ఆడవాణీ కీ చునౌతీ

అమెరికన శాసన-పద్ధతి కె ప్రభావ సె హీ సహీ మగర బీజెపీ కె పీఎమ-ఇన-వెటింగ లాలకृష్ణ ఆడవాణీ నె దూరదర్శన పర కాంగ్రెస కొ రాష్ట్రీయ బహస మెం శామిల హొనె కీ చునౌతీ దెకర దెశ మెం స్వస్థ లొకతంత్ర కీ స్థాపనా కె నిమిత్త ఎక స్వస్థ ఎవం సార్థక పహల కీ హై। లొకతంత్ర మెం విశ్వాస రఖనె వాలె దెశ కె లాఖొం ప్రబుద్ధ మతదాతాఒం ద్వారా ఐసీ కిసీ భీ పహల కా స్వాగత హొనా చాహిఎ జిససె లొకతాంత్రిక మూల్యొం కీ స్థాపనా కా స్వస్థ వాతావరణ తైయార హొతా హొ। బాత యది అచ్ఛీ హై తొ ఉసకా సమర్థన కరనా భీ రాష్ట్రహిత హై।
సిర్ఫ రాజనీతిక పూర్వాగ్రహొం కె చలతె ఐసె సార్థక ముద్దొం కా విరొధ బచకానాపన హై। ఇస బాత మెం కొఈ బురాఈ నహీం హై కి రాష్ట్రీయ ముద్దొం పర రాష్ట్రీయ దలొం కీ విచారధారాఎం బహస కె జరిఎ ఆమ జనతా తక పహుంచె। ఐసె భొండె తర్క ప్రస్తుత కరనా కి బహుదలీయ వ్యవస్థా వాలె లొకతాంత్రిక శాసన-పద్ధతి మెం ఐసీ బహస అవ్యావహారిక హై, యహ తొ సిర్ఫ భీడతంత్ర కొ బెవకూఫ బనానా హై। రాజనైతిక దలొం కొ అపనీ నీతియొం ఓర ఎజెండొం కొ లాగూ కరానె కీ స్పష్ట వచనబద్ధతా ఓర జనతా కొ విశ్వాస మెం లెనె కా యహ సర్వొత్తమ తరీకా హై। విశ్వాస కరనా చాహిఎ కి లొకతంత్ర కె ప్రతి ఆస్థా ఓర జన-జాగृతి కీ కొఈ భీ సార్థక పహల దెశ కొ తీవ్ర వికాస కె పథ పర అగ్రసర కరెగీ। సాథ హీ వైశ్విక మంచ పర భారత రాష్ట్ర కీ ఛవి భీ నిఖరెగీ। మెరా మాననా హై కి యహ పహలె దెశ కీ జనతా కీ ఆకాంక్షాఒం కె అనురుప హై। ఇస పహల కె విరుద్ధ ఉభరతె స్వర ఎకాంగీ ఓర పూర్వాగ్రహ కె సివా కుఛ భీ నహీం।

'కమసారనామా' కా లొకార్పణ

జమానియాం తహసీల అంతర్గత ఎస.కె.బీ.ఎమ. ఇంటర కॉలెజ,దిలదారనగర మెం కార్యరత రెవతీపుర నివాసీ విజ్ఞాన శిక్షక సుహైల ఖాం ద్వారా లిఖిత పుస్తక 'కమసారనామా' కా లొకార్పణ పిఛలె దినొం బారా గాంవ నివాసీ మొహమ్మద అశఫాక ఖాం (సామాజిక కార్యకర్తా- ముంబఈ హ్యూమన రెజ సొసాఇటీ)ద్వారా కియా గయా। కమసారనామా ఓరంగజెబ కె శాసన-కాల మెం ధర్మాంతరణ కర ఇస్లామ అపనానె వాలె గాజీపుర కె సీకరవార వంశ కె రాజపూతొం-భూమిహారొం కా ఎక దస్తావెజ హై। సాథ హీ లగభగ 600 పृష్ఠొం కీ ఇస పుస్తక మెం కమసార కె 18 గాంవొం కె ధర్మాంతరిత పఠానొం కా ఎక శజరా(వంశవृక్ష) ప్రస్తుత కియా గయా హై। కమసారనామా సంభవతः కామెశ్వర మిశ్ర(కమెసరాడీహ) కె వంశజొం-భూమిహారొం,రాజపూతొం ఓర పఠానొం కె ముగలకాలీన త్రికొణీయ సంబంధొం ఎవం కమసార కీ హీ మహాన విభూతియొం కా ఎక జీతా-జాగతా దస్తావెజ హై। లెఖక కె కఈ వర్షొం కె అథక ప్రయాసొం ఓర శొధ కె బాద యహ పుస్తక ప్రకాశిత హుఈ హై। ఉక్త పుస్తక కమసార కీ నఈ పీఢీ కె లిఎ సిర్ఫ రొచక హీ నహీం అపితు కాఫీ జ్ఞానవర్ధక భీ హై। గాజీపుర కె ఇతిహాస మెం కమసారనామా కీ భూమికా అహమ సిద్ధ హొగీ, జిసకె లిఎ లెఖక సుహైల ఖాం బెశక బధాఈ కె పాత్ర హైం।

