ ਦੇਸ਼?

ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਭੀ ਕਮ ਹਿਪ੍ਪੋਕ੍ਰੇਟ ਨਹੀਂ. ਬੀਤੇ ਕੁਛ ਦਿਨੋਂ ਮੇਂ ਦੋ ਅਹਮ ਮਾਮਲੇ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਥੇ. ਏਕ ਜਜੋਂ ਸੇ ਜੁਡ਼ਾ ਮਾਮਲਾ ਔਰ ਦੂਸਰਾ ਨੇਤਾਓਂ, ਪਤ੍ਰਕਾਰੋਂ ਔਰ ਸਮਾਜ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਤਾਕ਼ਤਵਰ ਤਬਕੋਂ ਸੇ ਜੁਡ਼ਾ ਹੁਆ. ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਮਾਮਲੋਂ ਮੇਂ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੀ ਟਿਪ੍ਪਣਿਯੋਂ ਨੇ ਜਜੋਂ ਕੇ ਦੋਹਰੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੋ ਸਾਮਨੇ ਲਾ ਦਿਯਾ. ਪਹਲਾ ਮਾਮਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮਕਾਨ ਪਰ ਗੈਰ ਕਾਨੂਨੀ ਕਬ੍ਜੋਂ ਸੇ ਜੁਡ਼ਾ ਥਾ. ਯੇ ਪਾਂਚ ਅਗਸ੍ਤ ਕੋ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਸਾਮਨੇ ਆਯਾ. ਤਬ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ ਔਰ ਜਸ੍ਟਿਸ ਜੀ ਏਮ ਸਿਂਘਵੀ ਕੀ ਬੇਂਚ ਨੇ ਕਹਾ ਕਿ “ਸਰਕਾਰ ਕਾਨੂਨ ਕਾ ਪਾਲਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਚਾਹਤੀ. ਪਹਲੇ ਯੇ ਕਹਤੇ ਥੇ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਕੋ ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਬਚਾ ਸਕਤਾ ਹੈ, ਮਗਰ ਅਬ ਲਗਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਭੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਤਾ”.

