బికతా హై కానూన ఖరీదార చాహియె

ఎక బార ఫిర సాబిత హొ గయా కి దెశ మెం కానూన ఓర ఇంసాఫ జైసె శబ్దొం కీ కొఈ అహమియత నహీం। అగర ఆపకె పైసా ఓర తాకత హొ తొ ఘినౌనె సె ఘినౌనా అపరాధ కరకె భీ బచ సకతె హైం। సీబీఆఈ జైసీ జాంచ ఎజెంసియాం ఆపకొ బచానె మెం మదద కరెంగీ। అగర ఐసా నహీం హొతా తొ १९८४ కె దంగొం కె ఆరొపీ ఆజ జశ్న నహీం మనా రహె హొతె। దిల్లీ కీ సడకొం పర సిఖొం కా నరసంహార కరనె ఓర కరానె వాలొం కొ సజా జరూర మిలతీ। లెకిన ఐసా నహీం హుఆ। సీబీఆఈ నె ఎక బార ఫిర జగదీశ టాఇటలర కె ఖిలాఫ చల రహె కెస కొ బంద కరనె కీ ఇజాజత మాంగీ హై। సీబీఆఈ కీ శహ పర టాఇటలర అబ మీడియా కొ కఠఘరె మెం ఖడా కర రహె హైం। టాఇటలర కె ముతాబిక మీడియా హీ హై జొ కెస కొ జిందా రఖనా చాహతీ హై, వరనా ఉనకీ బెగునాహీ కబ కీ సాబిత హొ గఈ హొతీ।

దూసరా మామలా సంజయ దత్త కా హై। సంజయ దత్త నె కానూన మంత్రీ హంసరాజ భారద్వాజ పర ధమకానె కా ఆరొప లగాయా హై। జిసకె జవాబ మెం హంసరాజ భారద్వాజ కా కహనా హై కి సంజయ దత్త కాంగ్రెస కె అహసాన భూల గఎ। కౌన సె అహసాన? క్యా కాంగ్రెస నె సంజయ దత్త కొ బచానె మెం మదద కీ హై? ఐసా నహీం కి లొగొం కొ యె అహసాస నహీం కి సంజయ దత్త కీ మదద కీ గఈ హై। సభీ కొ యె అందాజా హై కి సంజయ దత్త కొ బచాయా గయా హై। అగర ఐసా నహీం హొతా తొ అబూ సలెమ కా సాథీ ఆజ ఎక బడీ పార్టీ కా మహాసచివ నహీం బన పాతా। ఫిర భీ కానూన మంత్రీ కొ ఇస ఖౌఫనాక సచ కా ఇజహార నహీం కరనా చాహియె। ఐసా కరకె వొ న్యాయపాలికా ఓర న్యాయిక వ్యవస్థా కె చరిత్ర పర సవాల ఖడె కర రహె హైం। సాథ హీ ఉన హజారొం, లాఖొం లొగొం కీ ఉస ఆఖిరీ ఉమ్మీద కొ భీ తొడ రహె హైం జిసకె బల పర వొ లొగ ఇంసాఫ కీ లడాఈ లడతె హైం।

రొనా ఛొడ కరెం భవిష్య కీ పత్రకారితా కా స్వాగత

దైనిక హిందుస్తాన కీ సంపాదక మृణాల పాండె నె అపనె లెఖ మెం కుఛ అహమ ముద్దె ఉఠాఎ హైం. పహలా ముద్దా పత్రకారితా కె గిరతె స్తర సె జుడా హై. మृణాల పాండె నె రవివార కొ అపనె కॉలమ కసౌటీ మెం లిఖా హై కి “యహ ఎక విడంబనా హీ హై కి జిస వక్త దునియా కె అనెక మహత్వపూర్ణ అఖబారొం కె జనక ఓర వరిష్ఠ పత్రకార, ఇంటరనెట ఓర అభూతపూర్వ ఆర్థిక మందీ కీ దొహరీ చునౌతియొం సె జూఝతె హుఎ నఈ రాహెం ఖొజ రహె హైం, వహీం హమారె దెశ మెం (సంభవత: పహలీ బార) లహలహా చలె జ్యాదాతర భాషాఈ అఖబారొం కొ యహ గలతఫహమీ హొ గఈ హై కి లొకతంత్ర కా యహ గొవర్ధన జొ హై, ఉన్హీం కీ కానీ ఉంగలీ పర టికా హుఆ హై। ఇసలిఎ వె కానూన సె భీ ఊపర హైం”।

