தொஹா ஶ்ரृஂகழா (தொஹா க்ரமாஂக ८१)

னியம தொடனா ஜப பனீ,

ஆஜ ஹமாரீ ஶான।

க்யா? கஹழாதா ஹை யஹீ,

ஸஂவிதான கா மான॥

- விஜய திவாரீ " கிஸழய "

தொஹா ஶ்ரृஂகழா (தொஹா க்ரமாஂக ८०)

ஸஂகர்ஷொஂ கெ னீர மெஂ,

பஹதீ ஜீவன னாவ।

பார உஸீ கீ ழகெ ஜொ,

படதெ பரக பஹாவ॥

- விஜய திவாரீ " கிஸழய "

தொஹா ஶ்ரृஂகழா (தொஹா க்ரமாஂக ७९)

மன அஶாஂத, சூடெஂ ஸ்வஜன,

அஂகியன பீதெ ரைன

தௌழத வஹ கிஸ காம கீ,

ஜொ ன தெ ஸுக சைன

- விஜய திவாரீ "கிஸழய"

சாயாகார ஶ்ரீ ரஜனீகான்த யாதவ மானவதாவாதீ ஔர ஆதுனிக ஸஂவெதனாஒஂ ஸெ பரபூர வ்யக்தித்வ.

தினாஂக ९ ஜனவரீ २०१० கொ ஜபழபுர கெ ரானீ துர்காவதீ ஸஂக்ரஹாழய மெஂ விக்யாத சாயாகார

(ஶ்ரீ ரஜனீகாஂத யாதவ)

ஶ்ரீ ரஜனீகாஂத யாதவ கீ "னர்மதா காடீ ஸஂஸ்கृதி சாயாசித்ர ப்ரதெஶினீ" கெ உதகாடன கெ ஸாத ஹீ ஸம்பஂதித வ்யாக்யான கா பீ ஆயொஜன ஹுஆ. அபனெ வ்யாக்யான மெஂ ஶ்ரீ யாதவ னெ பதாயா கீ துனியா பர மெஂ பிசழெ ७००० வர்ஷ மெஂ விகஸித ஹுஈ ப்ரகृதி பர ஆதாரித ஜீவன ஶைழியொஂ மெஂ னர்மதா காடீ கீ ஸஂஸ்கृதி ஆஜ பீ அபனெ ஸ்வாபாவிக ரூப மெஂ தெகீ ஜா ஸகதீ ஹை. உன்ஹொஂனெ னவீன தகனீகியொஂ கெ துரூபயொக ஔர ஐஸீ விகாஸ ப்ரக்ரியா பர சிஂதா ஜாஹிர கீ ஜிஸ ஸெ ஆம ஆதமீ கொ ராஹத ஔர பாயதா ன மிழெ. உன்ஹொஂனெ ஆகெ பதாயா கி படெ படெ பாஂதொஂ ஸெ ஸிஂசாஈ ஔர வித்யுத உத்பாதன மெஂ ஹுஈ வृத்தி ஸெ ஆஜ தக ன ஹீ அனாஜ ஸஸ்தா ஹுஆ ஔர ன ஹீ வித்யுத ஹீ ஸஸ்தீ மிழீ . ராஷ்ட்ரீய ஔர அஂதரராஷ்ட்ரீய மஂச பர அபனெ சாயா சித்ரொஂ கீ ப்ரதர்ஶனீ, டாக்யூமெஂட்ரீ பிழ்மொஂ ஔர ஸமாசார பத்ரொஂ கெ மாத்யம ஸெ அபனீ பஹசான ஸ்தாபித கர சுகெ ஶ்ரீ ரஜனீகாஂத யாதவ னெ ழொக ஸஂஸ்கृதி ஔர பைகா- ஆதிவாஸியொஂ பர பீ காம கியா ஹை.
இஸ அவஸர பர அபனெ அத்யக்ஷீய உத்பொதன மெஂ அஂதர ராஷ்ட்ரீய க்யாதிப்ராப்த ஸாஹித்யகார ஶ்ரீ ஜ்ஞானரஂஜன ஜீ னெ ஶ்ரீ யாதவ கொ மானவதாவாதீ ஔர ஆதுனிக ஸஂவெதனாஒஂ ஸெ பரபூர வ்யக்தித்வ கீ ஸஂஜ்ஞா தீ. உன்ஹொஂனெ கஹா கி ஜப ஶ்ரீ யாதவ கீ கிதாபெஂ கண்டொஂ மெஂ ப்ரகாஶித ஹொஂகீ தப ழொக க்ராம்யாஂசழ, ஆதிவாஸியொஂ ஸஹித னர்மதா தடீய ஸஂஸ்கृதி-பரம்பராஒஂ ஸெ அவகத ஹொஂகெ

கார்யக்ரம மெஂ அமृத ழாழ வெகட, டॉ. கृஷ்ணகாஂத சதுர்வெதீ, ஹனுமான வர்மா, ஶ்யாம கடாரெ, காமதா ஸாகர, ராமஶஂகர மிஶ்ர, ஒஂகார டாகுர, ரமெஶ ஸைனீ, டॉ. விஜய திவாரீ "கிஸழய", ஸூரஜ ராய ஸூரஜ, ஸுதீர பாண்டெய, அருண பாண்டெய, பஸஂத காஶீகர, ஶக்தி ப்ரஜாபதி, ஸுஶாஂத துபெ, ஸச்சிதானஂத ஶெகடகர ஆதி னகர கெ கண்யமான ழொக உபஸ்தித தெ। ப்ரகதிஶீழ ழெகக ஸஂக கெ இஸ ஆயொஜன மெஂ ஶ்ரீ ராஜென்த்ர தானீ , ஶ்ரீ அருண யாதவ ஔர ஶ்ரீ பஂகஜ ஸ்வாமீ கா விஶெஷ ஸஹயொக ரஹா.
- விஜய திவாரீ " கிஸழய "

ஜபழபுர கெ கழ்சுரீ தீர்த மெஂ ஶ்ரீ அஶொக "ஆனஂத" கெ "மானவ மஂதிர" கீ ஸாகார ஹொதீ பரிகழ்பனா - எக பரமார்திக விவரண

பாரத கெ மத்ய மெஂ ஸ்தித ஜபழபுர கா ஐதிஹாஸிக, தார்மிக, ஆத்யாத்மிக எவஂ ஸாஹித்யிக மஹத்வ தொ அத்புத ஹை பரஂது ப்ரசார, ப்ரஸார ஔர ஜாகரூகதா கெ அபாவ மெஂ வஹ ப்ரஸித்தி னஹீஂ மிழ பாஈ ஜொ ஆஜ திழ்ழீ, னாழஂதா, இழாஹாபாத அதவா வாராணாஸீ ஜைஸெ ஶஹரொஂ கெ காதெ மெஂ கஈ ஹை த்ரிபுராரி கீ யுத்த-ஸ்தழீ, ஶிஶுபாழ கீ ராஜதானீ , ஒஶொ ஔர மஹர்ஷி மஹெஶ யொகீ கீ னகரீ, "கூப ழடீ மர்தானீ வஹ தொ ஜாஂஸீ வாழீ ரானீ ஹை" அமர கவிதா கீ ரசயிதா ஸுபத்ரா குமாரீ சௌஹான ஔர வ்யஂக்ய விதா கெ ஜனக ஹரிஶஂகர பரஸாஈ கீ கர்மபூமி "ஜபழபுர" ஸெ ஆஜ ழொக பழெ ஹீ அனபிஜ்ஞ ஹொஂ பரஂது ராஷ்ட்ரீய ஔர அஂதரராஷ்ட்ரீய க்ஷிதிஜ பர உபரொக்த னாம கிஸீ ப்ரஸித்தி கெ மொஹதாஜ னஹீஂ ஹைஂ.
ஆஜ கா ஜபழபுர பூர்வ கா 'கொஂடவானா', உஸகெ பூர்வ கழ்சுரியொஂ கீ ராஜதானீ 'த்ரிபுரீ' ஹை। மஹாபாரத காழீன ஶிஶுபாழ கா 'செதி ராஜ்ய' ஔர பृத்வீராஜ சௌஹான கா 'னனிஹாழ' பீ ஹை. வர்தமான கெ ஜ்ஞாத இதிஹாஸ மெஂ கழ்சுரீ காழீன ஶாஸகொஂ னெ ஜொ வைபவ, க்யாதி, ஸம்மான ஔர மஹத்வ ப்ராப்த கியா ஹை வஹ ஸ்வர்ணாக்ஷரீ இதிஹாஸ ஹீ னஹீஂ ஶாஸன-ப்ரஶாஸன கா பீ மானக பன கயா ஹை. ப்ரஶாஸனிக வ்யவஸ்தாஒஂ னெ ஜஹாஂ கழ்சுரீ ராஜ்ய கொ விஸ்தாரித கியா வஹீஂ தார்மிக ஆஸ்தா கெ சழதெ அனெக மஹத்வ்பூர்ண தர்ம ஸ்தழொஂ ஔர மூர்திகழா கொ னயெ ஆயாம திஎ ஜிஸகெ உதாஹரண ஆஜ பீ இஸ க்ஷெத்ர மெஂ வித்யமான ஹைஂ. வர்தமான ஜபழபுர கெ ஆஸபாஸ யா யூஂ கஹெஂ கி கழ்சுரியொஂ கீ ராஜதானீ த்ரிபுரீ கெ பக்னாவஶெஷ, ப்ராசீன மூர்தியாஂ, ப்ராசீனதம ஸிக்கெ, ஶிழாழெக எவஂ அவ்யவஸ்தித-கஂடித ஸ்தழொஂ கா வைபவ ஆஜ பீ அனுபவ கியா ஜா ஸகதா ஹை।

