కితనె లొగొం కొ చిన్తా రహతీ హై అపనె నామ కీ

నామ సె కామ హొతా హొ యా కామ సె నామ, యహ తొ తయ మాననా హీ చాహిఎ కి నామ హై తొ ఉసకా కుఛ మతలబ భీ హై। జన్మ కె బాద నామ మిలతా హై। జీవన కె సాథ ఓర జీవన కె బాద భీ కుఛ రహ జాతా హై తొ యహీ నామ। నామ సె హీ వ్యక్తి ఓర ఉసకె వ్యక్తిత్వ కా నిర్ధారణ హొతా హై, నామ కా ఇతనా మహత్వ హొతె హుఎ భీ హమ మెం జ్యాదాతర లొగ నామ కొ లెకర గమ్భీర నహీం రహతె జబకి ఘర మెం పాలె డॉగ కొ భీ అపనె నామ కీ అహమియత పతా హొతీ హై। ఆంఖ మూన్దె డॉగ కా ధీరె సె భీ నామ పుకారెం తొ ఉసకె కాన ఖड़ె హొనె కె సాథ హీ పూంఛ భీ హరకత కరనె లగతీ హై। సड़క సె గుజర రహీ గాయ కొ హమ దూసరీ మంజిల సె గాయ-గాయ కహకర పుకారతె హైం, వహ గర్దన ఘుమాకర ఆవాజ వాలీ దిశా మెం దెఖనె లగతీ హై।కిసీ సార్వజనిక సమారొహ మెం ఎక హీ నామ కె బీస లొగ హీ క్యొం న జుటె హొం లెకిన బాత జబ కామ సె జుड़ె నామ కీ హొ తొ కొఈ ఎక ఆదమీ హీ ప్రతిక్రియా దెతా హై। ఆఖిర ఐసా క్యొం హై కి కొఈ ఎక తొ నామ సె పహచాన పా జాతా హై ఓర ఉసీ నామ వాలె అన్య లొగ యా తొ పహచాన నహీం బనా పాతె యా భీड़ కా హిస్సా హొకర రహ జాతె హైం। క్యా హమ అపనె నామ కీ సార్థకతా కొ లెకర వాకఈ ప్రయాసరత రహతె హైం? కహనె కొ తొ కహ సకతె హైం నామ మెం క్యా రఖా హై, మన సమఝానె కొ యహ భీ కహ సకతె హైం బదనామ హుఎ తొ క్యా హుఆ నామ తొ హుఆ! జన్మ కె బాద అనామ హొనె తక తొ హమెం కొఈ ఫర్క నహీం పड़తా లెకిన నామ జుड़నె ఓర సమఝదారీ వికసిత హొనె కె సాథ హీ హమారీ ఎకమాత్ర చిన్తా రహతీ హై బదనామ న హొ జాఎం। జిస సన్తాన కా హమ నామకరణ కరతె హైం ఉసె భీ బాత-బాత పర ఉలాహనా దెతె రహతె హైం హమారా నామ మత డుబా దెనా। బదనామ హొనె పర నామ హొనా తభీ అచ్ఛా హై జబ హమారీ బదనామీ మీరా, రాధా, సూర, కబీర, సుకరాత జైసీ హొ జాఎ। యూం తొ లైలా-మజనూఁ కా భీ నామ హై లెకిన ప్రెమ కీ వైసీ పవిత్రతా అబ రహీ నహీం లిహాజా చాహె జిసె లైలా-మజనూం కహ కర ఇస నామ కొ భీ హల్కా బనా దియా గయా హై।నామ కొ లెకర చిన్తిత రహనె వాలె ఇస శబ్ద కొ పలట కర దెఖెం తొ మనా బన జాతా హై జిసకా సహజ అర్థ హై జిసె సమాజ స్వీకृతి న దెం యా జిసె మన నా కహె వహ కామ న కరెం। ఇస మనా కా యది హమెశా ధ్యాన రఖెం తొ హమెం నామ కొ లెకర తనావ మెం నహీం రహనా పड़ె। చౌబీస ఘంటె మెం సె కుఛ వక్త నామ జప కరకె భీ తనావ ముక్త రహా జా సకతా హై నానక సె లెకర నరసీ మెహతా తక కా నామ భీ నామ జప సె హుఆ హై।