యహీ నహీం అఖబారొం కీ హకీకత కొ బయాం కరనె కె బాద వొ పత్రకారొం కె ఎక సచ కొ బడీ బెబాకీ సె బయాం కరతీ హైం. ఉనకె ముతాబిక “ఐసె తమామ ఉదాహరణ ఆపకొ వహాం మిల జాఎంగె, జహాం హిన్దీ పత్రకారొం నె ఛొటె-బడె శహరొం మెం మీడియా మెం ఖబర దెనె యా ఛిపానె కీ అపనీ శక్తి కె బూతె ఎక మాఫియానుమా దబదబా బనా లియా హై”। వొ ఇసె ఓర భీ ఆగె బఢాతీ హైం। వొ కహతీ హైం కి చంద భాషాఈ పత్రకార దలాలీ కె స్తర పర ఉతర ఆఎ హైం। “వొ (పత్రకార) సరకారీ నియుక్తియాం, తబాదలొం ఓర ప్రొన్నతియొం మెం బిచౌలియా బనకర గరీబొం సె పైసె భీ వసూల రహె హైం ఓర భ్రష్ట సత్తారూఢ నెతాఒం కొ ముఫ్త మెం ఒబలాఇజ కరకె ఉనసె సస్తె మెం జమీనీ ఓర ఖదానీ పట్టె హాసిల కర రహె హైం, ఇసకె భీ కఈ చర్చె హైం”।

సాఫ హై కి మृణాల పాండె నె భాషాఈ సంస్థానొం ఓర పత్రకారొం పర యె బహుత సంగీన ఆరొప లగాఎ హైం। లెకిన అపనె ఇస లెఖ మెం ఉన్హొంనె కిసీ ఎక సంస్థా ఓర పత్రకార కా నామ తక నహీం లియా హై। యె బహుత హీ జనరలాఇజ్డ స్టెటమెంట హై ఓర ఐసె స్టెటమెంట కా కొఈ మతలబ నహీం హొతా। మగర మृణాల పాండె కొఈ మామూలీ శఖ్స నహీం హైం। వొ ఎక అనుభవీ పత్రకార హైం। ఎక బడె ఓర సమ్మానిత అఖబార కీ సంపాదక హైం। కఈ కితాబెం లిఖ చుకీ హైం। ఇసలిఎ ఉనకె ఆరొపొం కొ గంభీరతా సె లెనా చాహియె। సొచనా చాహియె కి యె స్థితి క్యొం హుఈ హై? క్యొం పత్రకారొం కా సమ్మాన ఘటా? ఓర క్యొం పత్రకార దలాల బన గఎ? ఇసె సమఝనా ఆసాన నహీం హై మగర జ్యాదా ముశ్కిల భీ నహీం।

మृణాల కె లెఖ సె ఉఠె సవాలొం కా ఆధా జవాబ ఉనకె లెఖ కె పహలె హిస్సె మెం హైం। ఆధా ఇసలిఎ కి ఉన్హొంనె ఆధా సచ హీ లిఖా హై। శాయద పూరా సచ లిఖనె కా సాహస ఉనమెం నహీం థా। మृణాల లిఖతీ హైం కి “పాఠకొం కొ సబసె సస్తా అఖబార దెనె కీ హొడ మెం అఖబార దామీ విజ్ఞాపనొం కె బూతె అపనీ అసలీ లాగత సె కహీం కమ (లగభగ 1/10వీం) కీమత పర బెచె జాతె రహె హైం। ఓర ఇధర బాజార కీ మందీ కె కారణ వహ విజ్ఞాపనీ ప్రాణవాయు లగాతార ఘటతీ జా రహీ హై”।

