സുദര്ശന

മിത്രൊം, രാമചരിതമാനസ കാ പാഠ അപകെ അഗബ-ബഗബ മെം കഭീ ന കഭീ തൊ ഹുആ ഹീ ഹൊഗാ । ആപകെ ഘര മെം ഭീ ഹുആ ഹൊ യാ പ്ബാനിംഗ ചബ രഹീ ഹൊഗീ ഇസ നവരാത്ര മെം പീട ദെനെ കീ । ഹെ രാമചംദ്ര ജീ! മുഝകൊ മാഫ കര ദൊ । മൈം തുമ്ഹാരെ ഭക്തൊം പര വ്യംഗ്യ കരനെ ജാ രഹാ ഹൂം । ഫിബഹാബ മെരെ പड़ൊസ മെം ബാബകാണ്ഡ ബൊഹനീ കര ചുകാ ഹൈ । മുഝകൊ സമഝ മെം നഹീം ആതാ കി ഭൊംപൂ കാ അവിഷ്കാര ഹൊനെ കെ പഹബെ രാമായണ പാഠ ഓര അജാന കിസ തരഹ സെ കീ ജാതീ ഥീ । കെംദ്ര സെ 100 മീടര കീ ദൂരീ തക കെ സഭീ മകാനൊം കെ ഖിड़കീ ദരവാജെ പൂരീ കുശബതാ കെ സാഥ ബംദ ഹൊംഗെ । ഉനമെം രഹനെ വാബെ കാനൊം മെം രൂഈ ഠൂംസ കര ബൈഠെ ഹൊംഗെ । ഉനകൊ ശ്രീ രാമ 24 ഘംടെ തക ബഗാതാര യാദ ആയെംഗെ । സാഥ ഹീ യാദ ആയെംഗെ ഭയാനക രാക്ഷസ ഓര ഉത്പാതീ ശൊര മചാതെ ഉദ്ദംഡ വാനര । ”പ്രഭൂ തുമ്ഹാരീ ഫൊടൊ കെ സാമനെ ഹീ തൊ ഇതനാ ശൊര ഹൊ രഹാ ഹൊഗാ । ക്യാ തുമ്ഹാരാ സിര ദര്ദ സെ നഹീം ഫടതാ ?”

രാമായണ ബൈഠാനെ കെ ദൊ ദിന പഹബെ സെ ഹീ തൈയാരീയാം ശുരൂ ഹൊ ജാതീ ഹൈ । ഉന വിശെഷജ്ഞൊം കീ ബിസ്ട ബനാഈ ജാതീ ഹൈം ജൊ ഢൊബക, മംജീരാ പീടനെ മെം ഓര ഹരമൊനിയമ ക്യാം-ക്യാം കരനെ മെം സിധ്ദഹസ്ത ഹൈം । ”അരെ രാകെശ കെ സാബെ സുരിംദര കൊ ഫൊന കിയാ കി നഹീം । ടൌപ കീ രാമായണ ഗാതാ ഹൈ । ” സുരിംദര ഭാഈ കൌബെജ മെം ”മെരീ പെംട ഭീ സെക്സീ” ഗാതെ ഹൈം ഓര രാമായണ മെം ചൌപാഈ ഭീ ഉസീ ധുന പര രഗെദ ദെതെ ഹൈം । ചാഹെ ദശരഥ ഹാ രാമ! കാ വിബാപ കര സ്വര്ഗവാസീ ഹൊ രഹെ ഹൊം യാ സീതാ ജീ രാവണ കൊ തിനകാ ദിഖ കര ധമകാ രഹീ ഹൊതീ ഹൈം പര സുരിംദര ഭാഈ ”ഗൊരെ ഗൊരെ മുഖड़െ പര കാബാ കാബാ ചശ്മാ” ഗാ രഹെ ഹൊതെ ഹൈം । തുബസീദാസ ജീ ഊപര ബൈഠെ സൊചതെ ഹൊംഗെ ഥൊड़ാ ബെട പൈദാ ഹുയെ ഹൊതാ തൊ ബാബീവുഡ മെം അച്ഛാ ചാംസ ഥാ । യാ ഫിര ഹാഥ ജൊड़ കര രാമചംദ്ര ജീ സെ മാഫീ മാംഗതെ ”പ്രഭൂ മുഝകൊ മാഫ കര ദൊ । മുഝകൊ നഹീം പതാ ഥാ കി ആപകീ കഥാ കീ കഭീ ഏസീ ദുര്ഗതീ ഭീ ഹൊ സകതീ ഹൈ ।”