ਦੂਸਰਾ ਮਾਮਲਾ ਆਜ ਅਦਾਲਤ ਮੇਂ ਪੇਸ਼ ਹੁਆ. ਕਰੋਡ਼ੋਂ ਰੁਪਯੇ ਕੇ ਪ੍ਰੋਵਿਡੇਂਟ ਫਂਡ ਘੋਟਾਲੇ ਮੇਂ ਜਜੋਂ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੇ ਜੁਡ਼ਾ ਹੁਆ. ਇਸਮੇਂ ਨਿਚਲੀ ਅਦਾਲਤ ਸੇ ਲੇਕਰ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਜਜ ਭੀ ਸਂਦੇਹ ਕੇ ਘੇਰੇ ਮੇਂ. ਉਨ ਪਰ ਆਰੋਪਿਯੋਂ ਕੀ ਮਦਦ ਕਾ ਸ਼ਕ ਹੈ. ਇਸ ਘੋਟਾਲੇ ਔਰ ਜਜੋਂ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੀ ਜਾਂਚ ਕਿਸਸੇ ਕਰਾਈ ਜਾਏ ਇਸ ਪਰ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਮੇਂ ਸੁਨਵਾਈ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ. ਸੁਨਵਾਈ ਤੀਨ ਜਜੋਂ ਕੀ ਬੇਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਥੀ, ਜਿਨਮੇਂ ਦੋ ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ ਔਰ ਜਸ੍ਟਿਸ ਜੀ ਏਮ ਸਿਂਘਵੀ ਵਹੀ ਥੇ ਜਿਨਕੀ ਬੇਂਚ ਨੇ ਕਹਾ ਥਾ ਕਿ “ਇਸ ਦੇਸ਼ ਕੋ ਭਗਵਾਨ ਭੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਤਾ”. ਮਗਰ ਆਜ ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ ਆਪਾ ਖੋ ਬੈਠੇ. ਹੁਆ ਯੂਂ ਕਿ ਸੁਨਵਾਈ ਕੇ ਦੌਰਾਨ ਵਰਿਸ਼੍ਠ ਵਕੀਲ ਔਰ ਪੂਰ੍ਵ ਕੇਂਦ੍ਰੀਯ ਕਾਨੂਨ ਮਂਤ੍ਰੀ ਸ਼ਾਂਤਿ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਭ੍ਰਸ਼੍ਟ ਜਜੋਂ ਕੋ ਬਚਾਨੇ ਕੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ. ਜਿਸ ਪਰ ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ ਭਡ਼ਕ ਗਏ. ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਭੂਸ਼ਣ ਸੇ ਬਯਾਨ ਵਾਪਸ ਲੇਨੇ ਕੋ ਕਹਾ. ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹੋਂਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿਯਾ ਔਰ ਕਹਾ ਕਿ ਚਾਹੇਂ ਤੋ ਮਾਨਹਾਨਿ ਕਾ ਮੁਕ਼ਦਮਾ ਕਰ ਦੇਂ. ਥੋਡ਼ੀ ਰੁਕਾਵਟ ਕੇ ਬਾਦ ਸੁਨਵਾਈ ਆਗੇ ਬਢ਼ੀ ਤੋ ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ ਨੇ ਕੁਛ ਕਹਾ ਜਿਸ ਪਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਭੂਸ਼ਣ ਕੇ ਬੇਟੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭੂਸ਼ਣ ਨੇ ਕਹਾ ਕਿ ਵੋ ਉਨਕੇ ਸੀਨਿਯਰ ਕੇ ਮੁਂਹ ਮੇਂ ਅਪਨੇ ਸ਼ਬ੍ਦ ਡਾਲ ਰਹੇ ਹੈਂ. ਫਿਰ ਕ੍ਯਾ ਥਾ ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ ਸੁਨਵਾਈ ਬੀਚ ਮੇਂ ਛੋਡ਼ ਕਰ ਉਠ ਗਏ. ਅਬ ਮਾਮਲਾ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਮੁਖ੍ਯ ਨ੍ਯਾਯਾਧੀਸ਼ ਕੇ ਜੀ ਬਾਲਾਕृਸ਼੍ਣਨ ਪਰ ਛੋਡ਼ ਦਿਯਾ ਗਯਾ ਹੈ.

ਅਬ ਆਪ ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾ ਸਕਤੇ ਹੈਂ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰ੍ਟ ਕੇ ਜਜ ਖੁਦ ਕੋ ਖੁਦਾ ਸਮਝਨੇ ਲਗੇ ਹੋਂ ਔਰ ਕਡ਼ੁਵੇ ਸਚ ਕੋ ਬਰ੍ਦਾਸ਼੍ਤ ਕਰਨੇ ਕੀ ਹਿਮ੍ਮਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਰਖਤੇ ਹੋਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਕਾ ਭਗਵਾਨ ਭਲਾ ਕੈਸੇ ਕਰੇ? ਜਸ੍ਟਿਸ ਬੀ ਏਨ ਅਗ੍ਰਵਾਲ (ਜੋ ਚੀਫ ਜਸ੍ਟਿਸ ਕੇ ਬਾਦ ਦੂਸਰੇ ਸਬਸੇ ਸੀਨਿਯਰ ਜਜ ਹੈਂ) ਕੋ ਸੋਚਨਾ ਚਾਹਿਯੇ ਥਾ ਕਿ ਉਨਕੇ ਇਸ ਬਰ੍ਤਾਬ ਸੇ ਅਦਾਲਤ ਸਮ੍ਮਾਨਿਤ ਨਹੀਂ ਬਲ੍ਕਿ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਗੀ. ਸਾਥ ਹੀ ਕਾਨੂਨ ਔਰ ਨ੍ਯਾਯਪਾਲਿਕਾ ਪਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਾ ਯਕੀਨ ਔਰ ਭੀ ਘਟੇਗਾ.