క్యొంకి సజ్జాద మీర దీపక చౌరసియా నహీం హైం...ఉర్ఫ బెనకాబ పాక మీడియా !

స్టార న్యూజ కె పత్రకార దీపక చౌరసియా సె ఆజ హీ పాకిస్తాన కె వరిష్ఠ పత్రకార సజ్జాద మీర సె హొ రహీ టెలీఫొన వార్తా సునీ, విషయ థా - ఎనఎసఎ మహమూద అలీ దుర్రానీ కొ పాక కె ప్రధానమంత్రీ యూసుఫ రజా గిలానీ ద్వారా బర్ఖాస్త కియా జానా। ఉన్హొంనె భారతీయ మీడియా సె ముంబఈ కె ఆతంకీ అజమల ఆమిర కసాబ కె పాకిస్తానీ నాగరిక హొనె కీ పూరీ సంభావనా జతాఈ థీ। భారత కె కూటనీతిక కొశిశొం కీ కామయాబీ సె దునియా కె సామనె బెపర్దా ఓర బెబస పాకిస్తాన సరకార ఓర ఆతంకీ మానసికతా సె గ్రస్త పాక జనతా ఇతనీ తిలమిలాఈ హుఈ హై కి ఆమ ఓర ఖాస కా ఫర్క సాఫ నజర ఆనె లగా హై। దీపక చౌరసియా కె సవాలొం కె జవాబ మెం నిష్పక్ష ఓర సమ్మానిత కహె జానె వాలె పాకిస్తాన కె తథాకథిత వరిష్ఠ పత్రకార సజ్జాద మీర కీ ఝుంఝలాహట భరీ భాషా సె సాఫ లగ రహా థా కి స్వతంత్ర ఓర నిష్పక్ష పత్రకారితా కె నామ కొ కలంకిత కరనె వాలె ఐసె పత్రకార పాకిస్తాన మెం వాస్తవిక లొకతంత్ర కభీ స్థాపిత నహీం హొనె దెంగె। ఐసె మెం పాకిస్తాన కె చౌథె స్తంభ కీ భూమికా మాత్ర హాస్యాస్పద హీ నహీం బల్కి పత్రకార బిరాదరీ కీ సొచ కొ శర్మసార కరనె వాలీ హై, జిసె పత్రకారితా జగత కా సామాన్య శిష్టాచార తక నహీం పతా హొ। పాకిస్తానీ విదెశ మంత్రాలయ, జాంచ అధికారియొం ఓర సూచనా మంత్రీ శెరీ రహమాన కీ స్వీకారొక్తి కె బావజూద కిసీ పత్రకార కా ఐసా అనర్గల ప్రలాప పాకిస్తాన కీ పత్రకారితా పర ఢెర సారె సవాల ఖడె కరతా హై। సజ్జాద మీర కె పూర్వాగ్రహపూర్ణ బయానొం సె పాక కీ ఘृణిత మానసికతా ఉజాగర హొతీ హై। ఉనకా సఫెద ఝూఠ పత్రకారితా పర కాలా ధబ్బా స్టైంప కర దెతా హై, జబ వహ యహ కహతె హొం కి ........పతా నహీం కసాబ కొ నెపాల సె పకడా గయా హొ। యహాం తక కి వహ పత్రకార దీపక చౌరసియా సె ఎక అత్యంత తుచ్ఛ ఆదమీ కీ తరహ తూ-తూ మైం-మైం పర ఉతారు హొ జాఎ ఓర కహె కి.....ఆప వార మాంగరింగ కమ కరిఎ....ఓర ఇసకె బాద ఫొన బీచ మెం హీ పటక కర రఖ దెతా హొ। జనాబ, ఇససె సాఫ హై ఆతంకవాద కా సమర్థక పాకిస్తాన కా చౌథా స్తంభ భీ అపనీ అసంయమిత భాషా కె ప్రలొభన సె ఆగ మెం సిర్ఫ ఘీ డాలనె కా హీ కామ నహీం కర రహా, బల్కి అనజానె మెం హీ పాక కొ ఆగ మెం ఝొంక రహా హై। సాథ హీ పత్రకారితా కీ పవిత్రతా కొ భీ కలంకిత కర రహా హై। లానత హై పాక కె ఐసె నాపాక చౌథె స్తంభ పర। అగర ఐసా హీ రహా తొ పాకిస్తాన మెం స్వస్థ లొకతంత్ర కీ స్థాపనా మెం తొ సదియాం గుజర జాఎంగీ।

మజాక నహీం హై, ఆతంకవాద కా ఖాత్మా !