”ചുന്നു ബെടാ, തുമ്ഹാരെ ദൊസ്തൊം കൊ ഖബര കര ദീ കി നഹീം । തുമ ബൊഗ അഭീ സൊ ജാഒ, രാത കൊ തുമ്ഹീ ബൊഗൊ കൊ ഖീംചനാ ഹൈ ।” എക എഹസാന ഹൈ രാമജീ പര । തുമ്ഹാരീ കന്വെസിംഗ കര രഹെ ഹൈം രഘുപതി ഓര ക്യാ ചാഹിയെ തുമ്ഹെം । എക മഹാത്മാ കെ പ്രവചന മെം സുനാ ഥാ കി ജഹാം കഹീം ശ്രീ രാമ കഥാ ഹൊതീ ഹൈ, ബജരംഗബബീ വഹാം എക ബാര ജരൂര പഹുംചതെ ഹൈം । ഗബത ഹൈ । ജഹാം കഹീം ഭീ ബാഉഡസ്പീകര ബാംധ കര രാമ കഥാ ഹൊ രഹീ ഹൊഗീ, ബജരംഗബബീ ക്യാ ജൊ ഭീ ദെവതാ ആസ-പാസ ഹൊഗാ സിര പര പൈര രഖ കര ഭാഗെഗാ । ഇതനീ ചിബ്ബഹടൊം ഓര ധ്വനി പ്രദൂഷണ മെം സിര്ഫ പൂड़ീ-പംജീരീ കീ ആസ വാബെ രൂകെംഗെ ഓര കൊഈ നഹീം ।

രാമായണ പാഠ കാ ജബ ഇതനാ പ്രഭാവ ഹൈ തബ ശ്രീ രാമ നെ ഫാബതു മെം ഹീ രാവണ സെ ഇതനാ ബംബാ യുധ്ദ കിയാ । ബാനരീ സെനാ കീ ഭീ ജരൂരത നഹീ പड़തീ । അയൊധ്യാ സെ എക ദര്ജന രാമായണ പാഠ കരനെ വാബെ ഗവൈയെ ബുബാകര ബംകാ കെ സാമനെ അഖംഡ രാമായണ ശുരൂ കരവാ ദെതെ । രാവണ പഗബാ ജാതാ । ദൌड़ാ ചബാ ആതാ ഓര നിവെദന കരതാ । ഹെ രാമ! യെ ചിബ്ബഹടൊ ബംദ കരവാഒ, യെ രഹീ തുമ്ഹാരീ സീതാ ।

രാമയണ ബൈഠാനാ എക യജ്ഞ ഹൈ । ബड़ീ മുശ്കിബ സെ ഗാനെ വാബെ മിബ പാതെ ഹൈം । വൊ ഭീ എക-ദൊ ഘംടാ കാട കര ചബ ദെതെം ഹൈം । ദിന തൊ കട ജാതാ ഹൈ പര രാത മെം ക്യാ കിയാ ജായെ । സ്പെശബ ഇംസ്ട്രക്ശന ദിയെ ജാതെ ഹൈം । ജഗദീശ, ഗിരീശ, ബബ്ബൂ ഓര കബ്ബൂ ആജ ഘര പര ഹീ രൂകെംഗെ। രാത കെ എക ബജ രഹെ ഹൈം । ഘര കീ എക മഹിബാ കീ ഡയൂടീ ചായ പര ബഗീ ഹൈ । ഹര ആധെ ഘംടെ പര ചായ ആ രഹീ ഹൈ । സൌംഫ, ഇബായചീ, ഗരീ കാ ബുരാദാ പ്ബെട മെം രഖാ ഹൈ । ബബ്ബൂ രാമായണ പകഡെ പകड़െ ഹീ ബെട ഗയെ ഹൈം ഓര ജഗദീശ ആധെ ഘംടെ സെ പെശാബ കരനെ ഗയെ ഹൈം । ബഹുത ബड़ീ ജിമ്മെദാരീ ഹൈ ബിനാ ഖംഡിത ഹുയെ രാമായണ പാഠ । ദൊനൊ യൊധ്ദാ ഇസ തെജീ സെ ചൌപാഈ കാ പാഠ കര രഹെ ഹൈം മാനൊ സുഗ്രീവ, ജാമവംത ഗദാ ബെകര നിശാചരൊം കീ സെനാ മെം കൂദ പड़െ ഹൈം । ചാരൊം തരഫ ഹാഹാകാര മച ഗയാ ഹൈ । പര ബസ ആധെ ഘംടെ തക । ഫിര നബ, നീബ യാനി ബബ്ബൂ, ജഗദീശ കീ ബാരീ ആയെഗീ ।