ఆగె నికలనె కీ హొड़ మెం జబ మన కీ నహీం సునతె తొ ఫిర నామ కా ధ్యాన భీ కహాం రఖ పాతె హైం।జితనె భీ ఇంసాన హైం సబకా కొఈ నామ హై ఓర వహీ నామ ఉనకీ పహచాన భీ హై। ఇతిహాస కీ బాత కరెం తొ అకబర కె నామ కొ జితనా సమ్మాన మిల పాయా ఉతనా ఓరంగజెబ కొ నహీం మిల పాయా। శాహజహాం కె నామ సె జ్యాదా ఉనకె కరాఎ కామ సె తాజమహల కా జ్యాదా నామ హొ గయా। ఫిల్మొం మెం శురుఆతీ భూమికా మెం సాత హిన్దుస్తానీ కె ఎక కలాకార అమితాభ కీ పహచాన కవి హరివంశరాయ బచ్చన కె పుత్ర కె రూప మెం జ్యాదా థీ ఓర ఆజ అ అనార కా నహీం అ అమితాభ కా హొ గయా హై।హమ అపనె ఆసపాస తొ నజర డాలెం సమాజ, సంస్థాన, కార్య క్షెత్ర మెం జితనె భీ లొగ రొజమర్రా కీ జిన్దగీ సె జుड़ె హైం ఉనమెం సె కితనె అపనె నామ కొ సార్థక కర పా రహె హైం। కిసీ కొ జల్దీ తొ కిసీ కొ దెర సె హీ సహీ జొ జిస క్షెత్ర మెం హై వహాం కాబిలియత దిఖానె కా అవసర తొ హమ సభీ కొ మిలతా హీ హై, లెకిన కితనె లొగ అవసర కొ ఝపటకర అపనా నామ ఓర అపనీ పహచాన బనా పాతె హైం। పూర్వజొం ద్వారా సంచిత సంపత్తి కఈ లొగొం కొ విరాసత మెం మిలతీ హై లెకిన ముకెశ, అనిల అంబానీ కీ తరహ కితనీ సంతానె ఖానదాన కె నామ కీ శాన బనాఎ రఖ పాతీ హైం।అనామ జన్మతె హైం ఓర రామ-నామ సత్య కె ఉద్ఘొష కె సాథ శూన్య మెం విలీన జరూర హొ జాతె హైం లెకిన శ్మశాన సె చునీ జానె వాలీ అస్థియొం, నదీ మెం ప్రవాహిత కీ జానె వాలీ రాఖ కె సాథ భీ నామ జిన్దా రహతా హై। యహీ నహీం పరదాదా, దాదా ఓర పితాజీ కె చిత్రొం పర ఝూలతె చన్దనహార సె నహీం నామ సె హీ ఇన పూర్వజొం కొ భావీ పీఢీ జానతీ హై। అచ్ఛా కరెం యా బురా నామ తొ హొనా హీ హై। బురె సె నామ కమానె కె లిఎ హిమ్మత యా బెశర్మీ జరూరీ హొతీ హై లెకిన అచ్ఛె కామ సె నామ కమానె కె లిఎ న ధన చాహిఎ, న హిమ్మత, బెశర్మీ తొ బిల్కుల నహీం చాహిఎ। అచ్ఛా కరకె దెశ మెం నామ కమానె కా సపనా భీ తభీ సాకార హొ సకతా హై జబ హమ, జిస భీ క్షెత్ర మెం హైం వహాం, కుఛ అచ్ఛా కరనె కీ శురుఆత కరెం। కుఛ న కరనె వాలొం కా సిర్ఫ మृత్యు ప్రమాణపత్ర మెం నామ హొతా హై ఓర జొ కుఛ ప్రెరణాదాయీ కరకె దిఖాతె హైం ఉనకా నామ ఇతిహాస మెం దర్జ హొ జాతా హై।

అగలె హపతె ఫైరూం, ఖమ్మా ఘణీ-సా...

