ದೈನಿಕ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ ಕೀ ಸಂಪಾದಕ ಮृಣಾಲ ಪಾಂಡೆ ನೆ ಅಪನೆ ಲೆಖ ಮೆಂ ಕುಛ ಅಹಮ ಮುದ್ದೆ ಉಠಾಎ ಹೈಂ. ಪಹಲಾ ಮುದ್ದಾ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ ಕೆ ಗಿರತೆ ಸ್ತರ ಸೆ ಜುಡ಼ಾ ಹೈ. ಮृಣಾಲ ಪಾಂಡೆ ನೆ ರವಿವಾರ ಕೊ ಅಪನೆ ಕॉಲಮ ಕಸೌಟೀ ಮೆಂ ಲಿಖಾ ಹೈ ಕಿ “ಯಹ ಎಕ ವಿಡಂಬನಾ ಹೀ ಹೈ ಕಿ ಜಿಸ ವಕ್ತ ದುನಿಯಾ ಕೆ ಅನೆಕ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಅಖಬಾರೊಂ ಕೆ ಜನಕ ಔರ ವರಿಷ್ಠ ಪತ್ರಕಾರ, ಇಂಟರನೆಟ ಔರ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಮಂದೀ ಕೀ ದೊಹರೀ ಚುನೌತಿಯೊಂ ಸೆ ಜೂಝತೆ ಹುಎ ನಈ ರಾಹೆಂ ಖೊಜ ರಹೆ ಹೈಂ, ವಹೀಂ ಹಮಾರೆ ದೆಶ ಮೆಂ (ಸಂಭವತ: ಪಹಲೀ ಬಾರ) ಲಹಲಹಾ ಚಲೆ ಜ್ಯಾದಾತರ ಭಾಷಾಈ ಅಖಬಾರೊಂ ಕೊ ಯಹ ಗಲತಫಹಮೀ ಹೊ ಗಈ ಹೈ ಕಿ ಲೊಕತಂತ್ರ ಕಾ ಯಹ ಗೊವರ್ಧನ ಜೊ ಹೈ, ಉನ್ಹೀಂ ಕೀ ಕಾನೀ ಉಂಗಲೀ ಪರ ಟಿಕಾ ಹುಆ ಹೈ। ಇಸಲಿಎ ವೆ ಕಾನೂನ ಸೆ ಭೀ ಊಪರ ಹೈಂ”।
ಯಹೀ ನಹೀಂ ಅಖಬಾರೊಂ ಕೀ ಹಕೀಕತ ಕೊ ಬಯಾಂ ಕರನೆ ಕೆ ಬಾದ ವೊ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಕೆ ಎಕ ಸಚ ಕೊ ಬಡ಼ೀ ಬೆಬಾಕೀ ಸೆ ಬಯಾಂ ಕರತೀ ಹೈಂ. ಉನಕೆ ಮುತಾಬಿಕ “ಐಸೆ ತಮಾಮ ಉದಾಹರಣ ಆಪಕೊ ವಹಾಂ ಮಿಲ ಜಾಎಂಗೆ, ಜಹಾಂ ಹಿನ್ದೀ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ನೆ ಛೊಟೆ-ಬಡ಼ೆ ಶಹರೊಂ ಮೆಂ ಮೀಡಿಯಾ ಮೆಂ ಖಬರ ದೆನೆ ಯಾ ಛಿಪಾನೆ ಕೀ ಅಪನೀ ಶಕ್ತಿ ಕೆ ಬೂತೆ ಎಕ ಮಾಫಿಯಾನುಮಾ ದಬದಬಾ ಬನಾ ಲಿಯಾ ಹೈ”। ವೊ ಇಸೆ ಔರ ಭೀ ಆಗೆ ಬಢ಼ಾತೀ ಹೈಂ। ವೊ ಕಹತೀ ಹೈಂ ಕಿ ಚಂದ ಭಾಷಾಈ ಪತ್ರಕಾರ ದಲಾಲೀ ಕೆ ಸ್ತರ ಪರ ಉತರ ಆಎ ಹೈಂ। “ವೊ (ಪತ್ರಕಾರ) ಸರಕಾರೀ ನಿಯುಕ್ತಿಯಾಂ, ತಬಾದಲೊಂ ಔರ ಪ್ರೊನ್ನತಿಯೊಂ ಮೆಂ ಬಿಚೌಲಿಯಾ ಬನಕರ ಗರೀಬೊಂ ಸೆ ಪೈಸೆ ಭೀ ವಸೂಲ ರಹೆ ಹೈಂ ಔರ ಭ್ರಷ್ಟ ಸತ್ತಾರೂಢ಼ ನೆತಾಒಂ ಕೊ ಮುಫ್ತ ಮೆಂ ಒಬಲಾಇಜ ಕರಕೆ ಉನಸೆ ಸಸ್ತೆ ಮೆಂ ಜಮೀನೀ ಔರ ಖದಾನೀ ಪಟ್ಟೆ ಹಾಸಿಲ ಕರ ರಹೆ ಹೈಂ, ಇಸಕೆ ಭೀ ಕಈ ಚರ್ಚೆ ಹೈಂ”।
ಸಾಫ ಹೈ ಕಿ ಮृಣಾಲ ಪಾಂಡೆ ನೆ ಭಾಷಾಈ ಸಂಸ್ಥಾನೊಂ ಔರ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಪರ ಯೆ ಬಹುತ ಸಂಗೀನ ಆರೊಪ ಲಗಾಎ ಹೈಂ। ಲೆಕಿನ ಅಪನೆ ಇಸ ಲೆಖ ಮೆಂ ಉನ್ಹೊಂನೆ ಕಿಸೀ ಎಕ ಸಂಸ್ಥಾ ಔರ ಪತ್ರಕಾರ ಕಾ ನಾಮ ತಕ ನಹೀಂ ಲಿಯಾ ಹೈ। ಯೆ ಬಹುತ ಹೀ ಜನರಲಾಇಜ್ಡ ಸ್ಟೆಟಮೆಂಟ ಹೈ ಔರ ಐಸೆ ಸ್ಟೆಟಮೆಂಟ ಕಾ ಕೊಈ ಮತಲಬ ನಹೀಂ ಹೊತಾ। ಮಗರ ಮृಣಾಲ ಪಾಂಡೆ ಕೊಈ ಮಾಮೂಲೀ ಶಖ್ಸ ನಹೀಂ ಹೈಂ। ವೊ ಎಕ ಅನುಭವೀ ಪತ್ರಕಾರ ಹೈಂ। ಎಕ ಬಡ಼ೆ ಔರ ಸಮ್ಮಾನಿತ ಅಖಬಾರ ಕೀ ಸಂಪಾದಕ ಹೈಂ। ಕಈ ಕಿತಾಬೆಂ ಲಿಖ ಚುಕೀ ಹೈಂ। ಇಸಲಿಎ ಉನಕೆ ಆರೊಪೊಂ ಕೊ ಗಂಭೀರತಾ ಸೆ ಲೆನಾ ಚಾಹಿಯೆ। ಸೊಚನಾ ಚಾಹಿಯೆ ಕಿ ಯೆ ಸ್ಥಿತಿ ಕ್ಯೊಂ ಹುಈ ಹೈ? ಕ್ಯೊಂ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಕಾ ಸಮ್ಮಾನ ಘಟಾ? ಔರ ಕ್ಯೊಂ ಪತ್ರಕಾರ ದಲಾಲ ಬನ ಗಎ? ಇಸೆ ಸಮಝನಾ ಆಸಾನ ನಹೀಂ ಹೈ ಮಗರ ಜ್ಯಾದಾ ಮುಶ್ಕಿಲ ಭೀ ನಹೀಂ।