എക ഘടനാ ബതാതാ ഹൂം । എക ബാര ഹമാരെ പड़ൊസ മെം എക സജ്ജന കെ യഹാം ബड़കാ പൈദാ ഹുആ തൊ ഉന്ഹൊംനെ സഭീ ദെവീ ദെതാഒം കെ മംദിരൊം മെം ജാ കര ഉനകെ ദര്ശന കിയെ, സബകൊ ധന്യവാദ ജ്ഞാപിത കിയാ ഓര ഘര ബൌടകര രാമചരിത മാനസ കെ അഖംഡ പാഠ കാ സംകബ്പ ഭീ ബിയാ । നിശ്ചിത ദിന പര ബാഉഡസ്പീകര ആദി ടാംഗ ദിയെ ഗയെ । നിശ്ചിത സമയ പര പംഡിത ജീ നെ ആകര പൂജാ പാഠ കീ ഓര ഗവൈയൊം നെ രാമചരിതമാനസ കാ പാഠ ശുരൂ കിയാ । ദിന ഭര ഭക്തൊം കീ ടീമ ആതീ രഹീ ഓര പൂരാ മുഹബ്ബാ ശ്രീ രാമ കഥാ മെം ഡൂബാ രഹാ । രാത മെം സ്പെശബ ഭക്തൊംകീ ടീമ ആയീ । സ്പെശബ ഭക്ത വെ ഹൊതെ ഹൈം ജൊ കി പൈസാ ബെകര രാമ ചരിത മാനസ കാ പാഠ കരതെ ഹൈം । ഇനകീ ആവ ഭഗത ഭീ വിശെഷ തരഹ സെ കരനീ പड़തീ ഹൈ ।

രാത കെ എക ബജ രഹെ ഥെ । ജിന സജ്ജന കൊ പുത്ര രത്ന കീ പ്രാപ്തി ഹുയീ ഥീ വെ സപരിവാര നിദ്രാ ദെവീ കീ അരാധനാ മെം ബഗ ഗയെ । സ്പെശബ ഭക്തൊം കൊ ഹര ആധെ ഘംടെ മെം ചായ കീ ജരൂരത പड़തീ ഹൈ । ഉന്ഹൊംനെ ദെഖാ കി ഘര കാ മാബിക സപരിവാര സൊ രഹാ ഹൈ ഓര ഉന ബൊഗൊം കെ ചായ പാനീ കാ ഇംതജാമ ഭീ കിസീ കെ മത്ഥെ നഹീം ഹൈ തൊ ഉന ബൊഗൊം കൊ കാഫീ ദുഖ ഹുആ । ദുഖ കീ മാത്രാ ഇതനീ അധിക ഥീ കി വെ ഭാവുക ഹൊ ഗയെ । ഭാവനാ മെം ബഹ കര ഉന്ഹൊംനെ എക കാണ്ഡ കാ പത്താ ഹീ സാഫ കര ദിയാ । ബജരംഗബബീ സെ പ്രെരണാ ബെ കര ഉന്ഹൊംനെ എക ബംബീ ഛബാംഗ ബഗാഈ ഓര അയൊധ്യാ കാണ്ഡ കെ ബാദ സീധെ കിഷ്കിന്ധാ കാണ്ഡ പര ജാ കര ബൈംഡ കിയാ । അരണ്യകാണ്ഡ കാ ആധീ രാത മെം അപഹരണ ഹൊ ഗയാ ഓര കിസീ കൊ പതാ ഭീ നഹീം ചബാ । ആമ തൌര പര രാമചരിതമാനസ കാ പാഠ 24 ഘംടെ കാ സമയ ബെതാ ഹൈ പര ഉസ ദിന മാനസ കാ പാഠ 16 ഘംടെ മെം ഹീ സമാപ്ത ഹൊ ഗഈ । സഭീ ബൊഗ ഖുശ । ചബൊ ജബ്ദീ ഖത്മ ഹൊ ഗയാ । പംജിരീ ചരണാമൃത ബാംട കര ഛുട്ടീ കരൊ । ദൂസരെ കാമ-ധാമ ദെഖൊ । ഇസ ബാത കീ ഖബര കിസീ കൊ നഹീം ബഗതീ പര ഉസീ സ്പെശബ ടീമ കെ എക ഖിബാड़ീ നെ ദൂസരീ ജഗഹ ഡീംഗ ഹാംകതെ ഹുയെ യെ ബാത കഹീ കി അഗര ഹമാരീ ആവ ഭഗത മെം കൊഈ കമീ രഹ ജാതീ ഹൈ ഓര ഘര കാ മാബിക നാദാരദ രഹതാ ഹൈ തൊ ഹമ ഇസീ തരഹ സെ രാമയണ ഗാതെ ഹൈം । ജബ മാബിക കൊ ഹീ ഫിക്ര്ര നഹീം ഹൈ തൊ ഹമ കഹെ ഫിക്ര്ര കരെം ।