యహాం పాఠకొం కొ సబసె సస్తా అఖబార దెనె కీ హొడ నహీం థీ। జబ టాఇమ్స ఆఫ ఇండియా ఓర హిందుస్తాన టాఇమ్స మెం దామ కమ కరనె కీ హొడ శురూ హుఈ తొ యకీనన ఉసకా మకసద జ్యాదా సె జ్యాదా పాఠక బటొరనా థా। మగర ఇసలిఎ నహీం కి జ్యాదా అఖబార బెచ కర జ్యాదా మునాఫా కమాఎంగె, బల్కి ఇసలిఎ కి కంపనియొం కొ యె కహా జా సకె కి హమారా అఖబార సబసె జ్యాదా బికతా హై (ఛపతా హై) ఇసలిఎ ఆప హమెం విజ్ఞాపన జ్యాదా దెం। ఇస తరహ ఇన బడె అఖబారొం నె పాఠకొం కె పైసె సె జ్యాదా అహమియత విజ్ఞాపనొం కొ దీ। యహీ వజహ హై కి ఆగె చల కర ఇన్హొంనె పాఠకొం సె జ్యాదా హిత కంపనియొం కా సాధా। విజ్ఞాపనొం కె లిఎ యె పాఠకొం కె హితొం సె సమఝౌతా కరనె మెం గురెజ నహీం కరతె। కుఛ ఖబరొం కొ దబానె ఓర కుఛ ఖబరొం కొ ఖెలనె కా మకసద భీ కంపనియొం సె సంబంధొం కె ఆధార పర తయ హొతా హై।

అబ ఇసీ సచ కా దూసరా పహలూ। ఆప సబకొ మాలూమ హొగా కి కుఛ దిన పహలె అఖబారొం కె నుమాఇందొం నె సరకార కె సామనె ఆర్థిక మందీ సె ఉఠీ ముశ్కిలొం కా జిక్ర కియా థా। జిసకె బాద సరకారీ విజ్ఞాపనొం కా కొటా బఢా దియా గయా। ప్రాణవాయు పంప హొనె లగీ। ఫెంఫడొం మెం నఈ జాన ఆ గఈ। ఆఖిర సరకారీ విజ్ఞాపన కిసకె జరియె మిలతె హైం? నెతా ఓర అధికారియొం కె జరియె। జబ నెతా ఓర అధికారియొం కా అహసాన ఇన అఖబారొం పర ఇతనా బడా హొ తొ యె ఉనకె ఖిలాఫ కైసె లిఖెం ఓర కైసె ఛాపె? యె దలాలీ కా ఎక బడా సచ హై। నిచలె స్తర పర మౌజూద భాషాఈ పత్రకారొం ఓర అఖబారొం కీ ఇతనీ ఓకాత నహీం కి వొ పత్రకారితా కె ముంహ పర కాలిఖ పొత సకెం... ఉనకీ ఇతనీ హైసియత నహీం కి వొ లొకతంత్ర కా సౌదా కర సకెం... సచ యహీ హై కి యె కామ బడె అఖబారొం ఓర బడె పత్రకారొం నె కియా హై। ఇసలిఎ భలా తొ యహీ హొతా కి మृణాల పాండె అపనా నిశానా సబసె పహలె ఉన బడె దలాలొం కీ తరఫ సాధతీ। లెకిన ఉన్హొంనె ఐసా నహీం కియా। ఫిర భీ ఉన్హొంనె ఆధా హీ సహీ ఎక సచ బయాం కరనె కా సాహస తొ కియా హై। ఇసకె లిఎ ఉన్హెం సాధువాద।