ಮृಣಾಲ ಕೆ ಲೆಖ ಸೆ ಉಠೆ ಸವಾಲೊಂ ಕಾ ಆಧಾ ಜವಾಬ ಉನಕೆ ಲೆಖ ಕೆ ಪಹಲೆ ಹಿಸ್ಸೆ ಮೆಂ ಹೈಂ। ಆಧಾ ಇಸಲಿಎ ಕಿ ಉನ್ಹೊಂನೆ ಆಧಾ ಸಚ ಹೀ ಲಿಖಾ ಹೈ। ಶಾಯದ ಪೂರಾ ಸಚ ಲಿಖನೆ ಕಾ ಸಾಹಸ ಉನಮೆಂ ನಹೀಂ ಥಾ। ಮृಣಾಲ ಲಿಖತೀ ಹೈಂ ಕಿ “ಪಾಠಕೊಂ ಕೊ ಸಬಸೆ ಸಸ್ತಾ ಅಖಬಾರ ದೆನೆ ಕೀ ಹೊಡ಼ ಮೆಂ ಅಖಬಾರ ದಾಮೀ ವಿಜ್ಞಾಪನೊಂ ಕೆ ಬೂತೆ ಅಪನೀ ಅಸಲೀ ಲಾಗತ ಸೆ ಕಹೀಂ ಕಮ (ಲಗಭಗ 1/10ವೀಂ) ಕೀಮತ ಪರ ಬೆಚೆ ಜಾತೆ ರಹೆ ಹೈಂ। ಔರ ಇಧರ ಬಾಜಾರ ಕೀ ಮಂದೀ ಕೆ ಕಾರಣ ವಹ ವಿಜ್ಞಾಪನೀ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಲಗಾತಾರ ಘಟತೀ ಜಾ ರಹೀ ಹೈ”।
ಯಹಾಂ ಪಾಠಕೊಂ ಕೊ ಸಬಸೆ ಸಸ್ತಾ ಅಖಬಾರ ದೆನೆ ಕೀ ಹೊಡ಼ ನಹೀಂ ಥೀ। ಜಬ ಟಾಇಮ್ಸ ಆಫ ಇಂಡಿಯಾ ಔರ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ ಟಾಇಮ್ಸ ಮೆಂ ದಾಮ ಕಮ ಕರನೆ ಕೀ ಹೊಡ಼ ಶುರೂ ಹುಈ ತೊ ಯಕೀನನ ಉಸಕಾ ಮಕಸದ ಜ್ಯಾದಾ ಸೆ ಜ್ಯಾದಾ ಪಾಠಕ ಬಟೊರನಾ ಥಾ। ಮಗರ ಇಸಲಿಎ ನಹೀಂ ಕಿ ಜ್ಯಾದಾ ಅಖಬಾರ ಬೆಚ ಕರ ಜ್ಯಾದಾ ಮುನಾಫಾ ಕಮಾಎಂಗೆ, ಬಲ್ಕಿ ಇಸಲಿಎ ಕಿ ಕಂಪನಿಯೊಂ ಕೊ ಯೆ ಕಹಾ ಜಾ ಸಕೆ ಕಿ ಹಮಾರಾ ಅಖಬಾರ ಸಬಸೆ ಜ್ಯಾದಾ ಬಿಕತಾ ಹೈ (ಛಪತಾ ಹೈ) ಇಸಲಿಎ ಆಪ ಹಮೆಂ ವಿಜ್ಞಾಪನ ಜ್ಯಾದಾ ದೆಂ। ಇಸ ತರಹ ಇನ ಬಡ಼ೆ ಅಖಬಾರೊಂ ನೆ ಪಾಠಕೊಂ ಕೆ ಪೈಸೆ ಸೆ ಜ್ಯಾದಾ ಅಹಮಿಯತ ವಿಜ್ಞಾಪನೊಂ ಕೊ ದೀ। ಯಹೀ ವಜಹ ಹೈ ಕಿ ಆಗೆ ಚಲ ಕರ ಇನ್ಹೊಂನೆ ಪಾಠಕೊಂ ಸೆ ಜ್ಯಾದಾ ಹಿತ ಕಂಪನಿಯೊಂ ಕಾ ಸಾಧಾ। ವಿಜ್ಞಾಪನೊಂ ಕೆ ಲಿಎ ಯೆ ಪಾಠಕೊಂ ಕೆ ಹಿತೊಂ ಸೆ ಸಮಝೌತಾ ಕರನೆ ಮೆಂ ಗುರೆಜ ನಹೀಂ ಕರತೆ। ಕುಛ ಖಬರೊಂ ಕೊ ದಬಾನೆ ಔರ ಕುಛ ಖಬರೊಂ ಕೊ ಖೆಲನೆ ಕಾ ಮಕಸದ ಭೀ ಕಂಪನಿಯೊಂ ಸೆ ಸಂಬಂಧೊಂ ಕೆ ಆಧಾರ ಪರ ತಯ ಹೊತಾ ಹೈ।