ఎక న బన పాఎం తొ జీరొ హొ జాఎం

శబ్ద ఓర అంకొం మెం కితనా ఫర్క హై ఇసకా గహరాఈ సె అనుభవ హాల హీ మెం హుఆ జబ హిసాబ-కితాబ మెం ఉలఝనా పड़ా। కిసీ కొ సమ్మానిత కరనా హొ, ఉసకె కార్య కీ ప్రశంసా కరనీ హొ తొ లంబీ చౌड़ీ బాత కీ అపెక్షా కామ కరనె కె మామలె మెం నంబర వన కహనె సె హీ కామ చల జాతా హై ఓర సారీ కమియాం గినానీ హొం తొ బిల్కుల జీరొ హై కహ కర భీ రాహత పాఈ జా సకతీ హై। వైసె శూన్య హొనా కితనా పీड़ాదాయీ హై, కొఈ ఇస అకెలె జీరొ సె పూఛె ఇసమెం అసురక్షా కా భావ భీ ఇతనా జ్యాదా కి అంకొం కీ భీड़ మెం అకెలా రహ హీ నహీం సకతా। పహలీ ఫిల్మ సె హీ కొఈ దర్శకొం కా దిల జీత లె తొ వహ జీరొ సె హీరొ హొ జాతా హై, లెకిన జబ ఆప బడె తీసమార ఖాం కహలానె కె బాద భీ అపనె సాథ వాలొం కా విశ్వాస నహీం జీత పాతె తొ ఐసె హీరొ కీ అసలియత భీ జీరొ హీ హొతీ హై। అకెలా ఎక అకड़కర ఖड़ా రహె తొ అన్త తక అకెలా హీ రహతా హై, ఉసె పతా హొతా హై, ఎక సె ఎక జుड़కర హీ దొ యా గ్యారహ హొ సకతె హైం। అకెలె ఎక బనె రహనా బెహద చునౌతీపూర్ణ హొతా హై, ఇసకె లిఎ కితనా సంఘర్ష కరనా హొతా హై, యహ నంబర ఎక పర రహనె వాలొం కొ దెఖకర హీ సమఝా జా సకతా హై। ఎక నంబర యహ భీ సిఖాతా హై కి హమ అనెక హొకర భీ ఎక హొ సకతె హైం। లెకిన ఇస అకెలె ఎక కొ భీ జీరొ కీ మదద బినా పూర్ణతా నహీం మిల పాతీ యా కహెం కి ఎక-దూసరె కె మాన-సమ్మాన మెం వृద్ధి కె లిఎ దొనొం మెం ఆపసీ సమఝ బనీ హొతీ హై। నౌ మెం ఎక జుड़తె హీ శూన్య దస మెం బదల జాతా హై। నిన్యానవె మెం ఎక జుड़తె హీ దొ జీరొ సౌ హొనె కా మాన బఢా దెతె హైం ఓర కభీ ఎక హజార కె ఆగె శూన్య తొ దూర ఛొటా సా పॉఇంట (దశమలవ) లగ జాఎ తొ హజార హొనె కె గురూర పర పానీ ఫిర జాతా హై। శబ్ద కీ తరహ అంక భీ హమెం బహుత కుఛ సిఖాతె హైం। ఎక సె దస కె అంకొం మెం అరబ-ఖరబ ఛుపె హైం, లెకిన ఇన అంకొం మెం అపనె ఎక, దొ, తీన హొనె పర న తొ హీన భావనా న హీ జీరొ మెం అరబ-ఖరబ కీ క్షమతా వాలా ఘమణ్డ నజర ఆతా హై। ముఝె లగతా హై హమ సబ ఎక కీ తరహ అపనీ అకड़ మెం రహనె సె ముక్త హొ నహీం పాతె, ఇసలిఎ జీరొ జైసీ మహానతా కా మర్మ భీ నహీం సమఝ పాతె। హమ దొస్త తొ జీరొ జైసా చాహతె హైం జొ అపనె సుఖ-దుఖ భులాకర హమారా మాన బఢాతా రహె, జొ మిలె ముఝె హీ మిలె। హమ బాకీ లొగొం కె లిఎ ఎక సె అనెక హొనా నహీం చాహతె। హమ అపనె లిఎ తొ హమెశా దొ కా భావ రఖతె హైం, లెకిన జబ లొగ హమసె సాత కీ అపెక్షా రఖతె హైం, తబ సాథ దెనె కె బదలె హమ నొ కీ ముద్రా మెం ఆ జాతె హైం। నౌ కొ హమ నొ (ఇంకార) కీ తరహ అపనా లెతె హైం। హమ భూల జాతె హైం కి ఎక సె ఆఠ తక కా కड़ా సంఘర్ష కరనె కె బాద హీ నౌ పహుంచ పాతా హై దస కీ సీఢీ పర। యె సారె అంక జానతె హైం కి ఎక-దూసరె కె సాథ, సహయొగ, సమర్పణ భావ సె హీ సఫలతా కె శిఖర తక పహుంచా జా సకతా హై। దస కీ గినతీ హమ సబనె సీఖీ తొ బచపన మెం హీ హై, తబ గురుజనొం నె అంకొం కీ ఇస ఎకజుటతా కా రహస్య బతాయా భీ హొ తొ హమెం యాద నహీం। క్యొంకి వహ వక్త రటనె కా థా।వైసె అంకొం కె ఇస గణిత కొ జీవన మెం ఉతారనె కె లిఎ జితనా భీ సమయ మిలె ఉసీ మెం హమెం సన్తొష కరనా చాహిఎ। కాలిఖ కా ఎక జరా సా ఛీంటా సఫెద కాగజ పర అలగ సె హీ నజర ఆ జాతా హై। ఇసె హమ సమఝతె తొ హైం లెకిన అంజానె మెం హీ అపనె జీవన కీ ఇస గినతీ మెం కితనె దశమలవ లగాతె రహతె హైం హమెం హీ పతా నహీం హొతా। జీవన భర హమ నంబర వన కె లిఎ దౌड़తె హైం, కుఛ సఫల హొతె భీ హైం, తొ అహం కీ చికనాఈ కె కారణ లంబె సమయ ఖడె నహీం రహ పాతె। ఎక న బన పానె కీ సత్యతా సమఝ ఆనె కె బాద భీ హమ అన్య కిసీ కె లిఎ సహయొగీ నహీం బనతె। యది హమారా శూన్య కీ తరహ స్వభావ హొ జాఎ తొ న సుఖీ హొనె పర దంభ హొగా న ముసీబతొం మెం ఘిరె రహనె కా మలాల కితనా దుర్భాగ్య జుड़ా హై హమ సబ కె సాథ, బచపన మెం జొड़-ఘటావ సీఖ తొ లియా లెకిన సమఝ నహీం పాఎ ఓర ఎక, దొ, నౌ సె శూన్య కా అర్థ సమఝనె కీ ఉమ్ర మెం పహుంచతె-పహుంచతె హమ మెం సె జ్యాదాతర కీ ఉల్టీ గినతీ శురూ హొ జాతీ హై। దస...నౌ...తీన...దొ...ఎక...

అగలె హపతె ఫైరూం, ఖమ్మా ఘణీ-సా...