అబ మृణాల కా ఎక ఓర ఆరొప। ఉన్హొంనె యె ఆరొప ఇంటరనెట ఓర బ్లॉగ జగత కె కుఛ గిద్ధొం పర లగాఎ హైం। మृణాల లిఖతీ హైం కి “ఇంటరనెట పర కుఛెక వివాదాస్పద పత్రకారొం నె బ్లాగ జగత కీ రాహ జా పకడీ హై, జహాం వె జిహాదియొం కీ ముద్రా మెం రొజ కీచడ ఉఛాలనె వాలీ ఢెరొం గైర-జిమ్మెదార ఓర అపుష్ట ఖబరెం ఛాప కర భాషాయీ పత్రకారితా కీ నకారాత్మక ఛవి కొ ఓర భీ ఆగె బఢా రహె హైం। ఊంచె పద పర బైఠె వె వరిష్ఠ పత్రకార యా నాగరిక ఉనకె ప్రియ శికార హైం, జిన పర హమలా బొల కర వె అపనె క్షుద్ర అహం కొ తొ తుష్ట కరతె హీ హైం, దూసరీ ఒర పాఠకొం కె ఆగె సీనా ఠొంక కర కహతె హైం కి ఉన్హొంనె ఖొజీ పత్రకార హొనె కె నాతె నిడరతా సె బడె-బడొం పర హల్లా బొల దియా హై। యహాం జిన పర లగాతార అనర్గల ఆక్షెప లగాఎ జా రహె హొం, వె దువిధా సె భర జొతె హైం, కి వె ఇస ఇకతరఫా స్థితి కా క్యా కరెం? క్యా ఘటియా స్తర కె ఆధారహీన తథ్యొం పర లంబె ప్రతివాద జారీ కరనా జరూరీ యా శొభనీయ హొగా? పర ప్రతికార న కియా, తొ శాలీన మౌన కె ఓర భీ ఊలజలూల అర్థ నికాలె తథా ప్రచారిత కిఎ జాఎంగె”। యె మసలా బహుత గంభీర హై। అగర కొఈ సిర్ఫ అపనీ క్షుద్ర అహమ్ కొ తుష్ట కరనె కె లిఎ ఓర బతౌర ఖొజీ పత్రకార స్థాపిత కరనె కె లిఎ ఐసా కర రహా హై తొ ఉసె దండ మిలనా చాహియె। కిసీ కొ భీ యహ హక నహీం కి వొ బినా కిసీ సబూత దూసరొం పర కొఈ ఆరొప లగాఎ యా ఫబ్తియాం కసె। ఐసె లొగొం కె ఖిలాఫ సఖ్త కార్రవాఈ హొనీ చాహియె। కెస దర్జ కియా జానా చాహియె। లెకిన కెస న్యాయ పానె కీ మంశా సె దర్జ హొ తొ ఠీక హై, పరెశాన కరనె కీ మంశా సె నహీం। హాల హీ మెం కుఛ పత్రకారొం నె పత్రకారొం పర ఓర కుఛ అఖబారొం నె పత్రకారొం పర జొ కెస దర్జ కియె హైం ఉనమెం న్యాయ పానె కీ మంశా కమ అపనీ తాకత కె జరియె దూసరొం కొ పరెశాన కరనె కీ మంశా జ్యాదా రహీ హై।

ఇసీ సె జుడీ ఎక ఓర బాత। అఖబార అగర పత్రకారితా కా అతీత ఓర వర్తమాన హైం తొ ఇంటరనెట ఓర బ్లॉగ భవిష్య। ఎక సంవెదనశీల శఖ్స అపనె భవిష్య కొ హెయ దृష్టి సె దెఖె యె సహీ నహీం। ఇంటరనెట ఓర బ్లॉగ నె యె సువిధా దీ హై కి కొఈ పత్రకార అగర చాహె తొ ముఫ్త మెం యా ఫిర చంద పైసొం మెం అపనీ బాత పాఠకొం తక పహుంచా సకె। వొ బాత జిసె ఛాపనె ఓర దిఖానె కా సాహస నా తొ అఖబారొం మెం హై ఓర నా హీ టీవీ న్యూజ చైనలొం మెం। ఇస లిహాజ సె దెఖెం తొ బ్లॉగ ఓర ఇంటరనెట నె బహుత సె పత్రకారొం కొ అపనా కర్మ ఓర ధర్మ పూరా కరనె కీ సహూలియత దీ హై। సాథ హీ పత్రకారొం పర సంస్థాఒం కీ తరహ సె హొ రహె అన్యాయ కె విరుద్ధ బొలనె కె మంచ దియా హై। సూచనా కె అధికార ఓర అభివ్యక్తి కీ ఆజాదీ కొ నయా ఆయామ దియా హై। యె బహుత బెహతరీన చీజ హై ఓర ఇసలిఎ జబ మृణాల యె కహతీ హైం కి “క్యా ఆప జానతె హెం కి ఆజ భీ ఇంటరనెట పర 85 ప్రతిశత ఖబరొం కా స్రొత ప్రింట మీడియా హీ హై। వజహ యహ, కి సర్చ ఇంజిన గూగల హొ అథవా యాహూ, దునియాభర మెం అపనె మంజె హుఎ సంవాదదాతాఒం కీ బడీ ఫౌజ తైనాత కరనె కీ దిశా మెం అభీ కిసీ ఇంటరనెట స్రొత నె ఖర్చా నహీం కియా హై। ఓర వహ కరె భీ, తొ రాతొంరాత అఖబార కె కుశల పత్రకారొం జైసీ టీమ వహ ఖడీ నహీం కర సకెంగె” తొ వొ గలత కహతీ హైం। ఇససె జాహిర హొతా హై కి ఉన్హెం ఇంటరనెట కా “క...ఖ...గ...” భీ నహీం మాలూమ। యహీ తొ ఇంటరనెట కీ ఖాసియత హై కి ఉసె ఐసా కుఛ భీ కరనె కీ జరూరత నహీం। అమెరికా సె లెకర భారత కె ఎక ఛొటె కస్బె మెం బైఠా లెఖక అపనీ బ్లॉగ యా సాఇట పర జొ కుఛ భీ లిఖ రహా హై వొ పూరీ దునియా కె లిఎ ఉపలబ్ధ హై। అగర ఆపకొ జరూరత హొ తొ ఆప ఉస ఖబర యా విచార కొ పఢెం। ఉసకె బారె మెం తహకీకాత కర లెం। ఎక దొ జగహొం సె ఉసకీ జాంచ కర లెం। అగర వొ బాత గలత హై తొ ఉసె ఛొడ దెం। అగర సహీ హై తొ ఉసకా ఇస్తెమాల కర లెం। ఘర ఓర దఫ్తరొం మెం బైఠ కర లిఖ రహె హజారొం, లాఖొం, కరొడొం కీ సంఖ్యా మెం యె లొగ హీ తొ ఇంటరనెట కీ అసలీ తాకత హైం। యె ఇంటరనెట కె రిపొర్టర, లెఖక, విచారక ఓర సంపాదక... సబకుఛ హైం। గూగల తొ సర్చ ఇంజన హై ఓర ఇస సర్చ ఇంజన నె ఇంటరనెట కె ఇన తమామ రిపొర్టరొం, లెఖకొం ఓర విచారకొం కొ ఎక దూసరె సె జొడ దియా హై।

అబ ఆఖిరీ బాత। అగర కిసీ అఖబార మెం ఇంటరనెట వింగ హై తొ ఉస వెబ వింగ కా అపనా అలగ అస్తిత్వ హై। జిస తరహ ఆప అఖబార కె మాలిక కె తమామ కారొబారొం కొ అఖబార కా కారొబార నహీం మాన సకతె ఠీక ఉసీ తరహ వెబసాఇట కొ భీ అఖబార కీ మిల్కియత నహీం సమఝనా చాహియె। యె భీ నహీం సమఝనా చాహియె కి వెబసాఇట పర కామ కర రహా పత్రకార కిసీ మాయనె మెం అఖబారొం కె దిగ్గజ పత్రకారొం సె కమతర హై। హొ సకతా హై కి కమ్ప్యూటర కె సామనె బైఠ కర ఠుక... ఠుక కరతా వహీ నయా పత్రకార భవిష్య మెం పత్రకారితా కా నామ రొశన కర జాఎ।

కుఛ దిన జిందగీ కె నామ

బ్లॉగ కీ దునియా మెం చార మహీనె బాద లౌట రహా హూం। బీతె చార మహీనొం మెం మైంనె అపనె లియె కుఛ నహీం లిఖా। సిర్ఫ నౌకరీ కీ, లెకిన అబ నౌకరీ సె ముక్త హొ చుకా హూం ఓర వొ హర కామ కర రహా హూం జిసకె లిఎ మన తరసతా థా। సుబహ దెర తక సొతా హూం। అఖబార పఢతా హూం। కితాబెం పఢతా హూం। బచ్చె కె సాథ ఖెలతా హూం। గానా సునతా హూం। రాత దెర తక టీవీ దెఖతా హూం। అపనె దొస్త గిరిజెశ కె పాస సె २९ బెహతరీన ఫిల్మొం కీ డీవీడీ లె ఆయా హూం ఓర హర రొజ రాత గ్యారహ బజె కె బాద ఎక ఫిల్మ దెఖతా హూం। १२ తారీఖ కా రిజర్వెశన హై గాంవ జా రహా హూం। కరీబ దొ హఫ్తొం కె లిఎ గాంవ మెం రహూంగా। ఆలూ కీ పహలీ ఫసల పక చుకీ హై ఓర అబ ఆలూ కొడనె (జమీన సె ఆలూ నికాలనె) కా వక్త హై। వహీం ఖెత మెం ఆలూ భూన కర ఖాఊంగా। గంగా కినారె బైఠ కర జిందగీ కొ కరీబ సె దెఖూంగా। అగలె దొ-తీన మహీనె తక సివాయె ఘూమనె ఓర సొచనె కె కుఛ ఓర నహీం కరనా హై।