ಅಬ ಇಸೀ ಸಚ ಕಾ ದೂಸರಾ ಪಹಲೂ। ಆಪ ಸಬಕೊ ಮಾಲೂಮ ಹೊಗಾ ಕಿ ಕುಛ ದಿನ ಪಹಲೆ ಅಖಬಾರೊಂ ಕೆ ನುಮಾಇಂದೊಂ ನೆ ಸರಕಾರ ಕೆ ಸಾಮನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮಂದೀ ಸೆ ಉಠೀ ಮುಶ್ಕಿಲೊಂ ಕಾ ಜಿಕ್ರ ಕಿಯಾ ಥಾ। ಜಿಸಕೆ ಬಾದ ಸರಕಾರೀ ವಿಜ್ಞಾಪನೊಂ ಕಾ ಕೊಟಾ ಬಢ಼ಾ ದಿಯಾ ಗಯಾ। ಪ್ರಾಣವಾಯು ಪಂಪ ಹೊನೆ ಲಗೀ। ಫೆಂಫಡ಼ೊಂ ಮೆಂ ನಈ ಜಾನ ಆ ಗಈ। ಆಖಿರ ಸರಕಾರೀ ವಿಜ್ಞಾಪನ ಕಿಸಕೆ ಜರಿಯೆ ಮಿಲತೆ ಹೈಂ? ನೆತಾ ಔರ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಂ ಕೆ ಜರಿಯೆ। ಜಬ ನೆತಾ ಔರ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಂ ಕಾ ಅಹಸಾನ ಇನ ಅಖಬಾರೊಂ ಪರ ಇತನಾ ಬಡ಼ಾ ಹೊ ತೊ ಯೆ ಉನಕೆ ಖಿಲಾಫ ಕೈಸೆ ಲಿಖೆಂ ಔರ ಕೈಸೆ ಛಾಪೆ? ಯೆ ದಲಾಲೀ ಕಾ ಎಕ ಬಡ಼ಾ ಸಚ ಹೈ। ನಿಚಲೆ ಸ್ತರ ಪರ ಮೌಜೂದ ಭಾಷಾಈ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಔರ ಅಖಬಾರೊಂ ಕೀ ಇತನೀ ಔಕಾತ ನಹೀಂ ಕಿ ವೊ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ ಕೆ ಮುಂಹ ಪರ ಕಾಲಿಖ ಪೊತ ಸಕೆಂ... ಉನಕೀ ಇತನೀ ಹೈಸಿಯತ ನಹೀಂ ಕಿ ವೊ ಲೊಕತಂತ್ರ ಕಾ ಸೌದಾ ಕರ ಸಕೆಂ... ಸಚ ಯಹೀ ಹೈ ಕಿ ಯೆ ಕಾಮ ಬಡ಼ೆ ಅಖಬಾರೊಂ ಔರ ಬಡ಼ೆ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ನೆ ಕಿಯಾ ಹೈ। ಇಸಲಿಎ ಭಲಾ ತೊ ಯಹೀ ಹೊತಾ ಕಿ ಮृಣಾಲ ಪಾಂಡೆ ಅಪನಾ ನಿಶಾನಾ ಸಬಸೆ ಪಹಲೆ ಉನ ಬಡ಼ೆ ದಲಾಲೊಂ ಕೀ ತರಫ ಸಾಧತೀ। ಲೆಕಿನ ಉನ್ಹೊಂನೆ ಐಸಾ ನಹೀಂ ಕಿಯಾ। ಫಿರ ಭೀ ಉನ್ಹೊಂನೆ ಆಧಾ ಹೀ ಸಹೀ ಎಕ ಸಚ ಬಯಾಂ ಕರನೆ ಕಾ ಸಾಹಸ ತೊ ಕಿಯಾ ಹೈ। ಇಸಕೆ ಲಿಎ ಉನ್ಹೆಂ ಸಾಧುವಾದ।