സവെരെ സെ രാമായണ പാഠ ചിത്രഹാര കാ മജാ ദെ രഹാ ഹൈ । ജിസ ഉമ്ര കീ ടീമ ആ രഹീ ഹൈ ഉസ ദൌര കെ ഗാനെ സുനനെ കൊ മിബ രഹെ ഹൈം । പിതാജീ ബതാ രഹെ ഹൈം ”യെ മധുമതീ ഫിബ്മ കാ ഗാനാ ഹൈ । യെ നയാ ദൌര കാ । ഇസ ഗാനെ പര തൊ ശമ്മീ കപൂര ബഹുത ഉഛബാ ഥാ ।” ഛൊടാ ഭാഈ ബതാ രഹാ ഹൈ ”യെ ഗാനാ വീര കാ ഹൈ । യെ ധുന കാഇട്സ കീ ഹൈ ।” ”പ്രഭൂ മുഝകൊ തുമസെ പൂരീ ഹമദര്ദീ ഹൈ । കബ മെം പ്രസാദ മെം ദൊ പത്തെ എനാസിന കെ ജരൂര ചഢാഊംഗാ । തുമ്ഹാരാ സിര ദര്ദ സെ ഫടാ ജാ രഹാ ഹൈ ന । ഭക്തൊ കെ ബിയെ തുമകൊ ഹമെശാ സെ ഹീ കഷ്ട സഹനാ പड़ാ ഹൈ । പര ഇതനാ തൊ കഭീ നഹീ സഹെ ഹൊംഗെ । ഫൊടൊ മെം രാമ ജീ സീതാ ജീ സെ കഹ രഹെ ഹൈം । ”മൈം രാവണ സെ സൌ ബാര യുധ്ദ കര സകതാ ഹൂം പര അബ യഹാം നഹീം ബൈഠാ ജാതാ ഹൈ ।”

കൊഈ പॅൂഛനെ ജായെ, ഭഇയാ യെ ബാഉഡസ്പീകര ക്യൊം ബഗാ രഖാ ഹൈ । രാമായണ പാഠ കരൊ പര അപനെ ഘര മെം കരൊ । പൂരെ മുഹബ്ബെ കൊ ക്യൊം എഹസാന കെ തബെ ദാബ രഹെ ഹൊ । ഹമ ദൂസരെ കാമ നഹീം കര പാ രഹെ ഹൈം । തൊ ഉത്തര മിബെഗാ ”അനായാസ ഹീ സഹീ സബകെ കാനൊം മെം പ്രഭൂ കീ കഥാ ജാ രഹീ ഹൈ, പുണ്യ മിബെഗാ ।” യാര ഹമാരെ പുണ്യ കെ ബിയെ തുമ ക്യൊം ഖട രഹെ ഹൊ । ഇസ വക്ത പുണ്യ നഹീം ചാഹിയെ അഗബെ ഹഫ്തെ സെ ബച്ചൊം കെ ഇമ്തിഹാന ഹൈം । നംബര ചാഹിയെ ।

ഏസാ നഹീം ഹൈ കി മൈം രാമായണ പാഠ കാ വിരൊധീ ഹം । ബചപന മെം കിസ്സെ കഹാനിയാം പഢനെ കാ ഇതനാ ശൌക ഥാ കി ഘര മെം രഖെ സാരെ ധാര്മിക ഗ്രംഥ, രാമചരിതമാനസ, പ്രെമസാഗര, പുരാണ ഇത്യാദി കക്ഷാ 5 മെം ഹീ പഢ ഡാബെ ഥെ । കിതനീ അഖംഡ രാമായണ മെം ഹമ മാഈക പ്രെമ കീ വജഹ സെ ബാബകാണ്ഡ സെ ഉത്തരകാണ്ഡ തക ചിബ്ബാതെ രഹതെ ഥെ । ബെകിന ഇസ തരഹ രാമായണ പാഠ സെ കുഛ നഹീം മിബനെ വാബാ । അപനാ ടാഈമ തൊ ഖരാബ ഹീ കരൊ ധ്വനി പ്രദൂഷണ സെ ആസ പड़ൊസ മെം ഭീ പരെശാനീ ഖड़ീ കര ദൊ ।