ఇస దౌరాన మైం సొచనా చాహతా హూం కి మీడియా మెం లౌటూం యా పూరీ తరహ గాంవ లౌట జాఊం। గాంవ లౌటనె కె ఖ్యాల కా సబ విరొధ కర రహె హైం। దొస్త ఓర ఘర కె లొగ భీ। సబకా కహనా హై కి గాంవ లౌటనె లాయక నహీం రహ గఎ హైం। బాత సహీ హై। గాంవ కీ హాలత బహుత బురీ హై। లెకిన క్యా మీడియా రహనె లాయక హై। క్యా మీడియా మెం వొ బురాఇయాం నహీం హైం జొ గాంవొం మెం హైం యా ఫిర ఇస పూరీ వ్యవస్థా మెం హైం। జాతి కీ రాజనీతి మీడియా మెం భీ హై। ధర్మ కె ఠెకెదార భీ హైం। క్షెత్రవాద భీ హావీ హై। దలాలీ మీడియా కె లొగ భీ కరతె హైం। చంద అపవాదొం కొ ఛొడ దెం తొ జితనా బడా పత్రకార ఉతనా బడా దలాల। సాజిశెం యహాం భీ ఖూబ హొతీ హైం। ఆప కొఈ సాజిశ మత కరియె, లెకిన ఆపకె ఖిలాఫ సాజిశ కరనె వాలొం కీ కమీ నహీం హొగీ। తొ ఫిర మీడియా మెం క్యొం లౌటా జాఎ? క్యా సిర్ఫ ఇసలియె కి యహీ కామ కరనా ఆతా హై ఓర ఉమ్ర కె ఇస పడావ పర కొఈ దూసరా కామ కరనా ముమకిన నహీం। రొజీ రొటీ చలానీ హై తొ మీడియా మెం కిసీ తరహ బనె రహనా హొగా। జొంక కీ తరహ చిపకె రహనా హొగా।

ఆప సొచ రహె హైం కి నౌకరీ ఛొడ దియా హై తొ భాషణ దె రహా హై। నహీం ఐసా నహీం హై। యకీన మానియె మైం యె సబ లగాతార సొచ రహా హూం। బీతె తీన సాల సె మైంనె మీడియా కె చరిత్ర, యహాం కె కామ కె హాలాత ఓర లొగొం పర బహుత విచార కియా హై। పిఛలె ११ సాల మెం పాంచ మీడియా హాఉస మెం కామ కర చుకా హూం। తీన చైనల మెం కామ కర చుకా హూం। ఇసలిఎ మీడియా కె హర సచ ఓర ఝూఠ కొ కరీబ సె జానతా హూం। కఈ బడె రిపొర్టరొం కొ జానతా హూం జొ సిండికెట బనా కర సత్తా కీ దలాలీ కరతె హైం। మైం జానతా హూం కి కైసె ఖబరెం ఖడీ కీ జాతీ హైం, ఖబరెం ఖరీదీ ఓర బెచీ జాతీ హైం ఓర ఖబరెం దబాఈ జాతీ హైం। మైం జానతా హూం ఎక హీ తరహ కీ దొ ఖబరొం పర క్యొం చైనల దొ నీతియాం అపనాతె హైం। ఉన ఖబరొం మెం శామిల చెహరొం కె ఆధార సె చైనలొం కీ నైతికతా తయ హొతీ హై। మైం మీడియా మెం చల రహె ఇస ఖతరనాక ఖెల పర ఎక కితాబ లిఖనె కీ యొజనా బనా రహా హూం। ఉసమెం బీతె గ్యారహ సాల కె అపనె సఫర ఓర అనుభవొం కొ దర్జ కరూంగా। ఉసమెం మెరఠ కె ట్రాంసపొర్ట నగర మెం బీతాఎ దినొం కా జిక్ర హొగా, సపనె ఓర సచ కె బీచ హుఎ టకరావ కీ చర్చా హొగీ। వొ టకరావ జిసమెం పత్రకార ధీరె ధీరె దమ తొడతా హై ఓర ఎక కॉరపొరెట జర్నలిస్ట జన్మ లెతా హై। వొ జర్నలిస్ట జొ అసల మెం ఎక సెల్సమైన కీ భూమికా మెం హై జిసకె లిఎ ఖబర ఎక ఉత్పాద హై ఓర పత్రకారితా ఉత్పాద కొ బెచనె కా తరీకా।