ఛొటె హొకర తొ దెఖిఎ బహుత బड़ె హొ జాఎంగె

బड़ె లొగొ కా అపనొం సె ఛొటొం, సహకర్మియొం కె ప్రతి విన్రమ వ్యవహార హమ దెఖతె తొ హైం లెకిన కఈ లొగొం కొ యహ నాటక లగతా హై। కభీ సమ్బంధిత లొగొం సె బాత కరెం తొ పతా చలెగా వె ఇస వినమ్రతా కె బదలె కితనా సమ్మాన దెతె హైం। కిసీ దిన అపనె కార్య-వ్యవహార మెం హమ భీ ఛొటె హొనె కా ప్రయొగ కరకె దెఖెం తొ సహీ, హమ సచ మెం అపనొం కీ నజర మెం బड़ె హొ జాఎంగె। యాద రఖెం ప్రకृతి నె బరగద కొ అన్య వृక్షొం కె ముకాబలె బड़ె హొనె కీ సువిధా దీ హై లెకిన యహ దుర్భాగ్య భీ ఉసీ కె సాథ జొड़ దియా హై కి ఛొటె పౌధె ఉసకె నీచె నహీం పనపతె జబకి కడువె నీమ కొ కార్య వ్యవహార మెం ప్రణరక్షక కా సమ్మాన మిలా హుఆ హై। ఛొటె పౌధె, తెజీ సె పనపనె వాలీ బెల సహారా పాకర నీమ సె ఊంచీ నికల జాఎం తొ భీ ఉసకా ప్రాణవాయు వాలా వ్యవహార నహీం బదలతా। తయ హమెం కరనా హై బరగద బనెం యా నీమ। ఎక నిజీ సంస్థాన మెం శాఖా ప్రబంధక స్తర కె ఎక అధికారీ సె ములాకాత కె లిఎ సుబహ పహుంచా తొ ముఝె ఎక రొచక అనుభవ హుఆ। కుఛ పల బైఠనె కా ఇశారా కరకె వె విభాగ కె అన్య వరిష్ఠ-కనిష్ఠ సాథియొం సె రామా-శ్యామా కరనె లగె। లగభగ హర సహకర్మీ కె పాస జాకర ఉన్హొంనె ముస్కురాతె హుఎ గుడమొరింగ కీ, సహకర్మీ నె ఓర అధిక ప్రసన్నతా దర్శాతె హుఎ జవాబ దియా।పాంచ-సాత మినట మెం వె అపనె సభీ సహకర్మియొం సె మిలకర లౌట ఆఎ ఓర బొలె ఆజ కా దిన భీ అచ్ఛా హీ గుజరెగా। మెరె చెహరె పర క్యొం కె భావ దెఖకర ఉన్హొంనె స్పష్ట కియా కి యహ ఉనకా రొజ కా నియమ హై। సబకె పాస జాకర గుడమొరింగ కరతె హుఎ మిలతె హైం। సుబహ కీ యహ హంసీ శామ తక పॉజిటివ ఎనర్జీ కా కామ కరతీ హై। అగలీ సుబహ ఫిర గుడమొరింగ సె బైటరీ రిచార్జ కర లెతె హైం।అమూమన కార్యాలయొం మెం ఆఠ ఘంటొం కీ వొర్కింగ తొ హొతీ హీ హై ఓర పॉజిటివ ఎనర్జీ మెం ఇస తరహ కీ కిసీ పహల మెం దస మినట భీ నహీం లగతె, లెకిన కార్యాలయొం, ఫ్రెణ్డ సర్కల యా పరివార మెం కితనె లొగ పॉజిటివ ఎనర్జీ బనానె మెం సహయొగ కరతె హైం? జబకి యహ ఎనర్జీ జుటానె కె లిఎ పॉవర కట జైసీ సమస్యా సె భీ నహీం జూఝనా పड़తా।