ಅಬ ಮृಣಾಲ ಕಾ ಎಕ ಔರ ಆರೊಪ। ಉನ್ಹೊಂನೆ ಯೆ ಆರೊಪ ಇಂಟರನೆಟ ಔರ ಬ್ಲॉಗ ಜಗತ ಕೆ ಕುಛ ಗಿದ್ಧೊಂ ಪರ ಲಗಾಎ ಹೈಂ। ಮृಣಾಲ ಲಿಖತೀ ಹೈಂ ಕಿ “ಇಂಟರನೆಟ ಪರ ಕುಛೆಕ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ನೆ ಬ್ಲಾಗ ಜಗತ ಕೀ ರಾಹ ಜಾ ಪಕಡ಼ೀ ಹೈ, ಜಹಾಂ ವೆ ಜಿಹಾದಿಯೊಂ ಕೀ ಮುದ್ರಾ ಮೆಂ ರೊಜ ಕೀಚಡ಼ ಉಛಾಲನೆ ವಾಲೀ ಢೆರೊಂ ಗೈರ-ಜಿಮ್ಮೆದಾರ ಔರ ಅಪುಷ್ಟ ಖಬರೆಂ ಛಾಪ ಕರ ಭಾಷಾಯೀ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ ಕೀ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಛವಿ ಕೊ ಔರ ಭೀ ಆಗೆ ಬಢ಼ಾ ರಹೆ ಹೈಂ। ಊಂಚೆ ಪದ ಪರ ಬೈಠೆ ವೆ ವರಿಷ್ಠ ಪತ್ರಕಾರ ಯಾ ನಾಗರಿಕ ಉನಕೆ ಪ್ರಿಯ ಶಿಕಾರ ಹೈಂ, ಜಿನ ಪರ ಹಮಲಾ ಬೊಲ ಕರ ವೆ ಅಪನೆ ಕ್ಷುದ್ರ ಅಹಂ ಕೊ ತೊ ತುಷ್ಟ ಕರತೆ ಹೀ ಹೈಂ, ದೂಸರೀ ಒರ ಪಾಠಕೊಂ ಕೆ ಆಗೆ ಸೀನಾ ಠೊಂಕ ಕರ ಕಹತೆ ಹೈಂ ಕಿ ಉನ್ಹೊಂನೆ ಖೊಜೀ ಪತ್ರಕಾರ ಹೊನೆ ಕೆ ನಾತೆ ನಿಡರತಾ ಸೆ ಬಡ಼ೆ-ಬಡ಼ೊಂ ಪರ ಹಲ್ಲಾ ಬೊಲ ದಿಯಾ ಹೈ। ಯಹಾಂ ಜಿನ ಪರ ಲಗಾತಾರ ಅನರ್ಗಲ ಆಕ್ಷೆಪ ಲಗಾಎ ಜಾ ರಹೆ ಹೊಂ, ವೆ ದುವಿಧಾ ಸೆ ಭರ ಜೊತೆ ಹೈಂ, ಕಿ ವೆ ಇಸ ಇಕತರಫಾ ಸ್ಥಿತಿ ಕಾ ಕ್ಯಾ ಕರೆಂ? ಕ್ಯಾ ಘಟಿಯಾ ಸ್ತರ ಕೆ ಆಧಾರಹೀನ ತಥ್ಯೊಂ ಪರ ಲಂಬೆ ಪ್ರತಿವಾದ ಜಾರೀ ಕರನಾ ಜರೂರೀ ಯಾ ಶೊಭನೀಯ ಹೊಗಾ? ಪರ ಪ್ರತಿಕಾರ ನ ಕಿಯಾ, ತೊ ಶಾಲೀನ ಮೌನ ಕೆ ಔರ ಭೀ ಊಲಜಲೂಲ ಅರ್ಥ ನಿಕಾಲೆ ತಥಾ ಪ್ರಚಾರಿತ ಕಿಎ ಜಾಎಂಗೆ”। ಯೆ ಮಸಲಾ ಬಹುತ ಗಂಭೀರ ಹೈ। ಅಗರ ಕೊಈ ಸಿರ್ಫ ಅಪನೀ ಕ್ಷುದ್ರ ಅಹಮ್ ಕೊ ತುಷ್ಟ ಕರನೆ ಕೆ ಲಿಎ ಔರ ಬತೌರ ಖೊಜೀ ಪತ್ರಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕರನೆ ಕೆ ಲಿಎ ಐಸಾ ಕರ ರಹಾ ಹೈ ತೊ ಉಸೆ ದಂಡ ಮಿಲನಾ ಚಾಹಿಯೆ। ಕಿಸೀ ಕೊ ಭೀ ಯಹ ಹಕ ನಹೀಂ ಕಿ ವೊ ಬಿನಾ ಕಿಸೀ ಸಬೂತ ದೂಸರೊಂ ಪರ ಕೊಈ ಆರೊಪ ಲಗಾಎ ಯಾ ಫಬ್ತಿಯಾಂ ಕಸೆ। ಐಸೆ ಲೊಗೊಂ ಕೆ ಖಿಲಾಫ ಸಖ್ತ ಕಾರ್ರವಾಈ ಹೊನೀ ಚಾಹಿಯೆ। ಕೆಸ ದರ್ಜ ಕಿಯಾ ಜಾನಾ ಚಾಹಿಯೆ। ಲೆಕಿನ ಕೆಸ ನ್ಯಾಯ ಪಾನೆ ಕೀ ಮಂಶಾ ಸೆ ದರ್ಜ ಹೊ ತೊ ಠೀಕ ಹೈ, ಪರೆಶಾನ ಕರನೆ ಕೀ ಮಂಶಾ ಸೆ ನಹೀಂ। ಹಾಲ ಹೀ ಮೆಂ ಕುಛ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ನೆ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಪರ ಔರ ಕುಛ ಅಖಬಾರೊಂ ನೆ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಪರ ಜೊ ಕೆಸ ದರ್ಜ ಕಿಯೆ ಹೈಂ ಉನಮೆಂ ನ್ಯಾಯ ಪಾನೆ ಕೀ ಮಂಶಾ ಕಮ ಅಪನೀ ತಾಕತ ಕೆ ಜರಿಯೆ ದೂಸರೊಂ ಕೊ ಪರೆಶಾನ ಕರನೆ ಕೀ ಮಂಶಾ ಜ್ಯಾದಾ ರಹೀ ಹೈ।
ಇಸೀ ಸೆ ಜುಡ಼ೀ ಎಕ ಔರ ಬಾತ। ಅಖಬಾರ ಅಗರ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ ಕಾ ಅತೀತ ಔರ ವರ್ತಮಾನ ಹೈಂ ತೊ ಇಂಟರನೆಟ ಔರ ಬ್ಲॉಗ ಭವಿಷ್ಯ। ಎಕ ಸಂವೆದನಶೀಲ ಶಖ್ಸ ಅಪನೆ ಭವಿಷ್ಯ ಕೊ ಹೆಯ ದृಷ್ಟಿ ಸೆ ದೆಖೆ ಯೆ ಸಹೀ ನಹೀಂ। ಇಂಟರನೆಟ ಔರ ಬ್ಲॉಗ ನೆ ಯೆ ಸುವಿಧಾ ದೀ ಹೈ ಕಿ ಕೊಈ ಪತ್ರಕಾರ ಅಗರ ಚಾಹೆ ತೊ ಮುಫ್ತ ಮೆಂ ಯಾ ಫಿರ ಚಂದ ಪೈಸೊಂ ಮೆಂ ಅಪನೀ ಬಾತ ಪಾಠಕೊಂ ತಕ ಪಹುಂಚಾ ಸಕೆ। ವೊ ಬಾತ ಜಿಸೆ ಛಾಪನೆ ಔರ ದಿಖಾನೆ ಕಾ ಸಾಹಸ ನಾ ತೊ ಅಖಬಾರೊಂ ಮೆಂ ಹೈ ಔರ ನಾ ಹೀ ಟೀವೀ ನ್ಯೂಜ ಚೈನಲೊಂ ಮೆಂ। ಇಸ ಲಿಹಾಜ ಸೆ ದೆಖೆಂ ತೊ ಬ್ಲॉಗ ಔರ ಇಂಟರನೆಟ ನೆ ಬಹುತ ಸೆ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಕೊ ಅಪನಾ ಕರ್ಮ ಔರ ಧರ್ಮ ಪೂರಾ ಕರನೆ ಕೀ ಸಹೂಲಿಯತ ದೀ ಹೈ। ಸಾಥ ಹೀ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಪರ ಸಂಸ್ಥಾಒಂ ಕೀ ತರಹ ಸೆ ಹೊ ರಹೆ ಅನ್ಯಾಯ ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಬೊಲನೆ ಕೆ ಮಂಚ ದಿಯಾ ಹೈ। ಸೂಚನಾ ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಔರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೀ ಆಜಾದೀ ಕೊ ನಯಾ ಆಯಾಮ ದಿಯಾ ಹೈ। ಯೆ ಬಹುತ ಬೆಹತರೀನ ಚೀಜ ಹೈ ಔರ ಇಸಲಿಎ ಜಬ ಮृಣಾಲ ಯೆ ಕಹತೀ ಹೈಂ ಕಿ “ಕ್ಯಾ ಆಪ ಜಾನತೆ ಹೆಂ ಕಿ ಆಜ ಭೀ ಇಂಟರನೆಟ ಪರ 85 ಪ್ರತಿಶತ ಖಬರೊಂ ಕಾ ಸ್ರೊತ ಪ್ರಿಂಟ ಮೀಡಿಯಾ ಹೀ ಹೈ। ವಜಹ ಯಹ, ಕಿ ಸರ್ಚ ಇಂಜಿನ ಗೂಗಲ ಹೊ ಅಥವಾ ಯಾಹೂ, ದುನಿಯಾಭರ ಮೆಂ ಅಪನೆ ಮಂಜೆ ಹುಎ ಸಂವಾದದಾತಾಒಂ ಕೀ ಬಡ಼ೀ ಫೌಜ ತೈನಾತ ಕರನೆ ಕೀ ದಿಶಾ ಮೆಂ ಅಭೀ ಕಿಸೀ ಇಂಟರನೆಟ ಸ್ರೊತ ನೆ ಖರ್ಚಾ ನಹೀಂ ಕಿಯಾ ಹೈ। ಔರ ವಹ ಕರೆ ಭೀ, ತೊ ರಾತೊಂರಾತ ಅಖಬಾರ ಕೆ ಕುಶಲ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಜೈಸೀ ಟೀಮ ವಹ ಖಡ಼ೀ ನಹೀಂ ಕರ ಸಕೆಂಗೆ” ತೊ ವೊ ಗಲತ ಕಹತೀ ಹೈಂ। ಇಸಸೆ ಜಾಹಿರ ಹೊತಾ ಹೈ ಕಿ ಉನ್ಹೆಂ ಇಂಟರನೆಟ ಕಾ “ಕ...ಖ...