“ఆఇనె సె ముకర గఎ సాహబ,
బాత క్యా థీ కి డర గఎ సాహబ।
ఆప అబ భీ హమారె సర పర హైం,
సిర్ఫ నజరొం సె ఉతర గఎ సాహబ।। ”

స్వ. జయ ప్రకాశ బాగీ (వారాణసీ) కీ ఉపరొక్త పంక్తియొం కొ వ్యక్తి, సమూహ, సముదాయ, సమాజ, దెశ ఎవం రాష్ట్ర అథవా కిన్హీ అన్య సందర్భొం కె పరిప్రెక్ష్య మెం భీ దెఖా జా సకతా హై। ప్రాసంగిక హై కి నవవర్ష 2009 కె పహలె దిన సె హీ జమ్మూ కశ్మీర కె మెంఢర మెం ఆతంకవాదియొం ద్వారా బంకరొం సె ఆతంక కా ఆగ ఉగలనా। కారగిల-2 కీ పునరావृత్తి కా ఎక కుత్సిత ప్రయాస జారీ హై। 26/11 కీ ఆతంకవాదీ ఘటనా నె సంపూర్ణ దెశ కొ హిలాకర రఖ దియా హై। ఇసమెం పాకిస్తాన కీ ఘినౌనీ భూమికా సిద్ధ హొనె కె బావజూద ఉసకీ బెశర్మీ ఓర బెహయాఈ సె సారీ దునియా హతప్రభ హై। అంతరరాష్ట్రీయ దబావొం కొ తాక పర రఖతె హుఎ పాకిస్తాన అపనీ ఫౌజ కొ భారతీయ సీమాఒం పర తైనాత కర ఉల్టా చొర కొతవాల కొ డాంటె కహావత కొ చరితార్థ కరనె పర తులా హై। వర్తమాన భారతీయ సరకార అపనీ ఎడీ చొటీ ఎక కరకె భారతీయ జనతా కె సమక్ష అపనీ విశ్వసనీయతా కా పరచమ లహరానె పర ఆమాదా అవశ్య దీఖతీ హై కిన్తు ఉసకె ద్వారా పాకిస్తాన కొ మజబూర కర అపనా దొష కబూల కర గునహగారొం కొ దండిత కరా పానా సందెహాస్పద హీ దీఖతా హై। చునావీ వర్ష మెం కాంగ్రెస కీ గిరతీ హుఈ సాఖ కొ రొకనె కా చమత్కారిక ప్రయాస సంభవ నహీం దీఖతా।

మెరీ సమఝ మెం ఇతనె విశాల లొకతాంత్రిక దెశ కొ ప్రగతి ఓర వికాస కె మార్గ పర లె జానె అథవా కిసీ భీ సంగీన సమస్యా సె నిజాత దిలానె సె పూర్వ దెశ కె ప్రత్యెక నాగరిక ఓర నాగరికొం కీ సురక్షా కీ గారంటీ లెనె వాలీ సరకార కా నైతిక దాయిత్వ బనతా హై కి వొ ఆత్మనిరీక్షణ కరె ఓర అపనె దొష కొ దెఖె కి క్యా వొ భ్రష్టాచార కె వినాశ కె అభావ మెం దెశ కె సముచిత వికాస హెతు ఆతంకవాద సమాప్త కరవా పానె మెం సక్షమ హై ?