మీడియా మెం మైంనె సబసె అధిక దిన ఎనడీటీవీ మెం బితాఎ హైం। జాహిర సీ బాత హై మెరీ ఉస కితాబ మెం ఎనడీటీవీ కా జిక్ర సబసె అధిక హొగా। మైం వ్యక్తిగత తౌర పర మానతా హూం కి ఎనడీటీవీ కా ఖబరొం కె బాజార మెం టికా రహనా బెహద జరూరీ హై। లెకిన జబ భీ కొఈ ముఝసె కహతా హై కి ఎనడీటీవీ ఆఇడియల హై తొ మైం ఇసకా విరొధ కరతా హూం। మైం మానతా హూం కి ఎనడీటీవీ కీ మౌత కా మతలబ ఎక సాఫ-సుథరీ టీవీ పత్రకారితా కీ మౌత హొగీ। యహాం సాఫ-సుథరీ టీవీ పత్రకారితా కా మతలబ సిర్ఫ ఇతనా హై కి బినా కిసీ అశ్లీల వీడియొ కొ దిఖాఎ ఓర బినా ఫూహడ హుఎ భీ చైనల చలాయా జా సకతా హై। ఇససె అధిక మతలబ నికలనా గలత హొగా। క్యొంకి మైం నిజీ తౌర పర యె భీ మానతా హూం కి ఎనడీటీవీ స్కూల ఆఫ జర్నలిజ్మ కిసీ భీ దిన ఆజ తక స్కూల ఆఫ జర్నలిజ్మ సె జ్యాదా ఘాతక హై। క్యొం, ఇసె సమఝానె కె లిఎ సిర్ఫ ఎక ఛొటా కిస్సా సునానా చాహూంగా।

కుఛ సమయ పహలె ఎనడీటీవీ నె మనమొహన సరకార కె సబసె అచ్ఛె ఓర సబసె ఖరాబ మంత్రియొం పర ఎడిటర్స సర్వె కరాయా థా। దెశ భర కె సంపాదకొం కీ రాయ లీ గఈ। ఎక సూచీ తైయార కీ గఈ। రాత ఆఠ బజె కె బులెటిన మెం ఉసె చలాయా గయా। లెకిన ఫిర ఖరాబ మంత్రియొం కీ సూచీ గిరా దీ గఈ। మగర అచ్ఛె మంత్రియొం కీ సూచీ చలతీ రహీ। వొ ఖరాబ మంత్రీ కౌన థె ఓర ఎనడీటీవీ నె వొ సూచీ క్యొం గిరాఈ ఇస పర విస్తార సె చర్చా కితాబ మెం హొగీ। లెకిన ఇససె ఆప ఎనడీటీవీ కె చరిత్ర కా అందాజా లగా సకతె హైం। జొ చైనల సిర్ఫ హల్కె సె దబావ మెం అపనె హీ సర్వె కొ తొడ-మరొడ సకతా హై ఉస చైనల మెం స్టెట కె విరుద్ధ ఖడె హొనె కా కితనా హౌసలా హొగా?

యహీ వజహ హై కి మైం లంబె సమయ సె ఎనడీటీవీ కొ ఛొడనె కా మన బనా రహా థా। మెరె కరీబీ మెరీ ఉలఝన , మెరె ద్వంద కొ జానతె హైం। వొ జానతె హైం కి ఎనడీటీవీ కీ ఝూఠీ నైతికతా మెం ముఝె కిస కదర ఘుటన మహసూస హొ రహీ థీ। గ్యారహ సాల తక నౌకరీ కరతె కరతె మెరె భీతర కె పత్రకార నె దమ తొడ దియా థా ఓర వొ ఎక బడీ వజహ థీ కి మైం తమామ ఘుటన కె బావజూద ఎనడీటీవీ కీ నౌకరీ ఛొడనె కా ఫైసలా నహీం లె పా రహా థా। మగర హాల హీ మెం ఎనడీటీవీ ప్రॉఫిట సె ఎనడీటీవీ ఇండియా మెం ఎక్సపొర్ట కియె గఎ నఎ మైనెజింగ ఎడిటర అనిందొ చక్రవర్తీ నె ముఝె యె బడా ఫైసలా లెనె కా బహానా దె దియా। ఎక ఝటకె మెం సారీ ఉలఝన దూర హొ గఈ ఓర ఇసకె లిఎ మైం ఉనకా శుక్రగుజార హూం।

సమరెంద్ర సింహ (०९-१२-०८)

జబ జస్టిస ఐసె హొం తొ కైసె బచెగా దెశ?