ശ്രീ രാമ കഥാ ബിനാ അര്ഥ ജാനെ തൊതെ കീ തരഹ പഢ ജാഒഗെ തൊ തൊതാ ഹീ രഹാ ജാഒഗെ । അര്ഥ സമഝൊഗെ തൊ ഭാവ ഉത്പന്ന ഹൊംഗെ । ഭാവ ഉത്പന്ന ഹുആ തഹാം ബെड़ാ പാര സമഝിയെ । പഭൂ തൊ ഭാവ കെ ഭൂഖെ ഹൈം, കന്വെസിംഗ കെ നഹീം । രാമചരിതമാനസ ഇതനാ ബൊകപ്രിയ ഓര പ്രസിധ്ദ ഗ്രംഥ ഹൈ ക്യൊംകി ഇസമെം ശ്രീരാമ കഥാ കെ മാധ്യമ സെ സാമാജിക രഹന സഹന ഓര സ്വച്ഛ ജീവന കെ അസംഖ്യ ഫാര്മൂബെ ഭരെ പड़െ ഹൈം । പുരനിയാം ബൊഗൊം കൊ മാനസ കീ ഢെരൊം ചൌപാഇയാം യാദ രഹതീ ഹൈം । കൊഈ കാമ ഫംസാ തൊ ഫബാ ചൌപഈ സുനാ കര മാര്ഗദശന കര ദിയാ ഗയാ । മാനസ തൊ മര്യാദാ പുരൊഷൊത്തമ കീ കഥാ ഹൈ, ജൊ അവതാര ഹീ ആദര്ശ പ്രസ്തുത കരനെ കെ ബിയെ ബിയെ ഥെ । ഇസകൊ എക ബാര ഭാവ സെ പഢിയെ । ഭക്തി കെ സാഗര മെം ന ഡൂബതെ ഉതരാതെ മിബെം തൊ കഹിയെ । അഹാ! ഏസാ വര്ണന തൊ സിര്ഫ എക ഭക്ത, സംത ഹീ കര സകതാ ഹൈ । കിസീ പുരാണ, വെദ, ഉപനിഷദ മെം ഏസാ ആനംദ കഹാം ജൊ മാനസ മെം ഹൈ । ഭക്തി കീ ചാസനീ മെം ബിപടാ യഹ ഗ്രംഥ തൊ ബജരംഗബബീ കൊ ഭീ ഇതനാ പ്രിയ ഹൈ കി ഉനകൊ എക ബാര ഉസ ജഗഹ ആനാ ഹീ ഹൈ ജഹാം രാമ കഥാ ഹൊ രഹീ ഹൈ । രാമചരിതമാനസ കാ ആനംദ ബെനാ ഹൈ തൊ കിസീ ഭക്ത കീ വാണീ സെ സുനിയെ । വൊ സ്വംയ തൊ ആനംദ, ഭക്തി കെ സാഗര മെം ഡൂബെഗാ ഹീ ആപകൊ ഭീ വഹ ബഹരെം നഹബാ ദെംഗീ ।

ഭയ പ്രകട കൃപബാ ദീന ദയാബാ കൌസബ്യാ ഹിതകാരീ ।
ഹരഷിത മഹതാരീ മുനി മന ഹാരീ അദഭുത രൂപ ബിചാരീ ॥

പ്രഭൂ എക ബാര ഓര പ്രകട ഹൊ ജാഒ । പ്രെസ കാംഫ്രെസ ബുബവാഒ ഓര അപനെ ഭക്തൊം സെ അപീബ കരൊ കി ബാഉഡസ്പീകര ന ബഗായാ കരെം । ഡിസ്ടര്ബ ഹൊതാ ഹൈ । ബൊബൊ സിയാവര രാമചംദ്ര കീ ജയ । രാമ കഥാ സമാപ്ത ഹൊതീ ഹൈ । സബ ബൊഗ ആരതീ ബെ ബെം ഓര ഥാബീ സെ ഛുട്ടെ പൈസെ ന ഉഠായെം ।