జీ కత్తఈ నహీం! హమారె దెశ కీ లొకతాంత్రిక వ్యవస్థా మెం భ్రష్టాచార కా జిస కదర ప్రవెశ హొ చుకా హై, ఉససె సమస్యాఒం సె నిజాత పానా బడా ముశ్కిల హై। భ్రష్టాచార దెశ కీ సభీ సమస్యాఒం కీ జడ మెం హై। ఆతంకవాద కా భయానక స్వరుప భీ ఉసీ భ్రష్టాచార కె కారణ హై క్యొంకి హమారీ సరకారెం భ్రష్టాచార కీ పూరీ గిరఫ్త మెం హైం। వర్తమాన సరకార భీ ఉసకా అపవాద నహీం హై। ఆతంకవాద కా ఘినౌనా ఖెల తబ తక చలతా రహెగా, జబ తక రాజనెతాఒం ద్వారా దెశ మెం కుర్సీ పానె ఓర దెశ పర రాజ కరనె మెం భ్రష్టాచార కా ఖెల ఖెలా జాతా రహెగా। యకీన మానిఎ, బగైర భ్రష్టాచార మిటాఎ ఆతంకవాద నహీం మిటాయా జా సకతా ఓర న తొ గరీబీ హీ మిటాఈ జా సకతీ హై। సుప్రీమ కొర్ట కీ మానెం తొ సచ హై కి దెశ భగవాన భరొసె చల రహా హై। పిస తొ రహీ హై ఆమ జనతా, భ్రష్టాచారీ ఫూల-ఫల రహా హై। సరకార జనతా కె సిర పర ఉఠీ హుఈ దిఖాఈ దెతీ అవశ్య హై, లెకిన జనతా కీ నజరొం సె ఉతరీ హుఈ దిఖాఈ దెతీ హై, క్యొంకి ఆతంకవాద కె ఖిలాఫ బస ఖీసెం నిపొరనె సె కుఛ భీ హాసిల నహీం హొనె వాలా..। యె సమఝనా అబ జరురీ హై కి మజాక నహీం హై ఆతంకవాద కా ఖాత్మా।