ஆஜ ஜப ஸஂபூர்ண மானவ ஸமாஜ பௌதிகதா கீ அஂதீ தௌட மெஂ ஶாமிழ ஹொ சுகா ஹொ, ஐஸெ மெஂ ஹமாரெ இதிஹாஸ கீ கொஜ-கபர தொ தூர கீ பாத ஹை, ஸ்மரண கரனா பீ கொஈ அபனா னைதிக தாயித்வ னஹீஂ ஸமஜதா பரஂது ஆஜ பீ குச ழொக ஹைஂ ஜினகெ ஜெஹன மெஂ அபனெ ஸமாஜ, அபனெ பூர்வஜொஂ ஔர அபனெ இதிஹாஸ கொ அக்ஷுண்ய பனானெ கீ ஸமர்பண பாவனா ஹிழொரெஂ ழெ ரஹீஂ ஹைஂ. இன மெஂ ஸெ ஹம எக னாம படெ கர்வ கெ ஸாத ழெ ஸகதெ ஹைஂ வஹ னாம ஹை எக இஂஜீனியர கா- ஜின்ஹெஂ தர்ம ஸெ ழகாவ ஹை, இதிஹாஸ ஸெ ஜுடாவ ஹை ஔர பெஹத ரூசி ஹை அத்யாத்ம ஔர வெத புராணொஂ ஸெ । கஹன அத்யயன ஔர கொஜீ ப்ரவृத்தி கெ சழதெ ஆஜ வெ ஹமாரெ ஸாமனெ ஐஸெ-ஐஸெ ப்ராமாணிக ஔர தார்கிக தத்ய ப்ரஸ்துத கரனெ மெஂ ஸஂழக்ன ஹைஂ ஜொ புராதத்வவிதொஂ ஔர ஜானகாரொஂ கொ னயெ ஸிரெ ஸெ ஸொசனெ பர மஜபூர கர ரஹெ ஹைஂ. ஐஸெ வ்யக்தித்வ கா னாம ஹை இஂஜீனியர அஶொக ராய. ஜீ ஹாஂ, மத்ய ப்ரதெஶ ஜபழபுர னிவாஸீ ஶ்ரீ அஶொக "ஆனஂத" னெ அபனீ ஸடொத்தரீ ஆயு கொ கபீ பாதக னஹீஂ மானா. வெ அபனீ ஸக்ரியதா ஸெ னவ யுவகொஂ கொ பீ மாத தெனெ கா ஜஜ்பா ரகதெ ஹை.