ഏസാ തൊ നഹീം ഹൈ കി ആപ കഭീ ബീമാര നഹീം പड़െ ഹൊംഗെ । (അരെ ഭാഈ ബദുആയെം നഹീം ദെ രഹാ ഹം ।) ഛീകെം ഹൊംഗെ । കഭീ ബുഖാര ചഢാ ഹൊഗാ । മബെരിയാ, ടാഇഫാഈഡ, കൌബരാ, ടീ.വീ., ശുഗര । അരെ ഡരിയെ നഹീം ബड़ീ ആമ ബിമാരീ ഹൈം । മെരെ കഹനെ കാ മതബബ ഹൈ കി ദവാ കൌന സീ ബെതെ ഹൈം । എബൊപൈഥ യാ ഹൊമ്യാപൈഥ । ഇന പൈഥിയൊം കാ അര്ഥശാസ്ത്ര ഭീ ഭിന്ന ഭിന്ന ഹൊതാ ഹൈ । ഭിന്ന ഭിന്ന തരീകാ ഹൊതാ ഹൈ । അബ അഗര ആപകൊ കൊഈ ബിമാരീ ഹൊ ഗഈ ഹൈ (മാഫ കരെം । കഭീ ന ഹൊ । സിര്ഫ ഉദാഹരണ കെ ബിയെ) ഓര ആപകീ ബിമാരീ കാ ഖര്ച ആപകാ വിഭാഗ ഉഠാ രഹാ ഹൊ തബ എബൊപൈഥ ചബെഗീ । ഇസകാ സ്ടൈംഡര്ഡ ഥൊड़ാ ഊംചാ ഹൊതാ ഹൈ । മെഡികബ ഇക്ജാമ മെം ഭീ ചെ ഊംചീ ചീജ ഹൊതീ ഹൈ । അഗര ആപ നഗദഊ കൊ സ്വാസ്ഥ്യ സെ കമ ചാഹതെ ഹൈം തൊ എബൊപൈഥ കീ ശരണ മെം ജായെംഗെ । ഇസകെ ബാരെ മെം എക നകാരാത്മക തഥ്യ യഹ ഹൈ കി യെ ബിമാരീ കെ സാഥ ശരീര കീ പ്രതിരൊധക ക്ഷമതാ കൊ ഭീ നഷ്ട കര ദെതീ ഹൈ । ഇസബിയെ ബുധ്ദിമാന വ്യക്തി സബാഹ ദെതെ ഹൈം കി ഇമരജെംസീ മെം ഹീ ഇസകൊ സെവാ കാ അവസര ദിയാ ജായെ ।

മീഠീ ഗൊബിയാം । ഹൊമ്യൊപൈഥ । ഇസകാ അര്ഥശാസ്ത്ര ഥൊड़ാ ആമ ആദമീ കെ ബെവബ കാ ഹൊതാ ഹൈ । ബസ ഡാക്ടര സാഹബ ഫീസ ഊംചീ ന ബെം । ദവാ ദാരൂ വാബീ ഉക്തി കൊ ഇന്ഹൊംനെ ജ്യാദാ തത്പരതാ സെ ഗ്രഹണ കിയാ ഹൈ । ഇസബിയെ ഇനകീ അധിക്തര ദവാഎം എബകൊഹബ ഹൊതീ ഹൈം  । ദൊ ബൂംദ ദാരൂ ദവാ ഹൈ । ദൊ പൈഗ മസ്തീ ഹൈ । ഉസസെ ജ്യാദാ പീനെ പര പീനെ വാബാ രൊതാ ഹൈ ഓര ദുനിയാ ഹംസതീ ഹൈ । ഇസകെ ബാരെ മെം എക ഖാസ ബാത യഹ ഹൈ കി യഹ മര്ജ കൊ ദബാതീ നഹീം ഹൈ ബബ്കി ഉസകാ സമുചിത ഉപചാര കരതീ ഹൈ ।

എക ഹൈ അപനീ ഖാസ ചികിത്സാ പധ്ദതി, ആയുര്വെദ । ദെശീ ചീജ । യെ സസ്തീ ഭീ ഹൊതീ ഹൈ ഓര മംഹഗീ ഭീ । അഗര ആപകൊ ഗൈസടിക ട്രബുബ ഹൈ തൊ ത്രിഫബാ  ഫാംക ബീജിയെ യാ ഹീംഗ, അജവാഇന ഓര ഭീ ബഹുത സെ ദെശീ മസാബെ ഹൈം । ഓര അഗര ആപ ശാഹീ ഇബാജ ചാഹതെ ഹൈം തൊ ഫിര യെ ദസ തൊബാ സൊനാ ഭീ ജബാ കര ഖിബവാ സകതെ ഹൈം പര യെ ഗൈസ കെ ബിയെ നഹീം ഹൈം । ഇസകീ ഖാസിയത യഹ ഹൈ കി ഇസകെ ബിയെ ഘര മെം ഹീ കാഫീ കുഛ ഉപബബ്ധ ഹൊതാ ഹൈ ഓര അഗര ജ്യാദാ പ്രഭാവ ചാഹിയെ തൊ കിസീ വൈദ്യ ജീ കെ നികട ജാഇയെ । യെ ഏസീ ഏസീ ജड़ീ ബൂടിയൊം കാ നാമ ഗിനാ ദെംഗെ കി ഖൊജെ ന പാഇയെഗാ । മിബതീ ഹൈ പര ശഹര കീ കിസീ ഖാസ ദുകാന പര ജിസകീ ആപകൊ ജാനകാരീ നഹീം ഹൊഗീ । സീ.ആഈ.ഡീ. വാബെ ഖൊജനെ മെം മദദ കര സകതെ ഹൈം യദി ഉനകൊ ഭീ കൊഈ ബിമാരീ  ആയുര്വെദ സെ ഹീ ദുരൂസ്ത കരനീ ഹൊ യാ ഉനകാ കൊഈ മുജരിമ അപനാ ഹാജമാ ഠീക കരനെ കെ ബിയെ ഉസ ദുകാന പര ആതാ ഹൊ ।