మెరా మాననా హై బड़ా హొనా యా బड़ె పద పర బైఠనా ఆసాన హై లెకిన ఉస బड़ె పద కీ గరిమా కె ముతాబిక కామ కరనా జ్యాదా చునౌతిపూర్ణ హై। శాసకీయ కార్యాలయొం మెం తొ వరిష్ఠ అధికారియొం కె దొ-తీన సాల మెం ట్రాంసఫర హొతె హీ రహతె హైం। శాసకీయ కార్యాలయొం మెం తొ పూర్వ మెం కౌన-కౌన అధికారీ పదస్థ రహె బొర్డ పర సభీ కె నామ భీ లిఖె హొతె హైం। ఐసా క్యొం హొతా హై కి ఢెరొం నామొం కీ సూచీ మెం గినె-చునె అధికారియొం కె నామ హీ విభాగీయ కర్మచారియొం యా శహర కె లొగొం కొ యాద రహతె హైం? బड़ీ కుçర్సయొం పర బైఠనె వాలె కితనె లొగ అపనె సె ఛొటె లొగొం కా దిల జీత పాతె హైం? ఖుద బॉస టెబల టూ టెబల జాకర అపనె మాతహత సాథియొం సె గుడమొరింగ నహీం భీ కరెం తొ బॉస యా స్టॉఫ కీ సెహత పర కొఈ ఫర్క నహీం పड़ెగా, ఫిర కుఛ హీ లొగ క్యొం ఐసె హొతె హైం! శాయద ఇసీలిఎ కి యాద రఖనె యొగ్య భీ తొ కమ హీ లొగ హొతె హై!దస లాఖ కీ గాड़ీ ఖరీదనె వాలా తొ ఇస హకీకత కొ జానతా హై కి జబ అచానక బీచ రాస్తె మెం గాड़ీ రుక జాఎగీ తొ ధత లగానె కె లిఎ ఠెలా ధకానె, పంచర పకానె వాలె కా భీ సహయొగ లెనా పड़ సకతా హై। అచానక నహర-తాలాబ ఫూటనె కె హాలాత బననె పర రెత కా ఎక కణ హమెం అనుపయొగీ లగ సకతా హై లెకిన ఇన్హీం సారె రెతకణొం వాలీ బొరియాం తబాహీ మచానె కొ ఆతుర పానీ కొ కుఛ దెర మెం అసహాయ కర దెతీ హైం।కామ బड़ా హొ యా ఛొటా సిర్ఫ బొలతె రహనె సె హీ హొ జాఎ తొ సారె లొగ ఘరొం మెం రట్టూ తొతె హీ న పాల లెం! కొఈ భీ కామ కొ లక్ష్య తక పహుంచానె కె లిఎ సామూహిక సహయొగ జరూరీ హొతా హై ఓర యహ టీమ వర్క సె హీ సమ్భవ హొతా హై। మైచ జీతనె పర కప్తాన కొ ట్రॉఫీ, యుద్ధ జీతనె పర సెనాధ్యక్ష కీ పీఠ జరూర థపథపాఈ జాతీ హై లెకిన ఇన సభీ కొ పతా రహతా హై బినా టీమ ఎఫర్ట కె జీత సమ్భవ నహీం థీ। జబ ఆపసీ సమఝ హీ నహీం బన పాఎగీ తొ సాథ కామ కరతె హుఎ భీ కొఈ క్యొం ఎక-దూసరె కొ సహయొగ కరెగా। బड़ె పద వాలె యది అపనీ కుర్సీ, మొటీ తన్ఖవాహ కె అహం సె ఘిరె రహెంగె తొ నుకసాన ఉన్హీం కా హొనా హై క్యొంకి ఛొటె లొగొం కా ప్రతిశత ఘర-కార్యాలయ మెం అధిక హొతా హై।ముఝె తొ లగతా హై బड़ె పదొం వాలె అపనె కార్య-వ్యవహార సె జితనె ఛొటె హొ జాఎం అపనె కార్యక్షెత్ర మెం ఉతనె హీ బड़ె హొ సకతె హైం। ఖజూర ఓర బరగద కీ తరహ బड़ా హొనా కిసీ కామ కా నహీం క్యొంకి న తొ కిసీ కొ ఛాంవ మిల పాతీ హై ఓర న హీ బాకీ పౌధె పనప పాతె హైం। వైసె అబ తొ బరగద కా దంభ భీ టూటనె లగా హై। కఈ ఘరొం మెం బొంసాఈ బరగద ఛొటె సె గమలె మెం దెఖా జా సకతా హై। బొంసాఈ బరగద, ఉన ఘరొం-కార్యాలయొం మెం జరూర హొనె చాహిఎ జహాం ఒహదె, తనఖవాహ, సంపన్నతా కీ ధుంధ, భీషణ గర్మీ మెం భీ నహీం ఛంట పాతీ। ఛొటె బనకర హమ ఓర బड़ె హొ సకతె హైం యహ సూత్ర యాద రఖలెం తొ ఘర-బాహర, హమారె వ్యవహార మెం జొ బదలావ ఆఎగా నిశ్చిత హీ వహ పॉజిటివ ఎనర్జీ హీ బఢాఎగా।