నగర వికాస మంత్రీ, ఉత్తర ప్రదెశ కొ జమానియాం కీ ఖులీ చిఠ్ఠీ

సెవా మెం,
నగర వికాస మంత్రీ, ఉత్తర ప్రదెశ


విషయ - తిలక పుస్తకాలయ పర నగరపాలికా కా కబ్జా

మహొదయ,
గాజీపుర జనపద కీ ఎక తహసీల హై జమానియాం। ఇసె జిలా బనానె కీ కొశిశెం భీ చల రహీ హైం। లెకిన ఆజాదీ కె 60 సాల బాద భీ వికాస కీ దౌడ మెం యహ అప్రత్యాశిత రూప సె పీఛె హై। యూం తొ తహసీల కా పూరా ఇలాకా హీ కఈ తరహ కీ జనసువిధాఒఁ సె వంచిత హై। లెకిన మైం జిస ఆబాదీ కీ ఆజాదీ కె ఛిన జానె కీ చర్చా కర రహా హూం, వహ శ్రీమాన జీ కె అధికార క్షెత్ర సె హీ సంబంధిత హై। వర్తమాన సరకార సె అపెక్షా హై కి ఇస విషయ కీ గంభీరతా సె జాంచ కరాకర సముచిత ఓర త్వరిత కార్రవాఈ కరె తాకి స్థానీయ నాగరికొం కె ప్రతి న్యాయ హొ సకె।
జమానియాం తహసీల ముఖ్యాలయ కె ఠీక పీఛె జమానియాం కస్బా హై, జిసె అబ నగరపాలికా పరిషద కా దర్జా భీ మిల గయా హై। ఉససె పహలె యహ ఎక ఛొటీ-సీ టాఉన ఎరియా థీ। తబ నగర మెం పుస్తకాలయ నామ కీ కొఈ సంస్థా నహీం థీ। లగభగ దొ దశక పూర్వ జమానియాం కె తత్కాలీన ఎస.డీ.ఎమ. శ్రీ ముక్తెశ మొహన మిశ్ర నె జనతా కీ పురజొర మాంగ పర అపనె ప్రయాసొం ఓర రాజ్య సరకార కె సహయొగ సె నగర మెం ఎక పుస్తకాలయ-భవన కా నిర్మాణ తహసీల పరిసర సె లగీ జమీన మెం కరాయా। ఉక్త తిలక పుస్తకాలయ కా విధివత శిలాన్యాస, ఉద్ఘాటన ఓర లొకార్పణ సమపన్న హుఆ। పుస్తకాలయ భవన కీ బాహరీ దీవార పర కాలె-చమకీలె పత్థర పర అఁకిత నామ-తిథి ఆజ భీ సాక్ష్య కె రూప మెం మౌజూద హైం। పుస్తకాలయ కె లిఎ కుఛ పుస్తకెం ఓర అఖబార-మైగజీన భీ మంగాఎ గఎ। పుస్తకాలయ సంచాలన కా కార్య నగరపాలికా పరిషద మెం కార్యరత కర్మచారియొం కె సుపుర్ద కియా గయా। తిలక పుస్తకాలయ - వాచనాలయ కక్ష నగర ఎవం ఆమ జనతా కె లిఎ ఖొల దియా గయా। పఢనె వాలొం కీ సంఖ్యా బఢతీ రహీ। ఇసీ దౌరాన ఎస.డీ.ఎమ. శ్రీ ముక్తెశ మొహన మిశ్ర కా స్థానాంతరణ హొ గయా।
ఉస సమయ నగరపాలికా పరిషద కా కార్యాలయ ఇస పుస్తకాలయ సె లగభగ తీన ఫర్లాంగ కీ దూరీ పర పశ్చిమ మెం జమానియాం కస్బె కె కంకడవా ఘాట పర స్థిత థా। మగర ఎక దిన అచానక తత్కాలీన నగరపాలికా చెయరమైన కె అదూరదర్శీ దుర్భాగ్యపూర్ణ నిర్ణయ సె తిలక పుస్తకాలయ కె నవనిర్మిత భవన పర గాజ గిర గఈ। తిలక పుస్తకాలయ హమెశా కె లిఎ బంద కర దియా గయా। నగరపాలికా నె ఆక్రమణ కీ తర్జ పర ఉస భవన పర అవైధ రూప సె అతిక్రమణ కర లియా। జమానియాం నగరపాలికా పరిషద కా పూరా తామ-ఝామ తిలక పుస్తకాలయ నామక భవన మెం స్థానాంతరిత కర దియా గయా। స్థానీయ లొగొం కె విరొధ కొ దరకినార కర ప్రశాసన భీ చుప్పీ సాధె రహా ఓర వహ చుప్పీ ఆజ తక బరకరార హై। ఇస దౌరాన దర్జనొం ఎస.డీ.ఎమ. ఆఎ ఓర గఎ, మగర కిసీ నె అపనె ప్రశాసనిక దాయిత్వొం కా నిర్వాహ నహీం కియా। గౌరతలబ హై కి తబ తక కఈ బార నగరపాలికా చునావ హుఎ। చెయరమైన భీ బదలతె రహె, మగర కిసీ నె భీ ఇస సమస్యా కె సమాధాన మెం కొఈ రూచి నహీం దిఖాఈ। పరిణామస్వరూప తిలక పుస్తకాలయ ఆజ తక అవైధ కబ్జె కీ గిరఫ్త మెం హై।
జమానియాం కా ఉక్త తిలక పుస్తకాలయ నగరపాలికా జమానియాం కె సాజిశపూర్ణ అవైధ అతిక్రమణ కా ఆజ తక శికార హై। నగరీయ చునావొం కె పూర్వ హర బార చునావొం మెం హిస్సా లెనె వాలె సభీ ప్రత్యాశీ తిలక పుస్తకాలయ కీ పునర్స్థాపనా కా ఆశ్వాసన దెతె రహె హైం కింతు పరిణామ వహీ ఢాక కె తీన పాత। ఇస ప్రకార నాగరికొం కె మౌలిక అధికారొం కా హనన కరనె వాలీ జమానియాం నగరపాలికా న కెవల లొకతంత్రీయ కానూనీ కీ ధజ్జియాం ఉడా రహీ హైం వరన సరకార, శాసన-ప్రశాసన కీ భరపూర ఖిల్లీ భీ ఉడా రహీ హై। నగరపాలికా పరిషద జమానియాం కె ఇస అరాజకతాపూర్ణ రవైయె పర అగర శీఘ్రాతిశీఘ్ర అంకుశ న లగాయా గయా తొ స్థానీయ ప్రబుద్ధ వర్గ, బుద్ధిజీవియొం ఓర యువకొం కీ భావనాఒం కొ జబరదస్త ఠెస పహుంచెగీ। ఉల్లెఖనీయ పహలూ యహ హై కి వర్తమాన నగరపాలికా పరిషద అధ్యక్ష ఆయె దిన తిలక పుస్తకాలయ కొ ఫిర సె చాలూ కరనె ఓర నగరపాలికా కె అవైధ కబ్జె కొ హటాఎ జానె కా మౌఖిక ఆశ్వాసన తొ దె దెతె హైం మగర లంబె సమయ సె ఉసె క్రియాన్విత న కరనె కీ ఉనకీ మంశా హాస్యాస్పద లగనె లగీ హై। సాథ హీ యహ అతి పిఛడె నగర కీ అపెక్షాఒం పర పానీ ఫెర రహీ హై।
ఇసలిఎ క్షొభ కె సాథ ఇస ఖులీ చిట్ఠీ కె మాధ్యమ సె అనురొధ కరనా హై కి సరకార సీధె హస్తక్షెప కరతె హుఎ శీఘ్ర న్యాయొచిత కదమ ఉఠాయె తాకి ఆమ ఆదమీ కొ న్యాయ మిల సకె। పూర్ణ విశ్వాస హై కి జమానియాం నగర కా అతి సంవెదనశీల ముద్దా సరకార కె ఠండె బస్తె మెం నహీం జాఎగా। జనహిత మెం ఆపకీ త్వరిత కార్రవాఈ కీ అపెక్షా కె సాథ –