അബ എക ഏസീ ചിക്തിസാ പധ്ദതി കീ ബാത കരനെ ജാ രഹാ ഹം ജൊ കീ ഫ്രീ ഫംഡ കീ ഹൈ । എക്യൂപംചര ഓര എക്യൂപ്രെശര പധ്ദതി । ഇസ പധ്ദതി മെം കൊഈ ദവാ-സവാ ഖാനെ കീ ജരൂരത നഹീം ഹൈ ബസ ശരീര കാ യാ ഹാഥ കാ ഹീ കൊഈ ഹിസ്സാ ദബാ കര ബൈഠ ജാഒ । ജ്യാദാ തെജ ആരാമ ചാഹിയെ തൊ സുഈയാം ഖരീദ ബൊ ഓര അപനെ കൊ പംചര കരവാ ബൊ । ഇസകെ അനുസാര ഹമാരെ ശരീര കെ ജിതനെ ഭീ മുഖ്യ അംഗ ഹൈം ഉന സബകാ കനെക്ശന കുഛ നസൊം കെ ദ്വാരാ ഹൊതാ ഹൈ ജൊ കി പൂരെ ശരീര മെം ഫൈബീ ഹൊതീ ഹൈം । ഹര തരഹ കീ ബിമാരീ, ജുകാമ സെ ബെകര കൈംസര തക ആപ ഇസസെ ഠീക കര സകതെ ഹൈം । (ബതാനെ വാബെ നെ തൊ യഹീ ബതായാ । )

ആപനെ കഭീ ഏസെ സാധുഒം കൊ ദെഖാ ഹൊഗാ ജൊ കി സുഈ കെ ബിസ്തര പര യാ കാംടൊ കീ ഝാड़ പര  ബെടെ ഹൊതെ ഹൈം । മുഝകൊ ബഗതാ ഹൈ കി എക്യൂപ്രെശര യാ എക്യൂപംചര കീ ശുരൂആത ഏസെ ഹീ ഹുയീ ഹൊഗീ । ചീന വാബെ തൊ ഝൂഠ ബൊബനെ മെം മാഹിര ഹീ ഹൈം । കഹ ദിയാ ഹമനെ ഖൊജാ ഹൈ । ഝൂഠെ, ധൊഖെബാജ കഹീം കെ (ചീന കെ) । ഹാം തൊ മൈം കഹ രഹാ ഥാ കി കാംടൊം കെ ബിസ്തര പര കൊഈ ബീമാര സാധു ബെഹൊശ ഹൊ കര ഗിര ഗയാ ഹൊഗാ । കുഛ ദെര മെം ഉസകീ സാരീ നസെം തड़ാക ഫड़ാക ഠീക ഹൊ ഗഈ ഹൊഗീ । ബുധ്ദി ഹരീ ഹൊ ഗഈ ഹൊഗീ । സടാക സെ ഉസനെ ചിബമ നികാബീ ഹൊഗീ । ഗാംജാ ഭരാ ഹൊഗാ । എക സുട്ടാ ഖീംചാ ഹൊഗാ ഓര ജൊര സെ ചിബ്ബായാ ഹൊഗാ ‘യൂരെകാ’ ‘യൂരെകാ’ മതബബ ഫ്രീ ഫംഡ കാ ഇബാജ ।

ആധുനിക എക്യൂപ്രെശര മെം ഭീ യഹീ ഹൊതാ ഹൈ । അബ ആപ ബബൂബ കെ ദസ ഫിട കെ ഝാड़ കൊ ഘര മെം തൊ രഖ നഹീം സകതെ ഹൈം ഇസബിയെ പ്ബാസ്ടിക കീ കാംടെദാര പ്ബെട ചബന മെം ഹൈം । ഉസ പര ഖड़െ ഹൊ ജാഇയെ ഓര സ്വസ്ഥ അനുഭവ കീജിയെ । ടൊടബ യൌഗിക ആനംദ ।