ಗ...” ಭೀ ನಹೀಂ ಮಾಲೂಮ। ಯಹೀ ತೊ ಇಂಟರನೆಟ ಕೀ ಖಾಸಿಯತ ಹೈ ಕಿ ಉಸೆ ಐಸಾ ಕುಛ ಭೀ ಕರನೆ ಕೀ ಜರೂರತ ನಹೀಂ। ಅಮೆರಿಕಾ ಸೆ ಲೆಕರ ಭಾರತ ಕೆ ಎಕ ಛೊಟೆ ಕಸ್ಬೆ ಮೆಂ ಬೈಠಾ ಲೆಖಕ ಅಪನೀ ಬ್ಲॉಗ ಯಾ ಸಾಇಟ ಪರ ಜೊ ಕುಛ ಭೀ ಲಿಖ ರಹಾ ಹೈ ವೊ ಪೂರೀ ದುನಿಯಾ ಕೆ ಲಿಎ ಉಪಲಬ್ಧ ಹೈ। ಅಗರ ಆಪಕೊ ಜರೂರತ ಹೊ ತೊ ಆಪ ಉಸ ಖಬರ ಯಾ ವಿಚಾರ ಕೊ ಪಢ಼ೆಂ। ಉಸಕೆ ಬಾರೆ ಮೆಂ ತಹಕೀಕಾತ ಕರ ಲೆಂ। ಎಕ ದೊ ಜಗಹೊಂ ಸೆ ಉಸಕೀ ಜಾಂಚ ಕರ ಲೆಂ। ಅಗರ ವೊ ಬಾತ ಗಲತ ಹೈ ತೊ ಉಸೆ ಛೊಡ಼ ದೆಂ। ಅಗರ ಸಹೀ ಹೈ ತೊ ಉಸಕಾ ಇಸ್ತೆಮಾಲ ಕರ ಲೆಂ। ಘರ ಔರ ದಫ್ತರೊಂ ಮೆಂ ಬೈಠ ಕರ ಲಿಖ ರಹೆ ಹಜಾರೊಂ, ಲಾಖೊಂ, ಕರೊಡ಼ೊಂ ಕೀ ಸಂಖ್ಯಾ ಮೆಂ ಯೆ ಲೊಗ ಹೀ ತೊ ಇಂಟರನೆಟ ಕೀ ಅಸಲೀ ತಾಕತ ಹೈಂ। ಯೆ ಇಂಟರನೆಟ ಕೆ ರಿಪೊರ್ಟರ, ಲೆಖಕ, ವಿಚಾರಕ ಔರ ಸಂಪಾದಕ... ಸಬಕುಛ ಹೈಂ। ಗೂಗಲ ತೊ ಸರ್ಚ ಇಂಜನ ಹೈ ಔರ ಇಸ ಸರ್ಚ ಇಂಜನ ನೆ ಇಂಟರನೆಟ ಕೆ ಇನ ತಮಾಮ ರಿಪೊರ್ಟರೊಂ, ಲೆಖಕೊಂ ಔರ ವಿಚಾರಕೊಂ ಕೊ ಎಕ ದೂಸರೆ ಸೆ ಜೊಡ಼ ದಿಯಾ ಹೈ।
ಅಬ ಆಖಿರೀ ಬಾತ। ಅಗರ ಕಿಸೀ ಅಖಬಾರ ಮೆಂ ಇಂಟರನೆಟ ವಿಂಗ ಹೈ ತೊ ಉಸ ವೆಬ ವಿಂಗ ಕಾ ಅಪನಾ ಅಲಗ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೈ। ಜಿಸ ತರಹ ಆಪ ಅಖಬಾರ ಕೆ ಮಾಲಿಕ ಕೆ ತಮಾಮ ಕಾರೊಬಾರೊಂ ಕೊ ಅಖಬಾರ ಕಾ ಕಾರೊಬಾರ ನಹೀಂ ಮಾನ ಸಕತೆ ಠೀಕ ಉಸೀ ತರಹ ವೆಬಸಾಇಟ ಕೊ ಭೀ ಅಖಬಾರ ಕೀ ಮಿಲ್ಕಿಯತ ನಹೀಂ ಸಮಝನಾ ಚಾಹಿಯೆ। ಯೆ ಭೀ ನಹೀಂ ಸಮಝನಾ ಚಾಹಿಯೆ ಕಿ ವೆಬಸಾಇಟ ಪರ ಕಾಮ ಕರ ರಹಾ ಪತ್ರಕಾರ ಕಿಸೀ ಮಾಯನೆ ಮೆಂ ಅಖಬಾರೊಂ ಕೆ ದಿಗ್ಗಜ ಪತ್ರಕಾರೊಂ ಸೆ ಕಮತರ ಹೈ। ಹೊ ಸಕತಾ ಹೈ ಕಿ ಕಮ್ಪ್ಯೂಟರ ಕೆ ಸಾಮನೆ ಬೈಠ ಕರ ಠುಕ... ಠುಕ ಕರತಾ ವಹೀ ನಯಾ ಪತ್ರಕಾರ ಭವಿಷ್ಯ ಮೆಂ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ ಕಾ ನಾಮ ರೊಶನ ಕರ ಜಾಎ।