కుమార శైలెన్ద్ర
సంయొజక
భగవాన పరశురామ జయంతీ మహొత్సవ పరిషద, జమానియాం

ధూప లిఫాఫె మెం కా లొకార్పణ జమానియా మెం

కవితా సంగ్రహ ధూప లిఫాఫె మెం కా లొకార్పణ గాజీపుర కె జమానియా మెం १ నవమ్బర २००८ కొ కియా గయా। కితాబ కా లొకార్పణ రాజకిశొర సింహ డిగ్రీ కॉలెజ కె సభాగార మెం జానె మానె కవి శ్రీ హరివంశ పాఠక గుమనామ నె కియా। ఇస మౌకె పర కుఛ ఓర భీ విశిష్ట అతిథి మౌజూద థె। ఇస లొకార్పణ కార్యక్రమ కీ కుఛ ఝలకియాఁ నీచె పెశ హైం।

గుమనామ జీः మరనె వాలొం మెం, హాఁ తుమ నహీం థె !

మెరీ అపనీ కల్పనాఒం మెం భీ కవితా-కుసుమ ఖిలనె లగె థె। బాకీ దునియా ఓర మెరె బీచ 'కవితా' థీ తథా 'కవితా' ఓర మెరె బీచ 'కల్పనా' థీ। జీ హాం, యె కవితా మెరె అంతర్ముఖీ స్వభావ కె మొటె ఆవరణ కె పీఛె థీ। ఝెంప ఇతనీ కి యహ కావ్య-రొమాంస కహీం ఉజాగర హొకర ముఝె అపరాధ కె కటఘరె మెం న ఖడా కర దె। న జానె కితనీ కవితాఒం కె చిట-పుర్జె జెబ మెం పడె-పడె చూహొం కె కుతరె హుఎ కాగజొం మెం తబ్దీల హొ గయె। అఖబారొం సె సరొకార ఉన్హెం కెవల బాంచనె భర సె థా। ఉనమెం ఛపనా తొ అత్యంత దుష్కర లగతా థా। తిస పర ఇందిరా గాంధీ కీ అడియల ఇమరజెన్సీ। అభివ్యక్తి పర పాబందీ కా త్రాసద చింతన 'అనుభూతి' కె ధరాతల పర హర క్షణ పటక దెతా థా। ఎక అజీబ బెచైనీ ముఝె శబ్దొం కె జొడ-తొడ కె లిఎ వివశ కరతీ। ఉనకె అర్థ ఉమడతె-ఘుమడతె మెరె మన కొ థొడీ రాహత దె దెతె। దూసరొం కొ కితనా అర్థవాన లగతె ఇసకా భాన నహీం థా ముఝె। తబ మైం బీ.ఎ. కా ఛాత్ర థా। 'జయదెశ' అఖబార మెం ఛపనె కె లిఎ అపనీ ఎక రచనా ఇస నాఉమ్మీదీ సె ప్రెషిత కీ థీ కి ఛపెగీ నహీం। మగర హుఆ ఉల్టా। జీవన కా ప్రథమ కీర్తిమాన మెరె నామ థా। రచనా ప్రకాశిత థీ- ''దిల కొ జలాతా హూం బార-బార/ రొశనీ నహీం హొతీ... '' మగర వాస్తవిక రొశనీ తలాశనె కీ వహ లలక ఛిప నహీం పాయీ।
ఉమ్ర మెం మెరె పితాజీ సె భీ చార-పాంచ సాల బడె, మెరె శ్రద్ధెయ పితాజీ కె లిఎ భీ శ్రద్ధెయ ఎక ఐసె మహాన వ్యక్తిత్వ సె పరిచయ బఢా జినకా నామ గుమ హొ గయా థా, ఇసలిఎ ఉన్హెం 'గుమనామ' నామ సె హీ ఖ్యాతి మిలీ।మైంనె మన హీ మన ఉన్హెం 'గురు' మాన లియా। జీ, ఉనకా పూరా నామ హరివంశ పాఠక హై। కభీ భీ బడె హీ సంకొచ సె , ఉనకె బహుత కురెదనె కె బాద జబ మైం అపనీ కొఈ నయీ రచనా సునానా చాహతా...