సుప్రీమ కొర్ట భీ కమ హిప్పొక్రెట నహీం. బీతె కుఛ దినొం మెం దొ అహమ మామలె సుప్రీమ కొర్ట కె సామనె థె. ఎక జజొం సె జుడా మామలా ఓర దూసరా నెతాఒం, పత్రకారొం ఓర సమాజ కె దూసరె తాకతవర తబకొం సె జుడా హుఆ. దొనొం హీ మామలొం మెం సుప్రీమ కొర్ట కీ టిప్పణియొం నె జజొం కె దొహరె చరిత్ర కొ సామనె లా దియా. పహలా మామలా సరకారీ మకాన పర గైర కానూనీ కబ్జొం సె జుడా థా. యె పాంచ అగస్త కొ సుప్రీమ కొర్ట కె సామనె ఆయా. తబ సుప్రీమ కొర్ట కె జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల ఓర జస్టిస జీ ఎమ సింఘవీ కీ బెంచ నె కహా కి “సరకార కానూన కా పాలన నహీం కరనా హీ చాహతీ. పహలె యె కహతె థె కి దెశ కొ భగవాన హీ బచా సకతా హై, మగర అబ లగతా హై కి భగవాన భీ ఇస దెశ కీ మదద నహీం కర సకతా”.

దూసరా మామలా ఆజ అదాలత మెం పెశ హుఆ. కరొడొం రుపయె కె ప్రొవిడెంట ఫండ ఘొటాలె మెం జజొం కీ భూమికా సె జుడా హుఆ. ఇసమెం నిచలీ అదాలత సె లెకర సుప్రీమ కొర్ట కె జజ భీ సందెహ కె ఘెరె మెం. ఉన పర ఆరొపియొం కీ మదద కా శక హై. ఇస ఘొటాలె ఓర జజొం కీ భూమికా కీ జాంచ కిససె కరాఈ జాఎ ఇస పర సుప్రీమ కొర్ట మెం సునవాఈ చల రహీ హై. సునవాఈ తీన జజొం కీ బెంచ కర రహీ థీ, జినమెం దొ జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల ఓర జస్టిస జీ ఎమ సింఘవీ వహీ థె జినకీ బెంచ నె కహా థా కి “ఇస దెశ కొ భగవాన భీ నహీం బచా సకతా”. మగర ఆజ జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల ఆపా ఖొ బైఠె. హుఆ యూం కి సునవాఈ కె దౌరాన వరిష్ఠ వకీల ఓర పూర్వ కెంద్రీయ కానూన మంత్రీ శాంతి భూషణ నె కహా కి సుప్రీమ కొర్ట భ్రష్ట జజొం కొ బచానె కీ కొశిశ కర రహా హై. జిస పర జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల భడక గఎ. ఉన్హొంనె శాంతి భూషణ సె బయాన వాపస లెనె కొ కహా. లెకిన ఉన్హొంనె ఇనకార కర దియా ఓర కహా కి చాహెం తొ మానహాని కా ముకదమా కర దెం. థొడీ రుకావట కె బాద సునవాఈ ఆగె బఢీ తొ జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల నె కుఛ కహా జిస పర శాంతి భూషణ కె బెటె ప్రశాంత భూషణ నె కహా కి వొ ఉనకె సీనియర కె ముంహ మెం అపనె శబ్ద డాల రహె హైం. ఫిర క్యా థా జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల సునవాఈ బీచ మెం ఛొడ కర ఉఠ గఎ. అబ మామలా సుప్రీమ కొర్ట కె ముఖ్య న్యాయాధీశ కె జీ బాలాకृష్ణన పర ఛొడ దియా గయా హై.

అబ ఆప అందాజా లగా సకతె హైం కి జిస దెశ మెం సుప్రీమ కొర్ట కె జజ ఖుద కొ ఖుదా సమఝనె లగె హొం ఓర కడువె సచ కొ బర్దాశ్త కరనె కీ హిమ్మత భీ నహీం రఖతె హొం ఉస దెశ కా భగవాన భలా కైసె కరె? జస్టిస బీ ఎన అగ్రవాల (జొ చీఫ జస్టిస కె బాద దూసరె సబసె సీనియర జజ హైం) కొ సొచనా చాహియె థా కి ఉనకె ఇస బర్తాబ సె అదాలత సమ్మానిత నహీం బల్కి అపమానిత హొగీ. సాథ హీ కానూన ఓర న్యాయపాలికా పర ఆమ ఆదమీ కా యకీన ఓర భీ ఘటెగా.