അബ ചബിയെ എക്യൂപംചര കീ തരഫ । സാഇകിബ മെം പംചര ഹൊ തൊ ഹവാ നികബതീ ഹൈ । ശരീര മെം പംചര ഹൊ തൊ ഖൂന നികബതാ ഹൈ । ജ്യാദാ ബഢിയാ ഫായദാ ചാഹിയെ ഹൊ തൊ ദസ ഠൊ സുഈ  ഖരീദ ബൊ ഓര കിസീ വിശെഷജ്ഞ സെ ഠുംസവാബൊ । ദര്ദ നഹീം ഹൊതാ ഹൈ । ബസ ചീംടീ സീ കാടതീ ഹൈ । കഭീ കഭീ ഖൂന നികബ ആതാ ഹൈ പര ഇസസെ ജ്യാദാ രക്തദാന തൊ ആപ ഹര രാത മച്ഛരൊം കൊ കര ദെതെ ഹൈം । ഖബരാനെ കീ കൊഈ ജരൂരത നഹീം ഹൈ സബ ഠീക ഹൊ ജായെഗാ । ഇസസെ ഭീ തെജ ഫായദാ ചാഹിയെ തൊ വിശെഷജ്ഞൊം മെം വിശെഷജ്ഞ, സയാനെ (കസാഈ) വിശെഷജ്ഞ ബിജബീ കാ ഭീ ഇംതജാമ കിയെ രഹതെ ഹൈം । എക സെ ബാരഹ വൊബ്ട കാ കരംട സുഈയൊം മെം പ്രവാഹിത കര ദെംഗെ । കുഛ നഹീം ഹൊഗാ ബസ ഹബ്കാ സാ ചുനചുനായെഗാ । ജ്യാദാ തെജ ഹൊഗാ തൊ ആപ ഖുദ ഹീ ”സീ” കീ ധ്വനി കരതെ ഹുയെ ഹാഥ ഹടാ ബെംഗെ । പര ഘബരാഇയെ നഹീം ഫിര സെ കൊശിശ കീജിയെ ।

യെ പധ്ദതി ഹമാരെ ആമ ജീവന മെം ഭീ ബഹുത കാരഗര ഹൈ । അബ ജൈസെ സാസൂ മാം കാ സിര ദര്ദ കര രഹാ ഹൈ തൊ ബഹൂ ഗബെ പര എക്യൂപ്രെശര കാ പ്രയൊഗ കര സകതീ ഹൈ । യദി ആപകെ സിര മെം ദര്ദ കിസീ ‘ണ’ നാമ കെ ആദമീ നെ ഉത്പന്ന കിയാ ഹൊ തൊ ആപ എക്യൂപംചര വിധീ അപനായെം । ഇസമെം ആപ സുഈ കീ ജഗഹ ചാകൂ യാ കൊഈ ഭീ ബംബാ നുകിബാ ഡംഡാ ബെ ബീജിയെ ഓര ‘ണ’ കെ ശരീര മെം കഹീം ഭീ ജൈസെ സിര, ഛാതീ യാ പെട മെം ഘുസെड़ ദീജിയെ । ‘ണ’ ഖത്മ, ദര്ദ ഖത്മ ।

എക്യൂപ്രെശര ഓര എക്യൂപംചര മെം ആധെ മരീജൊം കാ ദര്ദ സുഈ, കരംട ഓര വിശെഷജ്ഞൊം കീ നിമര്മ തത്പരതാ ദെഖ കര ഹീ ഭാഗ ജാതാ ഹൈ । ബാകീ ആധാ മര്ജ ഭീ ചബാ ഹീ ജാതാ ഹൈ ക്യൊംകി ജൊ ഭീ ഹൊ ചിക്തിസാ പധ്ദിത തൊ ഹൈ ഹീ ।

=>അമ്മാ അബ കുഛ ദിനൊം കെ ബിയെ സുധാ കെ യഹാം ഭീ രഹ ആഒ । ജീജാജീ കാ ഫൊന ആയാ ഥാ കി സാസൂ മാം കീ ബड़ീ യാദ ആ രഹീ ഹൈ, കുഛ ഹമ ഭീ മമ്മീ കീ സെവാ കരബെം ।

ന്യൂജ: പത്നീ കെ ബാദ ബെടീ കൊ ഭീ മിബെഗീ പെംശന । കെന്ദ്ര സരകാര കെ വിഭിന്ന വിഭാഗൊം കെ 37 ബാഖ കര്മചാരിയൊം കെ പരിജന ബാഭാന്വിത ഹൊംഗെ । 1 ജനവരീ 1990 കെ ബാദ കെ സഭീ കര്മചാരീ ഓര പെംശനഭൊഗിയൊം കൊ മിബെഗാ നിയമ കാ ബാഭ ।