తొ భీ పూరీ కీ పూరీ కవితా కభీ నహీం సునా పాయా। జాననా చాహెంగె క్యొం? జనాబ! కవితా కె ప్రథమ ఛంద కీ దురుస్తగీ మెం హీ అక్సర శామ హొ జాయా కరతీ! ఫిర కిసీ దూసరె, తీసరె, చౌథె దిన హొతీ హుఈ వహీ కవితా ఉన తక పహుంచనె మెం మహీనొం కా సఫర తయ కరతీ। ఉనకీ హరీ ఝండీ మిలతీ, తబ మైం ఉసె కహీం అన్యత్ర సునానె కె కాబిల సమఝతా అపనె కొ। బావజూద ఇసకె వె హమెశా ముఝె తాకీద కరతె కుఛ ఓర బెహతర వికల్ప ఢూంఢనె కె। ఆప మానెం యా న మానెం ఛన్దశాస్త్ర కా వైసా బొధ అభీ తక కిసీ అన్య మెం (యద్యపి అన్య భీ హొ సకతె హైం) ముఝె మిలా నహీం। ముఝె యహ లిఖతె హుఎ గర్వ హొ రహా హై కి ఉన్హొంనె జొ కుఛ ముఝె దియా ఉన్హెం సహెజనె కీ కొశిశ మెం హూం। క్రమానుసార కఈ ప్రసంగొం కీ చర్చా కరనీ హై।
ఉన దినొం జమానియాం స్టెశన పర మాసిక కావ్య గొష్ఠియొం కా ఆయొజన హిందూ ఇణ్టర కॉలెజ కె శిక్షక బిశనలాల కపూర కె ఆవాస పర 'మధురిమా' నామ సె హొతా థా। హర మహీనె హొనె వాలీ ఉస సంగొష్ఠీ కె ప్రముఖ కిరదార థె- 'గుమనామ జీ'। నయె-నయె కవియొం కీ ఎంట్రీ ఓర హర బార నఈ-నఈ రచనాఒం కా పాఠ ఉస గొష్ఠీ కీ విశెషతా థీ। ఉస సమయ వారాణసీ కె సాహిత్య-సంసార సె భీ మెరా లగావ బఢ గయా థా। మైం వహీం సె ఆంగ్ల సాహిత్య సె స్నాతకొత్తర కర రహా థా। హర క్షణ కవితా కా స్ఫురణ। మెరా యువా మన అనెక అభిలాషాఒం ఓర మహత్వాకాంక్షాఒం సె నిత్య రూ-బ-రూ హొతా థా। కుల మిలాకర మెరె భీతర మెరీ కవితాఒం కా స్పందన తొ హొ చుకా థా, మగర ఉస కావ్య-గొష్ఠీ 'మధురిమా' ఎవం కవి 'గుమనామ' కె సానిధ్య నె మంత్ర-శక్తి ఫూంక దీ థీ। ఫిర క్యా థా గాహె-బ-గాహె ఆయె దిన...మైం 'పాఠక మెడిసిన సెణ్టర' కీ తరఫ ఖించా చలా జాతా...దవా ఖరీదనె నహీం...బల్కి గుమనామ జీ కా స్నెహ, కृపా, ఆశీష ఓర మార్గదర్శన ప్రాప్త కరనె, జొ ఆజ తక బరసతా రహతా హై...మైం సరాబొర హొతా రహతా హూం। ఆయుర్వెదిక ఓషధియాం జైసె కూట-ఛానకర బనాయీ జాతీ హైం, వైసె హీ కవితా-సृజన కె మహారథీ 'గుమనామ' కా నామ జమానియాం కె సాథ-సాథ చలతా రహెగా।
సన్ 1979 కె ఉత్తరార్ధ మెం మైంనె ఎక డిగ్రీ కॉలెజ మెం నౌకరీ శురు కర దీ థీ। ప్రాయः ఉసీ రాహ సె ఆనా-జానా హొతా థా। 'కవితా' కా ప్రసాద ప్రాప్త కరనా అనివార్య-సా లగతా థా। మెరె పితాజీ కొ భీ మాలూమ హొ చుకా థా మెరీ ఇస నయీ రుచి కె బారె మెం। 'గుమనామ జీ' (యానీ పాఠక జీ) మెరె పితాజీ కె పాహున లగతె హైం। గాఁవ కె కిసీ ఐసె రిశ్తె కీ జానకారీ ముఝె బాద మెం హుఈ।