கழ்சுரியொஂ கீ ராஜதானீ த்ரிபுரீ ஔர இஸகெ ஸமீப விஸ்தாரித வைபவ ஸெ ப்ரபாவித ஶ்ரீ ராய னெ ஜபழபுர கெ ஆஸபாஸ பைழெ கழ்சுரீ க்ஷெத்ர கீ கழ்பனா "கழ்சுரீ தீர்த" கெ ரூப மெஂ கீ எவஂ இஸ திஶா மெஂ வெ கார்ய பீ ப்ராரஂப கர சுகெ ஹைஂ. ஜபழபுர ஸெ பஶ்சிம மெஂ கரீப २१ கிழொமீடர தூர ராஷ்ட்ரீய மார்க-12 பர ஶஹபுரா-பிடொனீ கெ பஹழெ ஹீராபுர பஂதா மெஂ புண்ய ஸழிழா னர்மதா கெ கினாரெ தார்மிக, ஆத்யாத்மிக, ஸாஂஸ்கृதிக எவஂ மானவ ஸெவா ஸெ ஜுடா எக விஶாழ ஸ்தழ "ஶ்ரீ ராஜராஜெஶ்வர ரித்தி ஸித்தி ஸித்த பீட" விகஸித கியா ஜா ரஹா ஹை ஜொ "கழ்சுரீ தீர்த" கொ மூர்தரூப ப்ரதான கரனெ மெஂ அபனீ மஹத்வபூர்ண பூமிகா கா னிர்வஹன கரெகா. ஹீராபுர பஂதா கெ னிகட னர்மதா னதீ கெ கினாரெ விகஸித கிஎ ஜா ரஹெ இஸ பஹுஆயாமீ ஸ்தழ பர வர்தமான மெஂ துஷ்ப்ரபாவஹீன ப்ராகृதிக சிகித்ஸா கெஂத்ர கீ பரிகழ்பனா கொ ஸாகார கரனெ கீ திஶா மெஂ ப்ரயாஸ ஜாரீ ஹைஂ. யஹாஂ னிःஶுக்ழ/ன்யூனதம ஶுழ்க மெஂ வெ ஸாரீ ஸுவிதாஎஂ உபழப்த ஹொ ஸகெஂகீ ஜொ எக ஆம இஂஸான கெ ழிஎ ஆஜ கீ மஹஂகாஈ கெ சழதெ ஸஂபவ னஹீஂ ஹை । யஹீஂ பர வृத்த ஔர அஸஹாய ஜனொஂ கெ ழிஎ ஸெவா கெஂத்ர பீ பனானெ கீ யொஜனா ஹை ஜிஸஸெ யதார்த மெஂ மானவ மஂதிர கா ஸபனா பூரா ஹொ ஸகெகா । ழௌஹ தாது கெ க்ரஹ கொப னாஶக ஶனி தெவ, வஂஶ வृத்தி, ஸஂதானொத்பத்தி எவஂ ஸுக- ஶாஂதி கீ காமனா பூர்ண கரனெ வாழெ ப்ராசீன ஸித்தெஶ்வர எவஂ இஸீ மஂடப மெஂ வாஂசித பழ தாயீ கொஸ்தாபித துர்ழப ஶிவ ழிஂக கெ பீ தர்ஶன ஸுழப ஹைஂ । யஹாஂ பர கிஎ ஜா ரஹெ வृக்ஷாரொபண ஸெ பர்யாவரண ஸஂதுழன எவஂ ஔஷதி உபழப்ததா கொ பீ ஸார்தகதா ப்ராப்த ஹொகீ. இஸீ பரிஸர மெஂ னவ துர்கா கெ னௌ குபா-மஂடப பனாஎ கயெ ஹைஂ ஜஹா ஸாதக எகாஂதவாஸ கர அபனீ ஸாதனா ஸம்பன்ன கர ஸகதெ ஹைஂ. யஹாஂ பர ஸித்தெஶ்வர ஔர கொஸ்தாபித ஶிவழிஂக ஸெ மனொகாமனா ஹெது அர்பித னாரியழ கொ பாஂதனெ ஹெது "மன்னத கா வृக்ஷ " பீ ஹை , ஜஹாஂ னாரியழ கெ பீதர கீ ஔர ஶக்கர பர கர பாஂதனெ ஸெ மாஂகீ கஈ மன்னதெஂ அவஶ்ய பூர்ண ஹொதீ ஹைஂ।

மெரீ தृஷ்டி மெஂ ஶ்ரீ அஶொக "ஆனஂத" கெ இன ஸத்ப்ரயாஸொஂ மெஂ ஸஹபாகிதா கரனா ஹர ஸச்செ இஂஸான கா கர்தவ்ய ஹொனா சாஹிஎ ஔர ஶாயத இஸீ ஸொச கெ காரண ஆஜ உனஸெ ஜுடனெ வாழொஂ கீ ஸஂக்யா ழகாதார படதீ ஹீ ஜா ரஹீ ஹை. கழ அஶொக 'ஆனஂத' ஜீ த்வாரா எக ப்ரயாஸ ஶுரூ கியா கயா தா , ஆஜ உஸெ ஸாகார கரனெ ழொக ஜுட ஔர ஜுட ரஹெ ஹைஂ. முஜெ தொ விஶ்வாஸ ஹை கி னிகட பவிஷ்ய மெஂ ஹம ஸ்வயஂ ஔர ஹமாரீ ஸஂதானெஂ உஸகெ ஸுபழ சகெஂகீ. உஸகா ஸார்தக ஸ்வரூப தெகனா ஹமாரீ ப்ராதமிகதா ஹை ஐஸா இஸ அபியான ஸெ ஜுடனெ வாழா ஹர ஸதஸ்ய மானதா ஹை. ஶ்ரீ அஶொக "ஆனஂத" எவஂ உபரொக்த உத்தெஶ்யபூர்தி ஹெது கர்தவ்யரத மஹாமனாஒஂ கொ மெரீ ஶுபகாமனாஎஂ।

- விஜய திவாரீ " கிஸழய