గుమనామ జీ కా హిన్దీ, ఉర్దూ ఓర భొజపురీ కీ గీత-రచనా పర సమాన అధికార హై। బుఢాపె మెం భీ గీత, గజల, ఛన్ద కీ ప్రస్తుతి కె సమయ ఉనకె గలె సె ఉచ్చరిత ధ్వని ఉన్హెం అబ భీ జవాన హొనె కా ప్రమాణ-పత్ర దెతీ-సీ లగతీ హై। ఉనకీ అభివ్యక్తి మెం గజబ కా సమ్మొహన హై, జొ శ్రొతాఒం కొ సాథ-సాథ గానె కె లిఎ వివశ కర దెతా హై। ఉనకీ కుఛ గజలొం కా ఐసా సురూర హొతా హై కి ఉనకీ కుఛ పంక్తియాం, ఉనకె గానె సె పూర్వ, శ్రొతాగణ పహలె సె హీ గునగునానె లగతె హైం। జైసె-
''సిర్ఫ తుమనె న పర్దా ఉఠాయా
మరనె వాలొం మెం క్యా హమ నహీం థె?"
లగతా హై కి ఉనకె సంగ్రహ ''దర్దొం కె ఛన్ద'' కీ వహ గజల ఉనకా సంపూర్ణ జీవన దర్శన హై।
''సాగరె లబ గులాబీ కీ ఖాతిర
మెరె అరమాన క్యా కమ నహీం థె।"
ఐసె అనెకొం ఛన్ద లొగొం కె దిలొం మెం ఘర కర చుకె హైం। ఐసె హీ గీత-గజలొం కె అమర రచనాకార-శాయర-కవి-గురు 'గుమనామ' మెరె దిల మెం మెరె గీతొం కొ అమరత్వ ప్రదాన కర రహె హైం।
యహ గురు కृపా హీ హై కి విజయ శర్మా, గొపాల తన్హా, గురుదీప నిగమ, రాజెన్ద్ర సింహ, మొతీ యాదవ, వీరెన్ద్ర సారంగ, మదన గొపాల సిన్హా, రాజకుమార, సంజయ కृష్ణ, మనజ, వినయ రాయ, అనన్త జీ, మిథిలెశ గహమరీ, ఆది రచనాకారొం కా ఆయె దిన జమావడా పాఠక జీ కొ ప్రసన్నతా సె లబాలబ భర దెతా హై। వె దూసరొం కొ గౌరవాన్విత కర గౌరవ మహసూస కరతె హైం। ఆతిథ్య సత్కార తొ ఉనకీ రగ-రగ మెం సమాహిత హై। దర్ద కీ దవా యహీం మిలతీ హై।
మెరె మిత్ర సాహిత్యిక లంగొటియా యార వీరెన్ద్ర సారంగ ఓర మెరె ఊపర ఉనకా అనుగ్రహ అభూతపూర్వ రహా హై। ఓరొం కీ బనిస్బత హమారీ ఉపస్థితి కీ బారంబారతా అధిక థీ। 'గుమనామ' జీ నె (జైసా అన్య సభీ మహసూస కరతె హైం)
ముఝె ఓర సారంగ కొ ఇతనా స్నెహ దియా హై కి హమెం దాంయా-బాంయా మానా జానె లగా। పతా నహీం హాథ యా ఆఁఖ। వె హమారీ రచనాఒం కొ సునతె, మార్గదర్శన దెతె, పఢనె కా సుఝావ దెతె ఓర ఇతనా ప్రొత్సాహిత కరతె జైసె హమ లొగ శీఘ్ర సిద్ధి ప్రాప్త కరనె వాలె హొం। కఈ బార ఉనకె సాథ బాహర కె గొష్ఠియొం ఓర కవి -సమ్మెలనొం మెం హమెం శ్రొతా కీ హైసియత సె భీ జానా పడా। బాద మెం అఖిల భారతీయ కవి సమ్మెలనొం మెం భీ శిరకత కీ హమ లొగొం నె। నిశ్చిత తౌర పర జమానియాం కె సాహిత్యకాశ మెం అమర రహెంగె గుమనామ జీ। స్మृతి-పటల పర ఢెర సారీ యాదెం అంకిత హైం వొ ఫిర కభీ...ఫిలహాల...--

''గుమ న హొగా నామ, యె కహతా జమానియాం।
గర న హొతె తుమ, కహాం రహతా జమానియాం।।"